Üçüncü basamak üniversite hastanesi ekokardiyografi laboratuvarına başvuran hastalarda pulmoner hipertansiyon sıklığı, sınıflandırması ve triküspit regürjitasyon velositesi yüksekliğinin mortalite üzerine olan etkisi: Akdeniz Üniversitesi deneyimi

Pulmoner hipertansiyon (PH) birçok etiyolojik nedenin sonucunda oluşabilen, kronik ve progresif seyirli bir hastalık grubudur. Çalışmamızın amacı 01.01.2015-31.12.2019 tarihleri arasındaki 5 yıllık süreçte merkezimizde ekokardiyografi laboratuvarına başvurmuş olan hastalarda, ekokardiyografik olarak yüksek olasılıklı pulmoner hipertansiyon tanımına uyan hastaların pulmoner hipertansiyon etiyolojik nedenlerine göre gruplandırılması; hem gruplar arası mortalite farkının belirlenmesi hem de TRV değeri 2,8 m/sn'in üzerinde olan ve orta olasılıklı pulmoner hipertansiyon tanımına uyan hasta grubu ile yüksek olasılıklı PH tanımına uyan hasta grubu arasındaki mortalite farkını belirlemek olmuştur. Çalışmaya 01.01.2015-31.12.2019 tarihleri arasında ekokardiyografi laboratuvarına başvurmuş olan ve ekokardiyografi veri tabanındaki 25944 hasta kaydı incelenerek başlanmıştır. Hastaların ekokardiyografik olarak PH olasılıkları düşük, orta, yüksek olarak belirlenmiştir ve dışlama kriterleri hariç tutulduğunda çalışmaya; Kategori 1 olarak nitelendirdiğimiz orta olasılıklı 5733 hasta ve Kategori 2 olarak nitelendirdiğimiz yüksek olasılıklı 2835 hasta ile devam edilmiştir. Kategori 1 ve 2 hastaları arasında, yaş cinsiyet ve sistolik pulmoner arter basınç verileri dahil edilerek kategoriler arasındaki mortalite farkına bakılmıştır. Kategori 2 hastalarında (%49,1) Kategori 1 hastalardakine (%31,8) göre (p<0,001) ve erkeklerde (%42,1) kadınlara göre (%34,4) mortalite daha yüksek (p<0,001) bulunmuştur. Ayrıca yaş grupları arttıkça mortalitenin arttığı saptanmıştır (p<0,001). Yüksek olasılıklı PH tanımına uyan kategori 2 hastalarında ise öncelikle hastaların klinikleri, risk faktörleri, komorbid durumları, sol atriyum çapları gibi 98 çoklu faktörler dikkate alınarak ekokardiyografik klasifikasyon yapılmıştır. Sonrasında ise bu ekokardiyografik gruplar arasında yaş, cinsiyet, diyabetes mellitus varlığı, hipertansiyon varlığı, sigara faktörü, kronik böbrek hastalığı varlığı, koroner arter hastalığı, serebrovasküler olay öyküsü varlığı, periferik arter hastalığı varlığı, malignite varlığı, EF ve sistolik PAB değerleri üzerinden mortalite farkına bakılmıştır. Çalışmamızın sonucunda; 2835 ekokardiyografik olarak yüksek olasılıklı PH hastasının %78,7'sini (n:2232) Grup 2 yani sol kalp patolojisine sekonder gelişmiş PH hastaları oluşturmaktadır. Ardından 2. sıklıkta Grup 3 (Akciğer hastalığı ya da hipoksi ilişkili PH) hastaları %7,5 (n:212) oranında görülmüştür. 3. ve 4. sırada birbirine yakın yüzdeler ile %4,8 (n:137) ile Grup 1 (Pulmoner arteriyel hipertansiyon); %4,7 (n:132) oranında ise Grup 4 (Pulmoner arteriyel tıkanıklık ilişkili PH) görülmüştür. En az sıklıkta görülen ise %0,6 (n:17) oranı ile Grup 5 (Mekanizmaları Belirsiz ve/veya Birden Fazla Etken İçeren PH) olmuştur. Kategori 2 hastaları içinde ise çalışmamıza dahil edilen Grup 3 hastalarının mortalitesinin Grup 2 hastalara göre 1,84 kat daha fazla olduğu görülmüştür (p<0,001, CI: 1,532-2,220). Eko klasifikasyon dağılımında mortalite oranının en fazla Grup 3 hastalarında %66,5 (n:141), sonrasında Grup 2 hastalarında %52,3 (n:1168), sonrasında Grup 4 hastalarında %38,6 (n:51) sonrasında Grup 1 hastalarında %32,1 (n:44) ve en az olarak ise Grup 5 hastalarında %11,8 (n:2) bulunmuştur. Kategori 2 hastaları arasında yaş, erkek olmak, diyabeti bulunmak, hipertansiyonu olmak, bilinen koroner arter hastalığı öyküsünün olması, sigara içiyor olmak, kronik böbrek hastalığının bulunuyor olması, EF değerinin <%40 olması, malignite eşlik ediyor olması, sistolik pulmoner arter basıncının 45,6 mmHg'nın üzerinde bulunması mortalite artışına yol açan parametreler olmuştur.