Türkiye'de adil ticaret farkındalığı yaratma üzerine deneysel bir çalışma

Adil ticaret literatürüne yönelik genel bir değerlendirmede bulunulduğunda, çalışmaların çoğunluğunun adil ticaret kapsamındaki belli bir ürüne, fazladan ödeme istekliliğine, tüketicilerin satın alma niyet ve davranışlarına odaklandığı ve araştırmaların çoğunluğunun benzer bölgelerde yürütüldüğü görülmektedir. Ticaretin küresel olması ve adil ticarete ilişkin farkındalık ve bilgi eksikliğinin özellikle bazı ülkelerde/bölgelerde daha fazla mevcut olması sebebiyle bu konu önemli hale gelmektedir. Bu çalışma adil ticarete ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla, farkındalık oluşturmakta nispeten klasik sayılabilecek yöntemler (broşür, el ilanı, tv/radyo reklamları vb.) yerine oyunlaştırmayı kullanmak ve oyunların etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda kontrol gruplu ön test- son test tasarıma sahip 3 farklı deney uygulanmıştır. Üniversite öğrencilerinden elde edilen veriler yardımıyla gerçekleştirilen deney 1'in sonucunda bireysel ve işbirlikçi oyunlaştırmanın, adil ticaret farkındalığı üzerinde (kontrol grubuna göre) daha fazla etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı deney içeriğinin uygulandığı deney 2'de ise, oyunlaştırmanın adil ticaret farkındalığı üzerindeki etkisine, temel psikolojik ihtiyaçların (öz belirleme teorisi) aracı rol oynadığı tespit edilmiştir. Deney 3'ün sonuçlarına göre ise, oyundan algılanan zevkin düzenleyici rol oynadığı bulunmuştur. Araştırma sonuçları teorik ve pratik açından tartışılmıştır.