Türkiye'de uygulanan parlamenter sistem ile başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerinin katılımcı demokrasi kavramı üzerinden analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de uygulanan parlamenter sistem ile Amerika Birleşik Devletlerindeki başkanlık ve Fransa'da uygulanan yarı başkanlık sistemlerinin katılımcı demokrasi kavramı üzerinden analizi ele alınmıştır. Günümüz demokrasilerinin büyük bir çoğunluğu temsili demokrasi ile yönetilmektedir. Halk sadece yöneticileri seçmekte ve seçim sonrası siyasete karışmamaktadır veya karışamamaktadır. Bu durumda siyasetçiler seçim zamanlarında halkı hatırlamakta seçim sonrası ise bürokrasinin, vesayet odaklarının ve dış güçlerin etkisiyle halkın isteklerini ikinci plana itebilmektedir. Katılımcı demokrasi, yönetimin halkın seçtiği temsilciler vasıtası ile gerçeklemesine karşı çıkmamakta ancak yöneticilerin seçim sonrasında kendisine oy veren veya oy vermeyen tüm halkın isteklerine cevap verebilir, açık, şeffaf, hesap verilebilir olan yönetme faaliyetlerini yerine getirmesini istemektedir. Bu da katılımcı demokrasi modelinin önemini arttırmaktadır. Tezde, demokrasi kavramı ve kökeni, demokrasi modelleri, katılımcı demokrasi temelinde ABD Başkanlık Sistemi, Fransa Yarı-Başkanlık Sistemi ve Türkiye Parlamenter Sistemi incelenmiştir. Tezde; nitel araştırma teknikleri (literatür tarama, gözlemde bulunma ve yorumlama/çıkarımda bulunma vb.) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, incelenen hükümet sistemlerinde katılımcı demokrasi çerçevesinde anayasal organlar ve halkın karar alma süreçlerine etkilerine yönelik birçok önemli sonuç elde edilmiştir. Bu da, günümüzün demokratik olduğunu ileri süren tüm yönetimlerinin, aslında katılımcı demokrasi niteliklerine sahip olmaları gerektiğini, en azından bunu yeniden gözden geçirerek değerlendirmelerini ortaya koymaktadır. Sivil toplumun güçlenmesi, hükümetleri eleştri alanlarının oluşması ve hükümetlerin de olabildiğince şeffaf olmaları katılımcı demokrasilerin devlet halk arasındaki ilişkilerin de olumlu yönde gelişmesine katkı yapacaktır.