Tuz stresi altındaki gökçe ve küsmen nohut çesitlerinde ekzojen olarak uygulanan sisteinin etkilerinin araştırılması

Tuz stresi, hücre zarlarına zarar vererek bitki büyüme ve gelişimini sınırlayan önemli bir abiyotik stres faktörüdür. Bu çalışmada, nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinden Gökçe (tuz toleranslı) ve Küsmen (tuz hassas) üzerinde, dışarıdan uygulanan sisteinin (sis) tuz stresinin olumsuz etkilerini hafifletici rolü incelenmiştir. Çalışmada, fideler 2 gün boyunca 100 µM sistein ile muamele edilmiş, ardından 5 gün süreyle 100 mM sodyum klorür (NaCl) ile tuz stresi uygulanmıştır. Tuz stresine maruz kalan bitkilerde sürgün ağırlığı ve nem içeriği azalmış; ancak sistein uygulaması bu etkileri hafifletmiştir. Sistein uygulaması, lipid peroksidasyonunu azaltmış, toplam şeker, poliamin ve prolin düzeylerini artırmıştır. Aynı zamanda stomal açıklık ve yaprak alanında artış gözlenmiştir. Antioksidan enzim aktiviteleri (süperoksit dismutaz, katalaz, askorbat peroksidaz) artarken, Sisteinin ozmolit birikimini desteklediği ve bu süreçte arginin dekarboksilaz (ADC), prolin 5 karboksilat sentaz (P5CS), trehaloz 6 fosfat dehidrogenaz (T6P) ve katalaz (CAT) gen ifadelerini artırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, sisteinin, nohut bitkilerinde tuz stresinin olumsuz etkilerini azalttığı ve bu etkinin özellikle Küsmen çeşidinde daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Sistein, antioksidan savunma ve osmoregülatör sistemleri destekleyen etkili bir stres azaltıcı olduğu belirlenmiştir