Türkiye yüzyılı maarif modeline göre hazırlanan sosyal bilgiler ders kitaplarındaki soruların analizi

Bu araştırmanın amacı, 2024 yılında uygulanmaya başlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çerçevesinde hazırlanan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan soruları; türleri, düzeyleri, dayandıkları materyaller ve bilişsel yeterlikleri bakımından analiz etmektir. Çalışma, nitel araştırma desenine dayalı olarak doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kitaplarda en sık kullanılan soru türü açık uçlu sorular olmuş, bu durum TYMM'nin üst düzey düşünme becerileri kazandırma hedefiyle uyumlu bulunmuştur. Soruların büyük çoğunluğu anlama düzeyinde yer almakta olup yaratma ve değerlendirme gibi üst bilişsel düzeylere daha az yer verilmiştir. Materyal olarak en çok konu anlatım metinlerine dayalı sorular kullanılmış, görseller ve kavram haritaları da destekleyici unsurlar olarak yer almıştır. Sonuç olarak, TYMM'ye göre hazırlanan ders kitaplarının genel olarak modelin öngördüğü hedeflerle tutarlı olduğu; ancak soru dağılımlarının öğrenme alanlarına eşit şekilde dağılmadığı, üst düzey düşünme becerilerini daha fazla destekleyecek soru çeşitlerinin artırılması gerektiği belirlenmiştir.