Türkiye'de yetişen tuzcul karakterli bazı bodur çalıların odun anatomisi özellikleri

Türkiye'de tuzlu steplerde ve kumlu alanlarda yayılış gösteren çalı ve çoğunluğu bodur çalı formunda çok sayıda bitki varlığı bilinmektedir. Bu çalışmada, sözü geçen bitki grubu içinde kalan, Iğdır ve Konya'da doğal olarak yetişen halofit ve kserofit 6 çalı taksonunun odun anatomisi özellikleri incelenmiştir. Polygonaceae familyasından Atraphaxis spinosa L., Calligonum polygonoides L., Amaranthaceae familyasından Halimione portulacoides L., Noaea mucronata (Forssk.) Asch. & Schweinf. subsp. mucronata, Tamaricaceae familyasından Reaumuria alternifolia (Labill.) Britten ve Frankeniaceae familyasından Frankenia hirsuta L. taksonlarının odun anatomisi özellikleri belirlenmiştir. Atraphaxis spinosa, Calligonum polygonoides, Reaumuria alternifolia türlerinin odun anatomisi özellikleri ilk defa bu çalışma ile ortaya konulmuştur. Çalışmaya söz konusu olan taksonların odunlarına ait trahe teğetsel ve radyal çapı, 1 mm²'deki trahe sayısı, trahe hücre uzunluğu, lif uzunluğu ve genişliği, lif lümen genişliği ve çeper kalınlığı, 1 mm'de özışını sayısı, özışını yüksekliği ve genişliği gibi anatomik özelliklere ait kantitatif veriler ve yıllık halka durumu, trahe gruplaşması, helikal kalınlaşma, perforasyon tablası tipi, vasisentrik veya vasküler traheitlerin varlığı, boyuna paranşimin konumu, trahe çeper yada geçitlerinde örtü oluşumu (vesturing), kristaller, perforasyonlu özışını hücreleri gibi kalitatif özellikler tespit edilmiştir. Kurakçıl taksonların iletim sisteminde, trahelerde çift boyutluluk, trahe gruplaşması, trahe sayısının fazlalığı, kısa trahe hücreleri, helikal kalınlaşma ve traheidlerin varlığı gibi odun özelliklerinin, iletim etkinliğini artırmaktan çok, iletim güvenliğini sağladığı vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: odun anatomisi, halofit, kserofit, Iğdır, Konya, Türkiye.