Türk toplumunda infertiliteye yönelik tutumların toplumsal cinsiyet algısı bağlamında incelenmesi

Bu çalışma, Türk toplumunda yaşayan bireylerin toplumsal cinsiyet algılarının infertiliteye yönelik tutumlarıyla olan ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve korelasyonel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Türkiye'de yaşayan 18 yaş üstü kadın ve erkek 837 birey ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında ''Kişisel Bilgi Formu'', ''İnfertiliteye Yönelik Tutum Ölçeği (İYTÖ)'' ve ''Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ)'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde Statitistical Package for Social Sciences (SPSS) 23.0 yazılımı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık ve basıklık katsayıları ile değerlendirilerek belirlenmiş ve normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel testler (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum), grafiksel incelemeler, bağımsız örneklem t-testi, Tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA), Post-hoc testleri (Bonferroni, Games-Howel Testi, Tukey HSD Testi), Pearson korelasyon analizi ve Hiyerarşik Regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların İYTÖ toplam puan ortalaması 48,75±6,28 (Min-Maks: 26-60), TCAÖ toplam puan ortalaması 104,05±16,08 (Min-Maks: 25-125) olarak bulunmuştur. İYTÖ ve TCAÖ toplam puan ortalamalarının bazı sosyodemografik değişkenlere (cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş grubu vb.) göre farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Bireylerin toplumsal cinsiyet algısı ile infertiliteye yönelik tutum arasında pozitif yönde ve orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,488; p<0,001). İnfertiliteye yönelik tutum üzerindeki varyansın %25,2'sini erkek olma, ilköğretim mezunu olma ve toplumsal cinsiyet algısı değişkenlerinin açıkladığı saptanmıştır (Adj. R2=0,252; p<0,01). Sonuç olarak, bireylerin infertiliteye yönelik tutumları ve toplumsal cinsiyet algıları sosyodemografik özelliklere göre değişim göstermektedir. Toplumsal cinsiyet algısı arttıkça, infertiliteye yönelik tutumların da olumlu yönde değiştiği ve bireylerin toplumsal cinsiyet algılarının infertiliteye yönelik tutumları üzerinde kayda değer bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İnfertilite, infertiliteye yönelik tutum, toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet algısı.