Un üretim hattında TS 13001 (HACCP) ile ISO 22000 gıda güvenliği yönetim sistemi standartlarının karşılaştırılması

Dünyada ekimi en çok yapılan tahıl olan buğdayın öğütülmesiyle elde edilen un, insan beslenmesinde kritik bir öneme sahiptir. GeçmiĢten günümüzde yaygın olarak kullanılan buğday ununun hijyenik ve gıda güvenliğine uygun Ģartlarda üretilebilmesi insan ve toplum sağlığı açısından önem arz etmektedir. Bu amaçla KırĢehir Ġli Mucur Ġlçesinde faaliyet gösteren bir un fabrikası belirlenmiĢ ve bu iĢletmede ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ve TS 13001-Tehlike Analizleri ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) Sistemlerinin uygulanabilirliği karĢılaĢtırılarak elde edilen bulguların analizi yapılmıĢtır. Bu çalıĢmada, bu un fabrikasının tüm proses ve faaliyetleri gözlemlenerek değerlendirilmiĢ olup, ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ve HACCP Sisteminin gerektirdiği ön gereksinim programları, HACCP Planı, akıĢ diyagramı, operasyonel ön gereksinim programları ile diğer tüm yazılı prosedür ve talimatlar hazırlanarak uygulamaya konulmuĢtur. Yapılan incelemeler neticesinde un üretim hattına uygulanan ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ve HACCP sisteminin iĢ ve iĢlemlerinin fabrikaya uyarlanmasında yaĢanan problemler, sistemlerin içerdiği proseslerin iĢletmelere sağladığı faydalar, uygulamadaki zorlukları ve bu sistemlerin birbirinden farkları değerlendirilmiĢtir. Sonuç olarak, ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi, içerdiği ayrıntılı prosedür ve uygulamalar ile HACCP Sisteminin gereksinimleri arasında yer almayan acil durumlar, alerjen yönetimi, dıĢ iletiĢim vb. sayesinde un üretim hattında gıda güvenliğini sağlamada daha etkili olduğu gözlemlenmiĢtir. Ayrıca bu sistemlerin un fabrikasına uygulanmasıyla personelin gıda güvenliği konusunda bilinçlenmesinden dolayı üretim maliyetinin düĢürülebileceği, bunun da yansımasının müĢteri memnuniyetinde artıĢ olacağı öngörülmüĢtür. Bu değerlendirmeler neticesinde içerisinde HACCP sistemini barındırdığından daha kapsamlı olan ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetimi Sisteminin un iĢletmelerine uygulanmasının daha uygun olduğu kanısına varılmıĢtır. Gıda güvenliği açısından gerekli olan Gıda Güvenliği Yönetim Sisteminin yaygınlaĢtırılabilmesi için sektördeki firmaların sistem hakkında daha fazla bilgilendirilmesi gerektiği de bu vesileyle tespit edilmiĢtir. Anahtar Kelimeler: ISO 22000:2018, HACCP, gıda güvenliği, kritik kontrol noktaları