Seismic performance evaluation of concentric X-braced steel frames designed to the Turkish building earthquake code 2018

Merkezi çaprazlı çelik çerçeve tipi yanal yük taşıyan sistemler özellikle sismik hareketliliği ve riski yoğun olan bölgelerde sıkça karşılaşılan çerçevelerdir. Bu sistemler, sağladığı yüksek seviye rijitlik ve dayanım nedeniyle tercih edilirler. Aynı zamanda elastik rijitlikleri sayesinde özellikle servis yükleri altında deformasyon limitlerini diğer yanal yük taşıyıcı sistemlere kıyasla daha kolay sağlamaları, aynı zamanda da plastik yerdeğiştirmelere izin verip yapının sünek davranmasını sağlamaları bu sistemlerin diğer avantajlarındandır. Fakat yapının genel stabilitesini korumak ve yerel burkulmalardan doğabilecek gevrek ve ani burkulma veya yırtılmaları engellemek amacıyla bu sistemlerin sismik tasarım ve detaylandırması dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Bu detaylar ve ilgili tasarım yaklaşımları, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018'in de dahil olduğu (TBDY 2018) çeşitli tasarım yönetmelikleri ve yönergelerince belirlenmiştir. TBDY 2018, Ocak 2019'da yayınlanmış ve bu yönetmelikle birlikte önceki yönetmelikte yer almayan bir dizi yeni tasarım yaklaşımları getirilmiş, aynı zamanda bazı kısımlar da revize edilmiştir. Bu revizyonların, TBDY 2018'e göre tasarlanan merkezi çaprazlı çelik çerçevelerin dinamik davranışlarını ve sismik performanslarını etkilemesi beklenebilir. Buradan yola çıkarak, bu araştırmada/tezde merkezi çaprazlı çelik çerçevelerin yanal davranışları ve deprem performanslarının incelenmesi hedeflenmiştir. Çeşitli bir dizi merkezi çaprazlı çelik çerçeve tasarımları TBDY 2018 göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmiş ve bu tasarımlar doğrusal olmayan bir numerik model ile modellenmiştir. Sonrasında çeşitli statik ve dinamik analiz prosedürleri takip edilerek bu modellerin dinamik davranışları ve deprem performansları ölçülüp değerlendirilmiştir.