Türkiye'de toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının uygulaması

Günümüzde vatandaşlar ülkelerinde gelişen ekonomik, askeri, sosyal ve özellikle siyasi olaylara karşı tepkilerini toplantı ve gösteri yürüyüşleri ile göstermektedir. Özellikle son yıllarda bütün dünyada çeşitli neden ve amaçlarla geniş kitlelerin katılımıyla yapılan birçok toplantı ve gösteri mevcuttur. Bireyler kolektif hareket edilmesi halinde siyasi iradeye daha çok seslerini duyurduklarını düşündükleri için demokratik ülkelerde toplantı ve gösteri hakkının daha çok kullanılan bir hak olduğu dikkat çekmektedir. Ülkemizde de toplantı ve gösteri hakkının giderek daha etkin kullanıldığını görüyoruz. Her ne kadar ülkemizde ''1 Mayıs İşçi Bayramı'' kutlamalarının öncesinde ve sonrasında her yıl toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı gündeme gelse de, özellikle 2013 yılında kamuoyunda ''Gezi Parkı Eylemleri '' olarak adlandırılan gösteriler nedeniyle toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı tüm kamuoyu tarafından daha çok ilgili gösterilen ve üzerinde daha çok tartışılan bir konu olmuştur. Toplantı ve Gösteri yürüyüşü hakkı klasik(kişisel-siyasal) haklarından olması nedeniyle tarihi aslında çok eski tarihlere uzayan bir konudur. Ülkemizde de Osmanlı Tarihinde bu hakkın çeşitli kanuni düzenlemelerine rastlanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti devletinde ise toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının yasal düzenlemeleri özgürlüğün kullanımı bakımından inişli çıkışlı olarak ifade edilebilir. Araştırmamızda Türkiye Cumhuriyeti devletinde toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının geldiği aşamalara kısaca değinilmiştir. Özellikle 1961 Anayasası ve 1982 Anayasasında mevcut düzenlemeleri yapılan değişiklikleri kıyas yolu ile anlatmaya çalıştık. 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Hakkında Kanun'un uygulamada karşılan sorunlarını, toplantı ve gösterilere idare veya kolluk güçleri tarafından yapılan müdahaleleri hukuki tartışmalara değinerek ifade etmeyi denedik. Ülkemizde bazı hak ve özgürlüklere yaklaşım demokratik ülkelerde olması gereken gibi olmadığı için toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının yasal düzenlemeleri ve fiili uygulanması dönem dönem farklılık göstermektedir. Bu nedenle basına yansıyan güncel konulara tezimizde sıkça yer vererek gazete haberlerinden yararlandık. Anahtar Kelimeler: Toplantı, Gösteri, İfade Özgürlüğü, Zor Kullanma