Türkiye'deki öğrencilerin sosyoekonomik statüsü fen okuryazarlığını ne derece yordamaktadır? PISA verisine dayalı bir çalışma

Bu araştırmanın temel amacı, PISA 2015 verisi kullanılarak Türkiye'deki 15 yaşındaki öğrencilerin ailelerinin sosyoekonomik statü (SES) düzeyi ile öğrencilerin fen okuryazarlığı arasındaki ilişkinin detaylı şekilde incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'deki 187 okuldan seçilmiş 5895 öğrenciden elde edilen PISA 2015 verisi, IDB Analyzer, HLM ve SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ailelerin SES'inin, öğrencinin fen okuryazarlığını %9 oranında açıkladığı saptanmıştır. Ayrıca, yapılan HLM analizi sonucunda Türkiye'deki okulların ortalama SES düzeyinin, fen okuryazarlığındaki okullar arası varyansın %46,5'ini tek başına açıkladığı bulunmuştur. Bununla birlikte regresyon analizleriyle ailelerin SES düzeyi ile öğrencilerin fen okuryazarlığı arasındaki ilişki istatistiki bölgelere göre incelendiğinde, SES'in fen okuryazarlığını en yüksek %22 ile Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde açıkladığı, Doğu Karadeniz ile Ortadoğu Anadolu bölgelerinde ise çok az açıkladığı görülmüştür. Ayrıca bu çalışma kapsamında SES değişkeninin alt boyutları incelenmiş ve bu alt boyutların fen okuryazarlığını ne derece açıkladığı analiz edilmiştir. SES düzeyinin alt boyutlarından annenin meslek düzeyinin %13 oranla öğrencinin fen okuryazarlığını en çok açıklayan alt boyut olduğu görülmüştür.