Türkiye'de mimarlık şirketleri için BIM uygulama yol haritası

BIM (Bina Bilgi Modellemesi), proje yaşam döngüsü boyunca entegre bir bilgi yönetimi sistemi içinde yer alan inşaat projesiyle ilgili her şeyi içeren 3D model tabanlı bir teknolojidir. BIM; tasarım, inşaat ve tesis yönetimine yönelik geleneksel yöntemlerden radikal olarak farklı yeni ortaya çıkan bir yaklaşımdır. BIM, inşaat sektöründe proje geliştirme, tasarım, dokümantasyon, planlama ve çizelgeleme konularında kalite, verimlilik gibi konulardaki ana rolü ile inşaat endüstrisinde dünya çapında birçok ülke tarafından geniş çapta araştırılmış ve kabul edilmiştir. Bu yeni sistem bina geliştirme, inşaat ve inşaat sektöründe yer alan tüm faaliyetleri daha fazla kolaylaştırmayı vaat etmektedir. Bu araştırma, Türkiye'de yer alan ve BIM'e geçiş yapmak isteyen Mimarlık firmalarının bu süreçte nasıl bir strateji izleyebilecekleri yönünde bir öneri sunmak ve bu geçiş sürecini iyileştirmek amacı ile yapılmıştır. BIM uygulamasına geçişi kolaylaştırmak ve bu süreçte karşılaşılan zorlukların üstesinden gelebilmek amacıyla Türk inşaat endüstrisinde yer alan profesyonellere yönelik yapılan anket ile mevcut BIM algısının durumu araştırılmıştır. Anket sonuçları analiz edilerek, BIM uygulamalarının önündeki engeller ve bu süreci destekleyen kolaylaştırıcılar belirlenmiştir. Sonuçlar, Türkiye'de yer alan mimarlık şirketlerinin BIM'e geçişte önündeki en büyük engellerin: BIM eğitim ve öğretiminin eksikliği, tanıtım eksikliği, müşteri talebinin eksikliği olduğunu göstermiştir. Mimarlık şirketlerinin BIM'e geçişindeki süreci kolaylaştıran en önemli faktörler şunlardır: personele yeni süreç ve iş akışı konusunda eğitim vermek, şirketin yeni yazılım ve teknoloji konusunda farkındalık oranını artırmaya yönelik bilgilendirme süreci başlatmak, Türk inşaat sektörüne yönelik standartlar ve kılavuzlar oluşturmak, Devlet'in BIM kullanımı konusunda desteğini (öğrenmek isteyene kurs imkanları sunması- üniversitelere seçmeli ders olarak yerleştirmesi -projelerde BIM kullanımını zorunlu hale getirmesi) artırmaktır. Araştırmalar, firmaların mimari uygulamalar da BIM'i nasıl uygulamaları gerektiği konusunda rehberliğin eksikliği duyduğunu göstermiştir (ARK, 2012)Bu rehberlik eksikliği, Mimarlık şirketlerinin BIM'e geçişi kabullenememe sebeplerinden biridir. BIM teknolojisi ve süreçlerinin nasıl uygulanması gerektiği konusunda daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca bu rehberlik ihtiyacı BIM süreci ile tasarlanmış incelenebilir pilot projelerin sayısının artması ile zamanla azalacaktır. BIM'e geçişin uygulanması ile yaşanılabilir sorunları tanımlamak için, sürecin benzeri, İngiltere örneğinde yer alan John McCall Architects'te yapılan eylem araştırması incelenerek sonuçlar doğrultusunda öneri yol haritasının ana hatları belirlenmiştir. Bu, BIM'e geçiş yapmak isteyen mimari firmalarda süreci başlatmayı, katılmayı ve gözlemlemeyi içermiştir. Örnek adaptasyon sürecinin hem iç hem de dış faydaları göz önünde bulundurulmuştur. Bu BIM uygulama araştırmasının bulguları ile elde edilen bilgiler kaydedildi ve gözden geçirildi. Bu gözden geçirme ve analiz sürecinden Türkiye'de yer alan mimarlık şirketlerinin BIM'e geçişindeki süreç bir öneri yol haritası haline getirilmiş ve belgelenmiştir. Bu incelenen BIM uygulama çerçevesi, bu tez tarafından yapılan sunulan geçiş aşamalarının ana başlıklarını oluştururken, profesyönellere yapılan anket ile elde edilen mevcut durum ve BIM bilgi analizi birincil katkıyı temsil eder. Anahtar Kelimeler: Yapı Bilgi Modellemesi, Türk İnşaat Sektörü, BIM, Engeller, Kolaylaştırıcılar.