Türkiye'de gelir tatmini üzerine bir analiz: Yönetici düzeyindeki çalışanlar için genelleştirilmiş sıralı lojistik regresyon uygulaması

Gelir memnuniyeti, bireylerin ekonomik refah düzeylerini değerlendirme biçimlerinden biridir ve sadece maddi gelir miktarıyla değil, aynı zamanda bireylerin yaşam standartları, beklentileri ve sosyo-ekonomik çevreleriyle de doğrudan ilişkilidir. Türkiye'de özel sektör ve kamu alanlarında yönetici pozisyonunda görev alan bireylerin, toplumsal statüleri ve sorumlulukları doğrultusunda yüksek bir yaşam kalitesi beklentisi içinde oldukları görülmektedir. Ancak yöneticilerin gelir düzeylerinden duydukları memnuniyetin çeşitli bireysel ve çevresel değişkenlerle şekillendiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, gelir memnuniyetinin arkasındaki belirleyici faktörlerin analiz edilmesi, iş gücü politikalarının ve yönetsel yaklaşımların geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Türkiye Aile Yapısı Araştırması Mikro Veri Seti (TAYA) verilerinden faydalanılmıştır. Genelleştirilmiş sıralı lojistik regresyon modeli kullanılarak, Türkiye'de yönetici pozisyonunda çalışan bireylerin gelir memnuniyetlerini etkileyen faktörler çok boyutlu olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, gelir memnuniyetinin yalnızca maddi gelir düzeyiyle sınırlı olmayan, bireylerin yaşam koşulları, sosyal çevreleri ve psikolojik durumlarıyla da şekillenen karmaşık bir yapı arz ettiğini ortaya koymuştur. Bölgesel farklılıklar bağlamında, İstanbul dışındaki bazı bölgelerde (TR2, TR3, TR7) yaşayan yöneticilerin gelirlerinden daha az memnun oldukları görülmüştür. Medeni durum, ebeveyn eğitimi, kira geliri gibi sosyo-demografik unsurların yanı sıra; net gelir artışı, çocuk sahibi olmak gibi faktörlerin memnuniyet düzeyini olumlu etkilediği saptanmıştır. Öte yandan, bireyin psikolojik durumu ve sosyal ilişkileri de memnuniyet üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Özellikle mutsuzluk, hem memnuniyet hem de memnuniyetsizlik olasılığını artırarak kararsız ve dengesiz bir gelir algısı oluştururken; sosyal yalnızlık, memnuniyet düzeyini düşürmektedir. Tüm bu bulgular, yönetici pozisyonundaki bireylerin gelir memnuniyetinin çok boyutlu sosyal-politik bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini göstermekte; yöneticilere yönelik daha kapsayıcı ücret, destek ve refah politikalarının geliştirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Gelir Tatmini, Yönetici Çalışanlar, Sıralı Lojistik Regresyon, Genelleştirilmiş Sıralı Lojistik Regresyon