Türkiye'de ekolojik ayak izi değerlendirmesi üzerine bir araştırma

19. yüzyıldan bu yana sanayileşme ve kentleşmenin hızla artması insanın doğaya verdiği tahribatı arttırmakta, doğal kaynakların hızla tüketilmesi ve artan çevre kirliliği, doğanın, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini tehlikeye atmaktadır. Bu olumsuz tabloya karşı alınabilecek en önemli önlemlerden biri ekolojik ve sürdürülebilir bir yaşam tarzının benimsenmesidir. Bu tez çalışmasında ekolojik sürdürülebilirliğin en önemli ölçütü olan, tüketilen doğal kaynakların diğer popülasyonlar ve ekosistemler de dahil, yerine konması ve nüfusun ürettiği atığın yok edilmesi, aynı zamanda ekosferin genel yaşam destek işlevini yerine getirmek için yeterli olup olmadığı sorusunun yanıtının anlaşılabilmesi için kullanılan bir kavram olan Ekolojik Ayak İzi hakkında kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Sürdürülebilirlik, mimarlık boyutuyla ele alınarak, kentleşmenin getirdiği olumsuzluklara karşılık ekolojik yaşam biçimini benimsemiş toplulukların (ekokentler, ekoköyler ve ekolojik yerleşmeler) ekolojik ayak izi hesaplamaları aracılığıyla ne ölçüde yol kat ettiği ortaya konulmuştur. Çalışmada, Dünya'dan ekokent ve ekoköy örnekleri incelenerek, Türkiye'deki bir ekolojik yerleşke olan İzmir Bayındır ilçesindeki Marmariç Ekolojik Yerleşkesi ve kırsal alanda yer alan, tarımsal üretimin yoğun olduğu 3 mahallenin (Buruncuk, Yakacık, Yusuflu Mahalleleri) ekolojik ayak izi, buralarda yaşayan sakinlere anket uygulanarak ve sonuçların Global Footprint Network'ün ekolojik ayak izi hesaplama motoruna tek tek girilmesiyle hesaplanmıştır. Bayındır Belediyesi'nden alınan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve yerinde yapılacak ölçümler sonucunda söz konusu ekolojik yerleşme ve mahallelerin yapılaşmış alan ayak izi ölçümü de gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar Dünya'dan ekolojik ayak izi ölçümü yapılmış ekokent ve ekoköylerle ve Global Footprint Network'ün 2018 verilerinde yer alan Türkiye'nin ekolojik ayak izi değeri ile karşılaştırılarak değerlendirmesi yapılmıştır.