Efficiency analysis of organized industrial zones in Turkey

Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) sanayinin önemli yapılarıdır ve Türk Devleti tarafından 1960'lardan itibaren kurulmaya ve desteklenmeye başlamıştır. Günümüzde Türkiye'nin her ilinde bir ya da daha fazla OSB bulunmaktadır. Ancak düşük doluluk oranları OSB'ler etkin çalışıyor mu sorusunu akla getirmektedir. Birçok kaynakta Türkiye'deki OSB'lerin etkinliklerinin değerlendirilmesi ihtiyacı belirtilmiş olsa da bu alanda yapılan çalışmalar oldukça az ve yetersizdir. Bu çalışma, karar verme birimlerinin göreli etkinliğinin belirlenmesinde güçlü bir metot olan ortak ağırlıklı veri zarflama analizi (VZA) temelli karar modeli ile Türkiye'de yer alan OSB'lerin etkinliklerinin değerlendirilmesini (coğrafi bölgeler bazında) amaçlamaktadır. Çalışmada aynı zamanda geleneksel VZA – CCR modeli, toplamların minimizasyonu etkinlik modeli ve maksimumun minimizasyonu etkinlik modeli de etkinlik ölçümü için kullanılmıştır. Ancak ortak ağırlıklı VZA temelli karar modelinin avantajları sebebiyle bu modelin sonuçları referans alınmıştır. Düşük etkinlik değerine sahip OSB'lerin belirlenmesi potansiyel gelişim alanlarına sahip OSB'lerin belirlenmesi anlamına geldiği için, çalışmanın bir diğer amacı da ilgili kurum ve kuruluşlara hangi OSB'lerin geliştirilebileceğine dair fikir vermektir. Anahtar sözcükler: Ortak ağırlıklı VZA temelli karar modeli, Karar destek sistemi, Etkinlik analizi, Çok ölçütlü karar verme, Organize sanayi bölgesi, Performans değerlendirme