Türk vergi hukukunda defter ve belgeleri muhafaza ve ibraz yükümlülüğü

Türk vergi sisteminde beyana dayalı tarhiyatın esas olması nedeniyle Türk vergi hukukunda önemli bir işlevi olan defter ve belgeleri muhafaza ve ibraz yükümlülüğünün kapsamının belirlenmesi önem arz etmektedir. Devletin vergilendirme yetkisini anayasal ilkelere uygun kullanması ve bu yetkinin uzantısı olan denetim yetkisini kullanabilmesi bakımından defter ve belgeler büyük bir rol oynamaktadır. Aynı zamanda vergilendirmeye ilişkin iş ve işlemlerin ispatında önemli yer taşıyan defter ve belgeler, vergi incelemesi kapsamında vergi inceleme elemanlarına, yeminli mali müşavirlere, bağımsız denetim kapsamında bağımsız denetçilere ve mahkemelere ibraz edilebilmektedir. Bu ibraz yöntemleri kapsamında özellikli durumlar yer almakta ve uygulamada problemler meydana gelmektedir. Her yükümlülükte olduğu gibi muhafaza ve ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde çeşitli yaptırımlar ve sonuçlar öngörülmüştür. Verginin tarhı, vergi kabahatleri ve suçları bakımından ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin çeşitli sonuçları olduğu gibi vergi hukukunda önemli bir sorun olan susma hakkı da ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmemesi kapsamında ele alınması gereken bir sorunsaldır. Bu çalışma kapsamında bahsedilen tüm bu meselelere ve özellikli durumlara değinilerek mahkeme kararları ve öğretideki görüşler doğrultusunda problemlere çözüm önerileri sunulmaktır. Anahtar Kelimeler: Defter ve belgeler, Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü, Defter tutma, Gizleme suçu, Susma hakkı