Ultrasonik ortamda yeni heterohalkalı organik bileşiklerin sentezi, karakterizasyonu ve DPPH radikali giderme aktivitelerinin belirlenmesi

Organik kimyada, önemli bir yere sahip olan heterohalkalı bileşikler ve bunların türevleri çoğunlukla endüstriyel alanda ve tıp alanında geniş bir kullanım alanına sahiptir. Heterohalkalı bileşiklerin farmakolojik özellikleri oldukça yaygındır. Heterohalkalı bileşikler, halka içi atomlarından en az biri bir heteroatom (S, O, N) olan halkalı bileşiklerdir. Heterohalkalı bileşikler sınıfına katkıda bulunmak üzere yaptığımız çalışmamızda ultrasonik ortamda veya klasik ısıtma yöntemleri ile yeşil kimya prensiplerine uygun olarak yeni spiro bileşikler sentezlenmiştir. Organik kimyada yeşil kimya prensiplerine uygun sentez yöntemleri geliştirilmesi son yıllarda giderek artan bir öneme sahiptir ve bu konuda çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Yeşil kimya, geleneksel kimya uygulamalarına çevre dostu bir alternatif olarak sunulmuş kimyasal ürünlerin ve proseslerin, tehlikeli maddelerin kullanımını ve üretimini en aza indirecek ya da tamamen elimine edecek şekilde yeniden dizayn edilmesidir. Spiro bileşikler, çeşitli biyolojik aktivitelerinin olması ve geniş kullanım alanına sahip olmaları sebebiyle tercih edilen bileşiklerden olmuştur. Spiro bileşikler farmakolojik açıdan birçok öneme sahiptir. Anti-HIV, antifungal, antiviral, antikonvülsan, antitümör, antidepresan, antibiyotik, analjezik, antikanser vb. gibi biyolojik aktivite özellikleri gösterdikleri bilinmektedir. Bununla birlikte, organik tepkimelerde kullanılan katalizörlerin toksik olmaması, çevre dostu olması, kolay kullanım uygunluğu sağlaması, ucuz olması, yüksek ölçüde kararlılık ve bunların yanı sıra tekrar kullanılabilir özelliğe sahip olması organik sentezlerde bir katalizörden beklenen özelliklerdir. Yapılan bu çalışmada, spiro bileşikler sınıfına katkıda bulunmak üzere isatin, aromatik amin ve 1,3-dion bileşikleri ile farklı reaksiyon koşulları altında spiro bileşikler sınıfından olan yeni spirobenzoakridindion ve spiropirazolokinolindion türevi bileşikler sentezlenmiştir. Katalizör olarak kamfor sülfonik asit (CSA) ve triton x-100 kullanılmıştır. Kullanılan katalizörlerin özellikle çevre dostu olmasına büyük özen gösterilmiştir. Sentezlenen yeni bileşikler tek kap metodu ile elde edilmiştir. Son yıllarda çok bileşenli tek kap metodu organik kimyanın en önemli yöntemlerinden olmuştur. Sentezlenen tüm yeni bileşiklerin yapıları UV/VIS spektrofotometre, Floresans spektrofotometre, FTIR, 1H NMR, 13C (APT) NMR gibi spektroskopik yöntemler ile aydınlatılmıştır. Bunun yanı sıra sentezlenen bileşiklerin antioksidan aktivite olarak DPPH radikali giderme aktiviteleri incelenmiştir.