Analysis of CO2 emissions resulting from electricity sector in Turkey by using Boğaziçi University Energy Modeling System (BUEMS) modeling framework

Hızlı sanayileşme, artan nüfus ve ekonomik büyüme gibi faktörlerin etkisiyle küresel ölçekte elektrik talebi önemli ölçüde artış göstermiştir. Bu artış, elektrik arz güvenliği, kaynak çeşitliliği ve temiz elektrik üretimi gibi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Fosil yakıt bazlı elektrik üretimi kaynaklı sera gazı emisyonları bu sektördeki temiz üretime geçiş sürecini ön plana çıkarmıştır. Bu doğrultuda, özellikle Paris Anlaşması doğrultusunda en geç 2050 yılında karbon nötr bir elektrik üretim sistemi için politika çalışmaları hız kazanmıştır. Ülkemizde de söz konusu gelişmeler yakından takip edilmekte ve elektrik sektörünün geleceğine yönelik politikalar ve stratejiler belirlenmektedir. Tezin amacı, Boğaziçi Üniversitesi Enerji Modellemesi Sistemi (BUEMS) kullanılarak mevcut güncel veriler, kısa vadeli hedefler ve politika belgeleri doğrultusunda Türkiye'de elektrik sektörü kaynaklı CO2 emisyonlarının uzun dönemli sonuçlarını ortaya koymaktır. Bu çerçevede, elektrik üretim kurulu gücü, üretimin kaynaklara göre dağılımı ve elektrik talebinde yaşanacak artış gibi unsurlar incelenmeye çalışılmıştır. 2057 yılına kadar Baz senaryo oluşturulmuş olup, karbon vergisi, emisyon kısıtlaması hedefleri altında elektrik sektörünün nasıl şekillendiği ve bunun CO2 emisyonlarına olası etkileri senaryo bazlı analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları vergi ve emisyon kısıtı uygulamalarının CO2 emisyonlarının azaltımında önemli rol oynadığını göstermiştir. Baz senaryo sonucunda toplam emisyon değeri 1,000 Milyon ton değerini aşmış, elektrik üretimi kaynaklı emisyonlar 2057 yılı için 687 Milyon ton değerine ulaşmıştır. Tüm senaryolar arasında en düşük emisyon değeri Pik Emisyon Senaryosu altında elde edilmiştir. Bu senaryo sonunda 2057 yılında toplam emisyon değeri 705 Milyon tona gerilerken elektrik üretimi kaynaklı emisyonlar, artan yenilenebilir ve nükleer kaynaklı üretimle, %61 oranında azalarak 244 Milyon tona kadar düşmüştür.