Seismic performance assessment of steel chevron braced frames designed to the Turkish building earthquake code 2018

Merkezi çaprazlı çelik çerçeveler (MÇÇÇ) sismik yüklere dayanım sağlamak için genellikle tercih edilirler. Kobe (1995) ve Northgate (1994) depremlerinde gözlemlenen önemli hasarlardan sonra, MÇÇÇler yüksek rijitlik ve dayanıma sahip olmalarından dolayı daha popüler olmuşlardır. Böylece çalışmalar MÇÇÇlerin şiddetli depremlere maruz kaldığındaki davranışlarını araştırmaya odaklanmıştır. MÇÇÇlerin konfigürasyonlarından bir tanesi olan ters V çapraz çerçeveler mimari avantajlarından dolayı yapılarda tercih edilir. Ters V çapraz çerçevelerde, çapraz elemanlardan biri basınç kuvvetlerine dayanım sağlarken diğer çapraz eleman çekme kuvvetlerine dayanım sağlar. Ters V çapraz çerçeveler diğer çerçeve konfigürasyonlarından farklı olarak özel tasarım hususları gerektirmektedirler. Deprem kuvvetleri altında çapraz elemanların birinin burkulması durumunda kiriş orta açıklığında dengelenmemiş bir kuvvet oluşacaktır. Bu kuvvet kiriş orta açıklığında plastik mafsal oluşumuna sebebiyet vererek yapının göçmesine sebep olabilir. Bu durumundan kaçınmak için Türkiye Deprem Yönetmeliği'nin (TEC,2007) yerine kullanıma sunulan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY) iki tane akma (mekanizma) durumu önermektedir. TBDY uyarınca, çerçeve elemanları olan kiriş, kolon ve çaprazların, bu iki akma durumundan elde edilen iç kuvvetlere göre dizayn edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak 2 katlı ters V çapraz çerçeve sistem TBDY'nin yeni önerileri de dikkate alınarak dizayn edilmiştir. Ters V çapraz çerçeve sistemin sismik performansını değerlendirmek için zaman tanım alanında doğrusal olmayan deprem hesabı yapılmıştır. Bu çalışmaya ek olarak, artımsal dinamik analiz yöntemi ile ters V çerçeve sistem üzerinde zaman tanım alanında doğrusal olmayan deprem hesabı yapılmıştır. Elde edilen artımsal dinamik analiz eğrileri üzerinde kapasite noktaları belirlenmiş olup göçme kırılganlık eğrisi elde edilmiştir. FEMA P-595'de tanımlanan göçme marj oranı hesaplanmıştır. Son olarak hesaplanan bu göçme marj oranı değerinin kabul edilebilirliği değerlendirilmiştir.