A joint assortment planning and shelf space allocation optimization for a supermarket chain in Turkey

Bu çalışma ortak bir çeşit planlama ve raf payı dağıtma problemini modeller. Çeşit planlama alt problemi özel ürünlerin pörtföye alınıp alınmama kararını verir. Bu iki problem arasındaki ilişki şu şekilde açıklanabilir. Eğer özel ürünler portföye alınırsa, standart ürünlerin yer aldığı raf alanından pay alacaklar. Standart ürünlerin raf alanındaki azalma, onlara ait talebi düşürebileceği gibi, özel ürünlerin portföye alınması sonucu oluşan çapraz satış etkisi sonucu standart ürünlerin satışını artırabilir. Böylece özel bir ürünün değeri sadece kendi satışları ile değil aynı zamanda standart ürünler için yarattığı çapraz satış etkisi ile ölçülmektedir. Bir ürünün kendi değeri ve başka ürünlerle olan çapraz satış etkisi, Türkiye'nin en büyük perakendecisinden alınan 600 müşterinin bir yıllık sepet bilgileri doğrultusunda çoklu regresyon teknikleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Problemin çözümü için açgözlü sezgisel bir yöntem geliştirildi. 100 orta ölçekli test örneği hem sezgisel yöntem ile hem de GAMS 23.7 (Dicopt çözücüsü kullanılarak) ile çözüldü. Sezgisel yöntem tüm test problemlerini çözerken, GAMS yalnızca 78 tanesini 17 dakikalık zaman limitinde çözebildi. Her bir problem için sezgisel yöntem GAMS e göre amaç fonksiyonu değeri ve çözüm süresi kriterleri için daha iyi sonuç verdi. Sezgisel yöntem GAMS'e göre amaç fonksiyonu değeri için ortalama %14 yüksek değer bulurken, çözüm süresi göz önüne alındığında GAMS'in çözüm süresinin ortalama dörtte birinden daha kısa sürede sonuç verdi. Bu çaışmanın literatüre katkısı, çeşit belirleme ve raf payı dağıtımı problemlerini beraber göz önüne almak, çapraz satış etkilerini tahminleme yöntemi ve oluşturulan sezgisel yöntem olarak özetlenebilir.