Türkiye'de yayılış gösteren Cerasus L. (Rosaceae) cinsi taksonları üzerinde filogenetik ve fitokimyasal analizler

Cerasus cinsi, kiraz (C. avium (L.) Moench), vişne (C. vulgaris Miller), mahlep (Cerasus mahaleb L.) ve bazı süs bitkileri gibi ekonomik değere sahip türleri de bünyesinde barındıran önemli bir cinstir. Türkiye'de yayılış gösteren 14 Cerasus taksonu (Cerasus prostrata (Lab.) Ser. var. prostrata, C. prostrata (Lab.) Ser. var. glabrifolia (Moris) Browicz, Cerasus brachypetala Boiss. var. brachypetala, C. incana (Pallas) Spach var. incana, C. incana (Pallas) Spach var. velutina Browicz, C. angustifolia (Spach) Browicz var. angustifolia, C. angustifolia (Spach) Browicz var. sintenisii (Schneider) Browicz, C. hippophaeoides (Bornm.) Bornm., C. microcarpa (C.A.Meyer) Boiss. subsp. microcarpa, C. microcarpa (C.A.Meyer) Boiss. subsp. tortuosa (Boiss. & Hausskn.) Browicz, C. avium (L.) Moench, C. vulgaris Miller, C. mahaleb (L.) Miller var. mahaleb, C. mahaleb (L.) Miller var. alpinaBrowicz) moleküler ve fitokimyasal olarak incelenmiştir. Bu tez kapsamında Cerasus cinsinin Türkiye'de yayılış gösteren 14 taksonununda 100 popülasyondan örnekleme yapılmıştır. Bazı taksonların tek lokaliteye sahip olması ve bazılarının endemik olması örnek sayısında daralmaya neden olmuştur. Moleküler analizler sonucunda haplotipler tespit edilmiş ve Anadolu diagonalinde çeşitliliğin fazla olduğu belirlenmiştir. Kloroplast ve nüklear genom verileri doğrultusunda filogenetik analizler tür altı kategorilerin birbirlerinden net bir şekilde ayrılması için yeterli varyasyon göstermemesi nedeniyle kloroplast bölgelerinin ayrım konusunda gerekli detayı veremediği belirlenmiştir. Polifenolik bileşenlerinden 2-hidroksi trans sinamik asit sadece C. mahaleb taksonlarında tespit edilmiştir. Phlorizin ise C. hippophaeoides, C. prostrata, C. brachypetala ve C. avium taksonlarında belirlenmiştir. Resveratrol maddesinin de C. avium'a spesifik olduğu ve diğer taksonlardan farklı olarak para kumarik asiti ihtiva etmediği görülmüştür. Daha ayrıntılı bir çalışma ile bu gruptan kemotaksonomik veri alınabileceği tespit edilmiştir. Cerasus taksonları meyvelerinin iyi bir antioksidan kaynağı olduğu, meyvelerin farklı ekstraksiyon yöntemleri ile pilot ölçekte ekstrakte edilebildiği ve polifenollerin maksimum seviyede bu yeni nesil ekstraksiyon teknikleri ile elde edilebilecekleri belirlenmiştir