Üniversite öğrencilerinde istihdam edilebilirlik becerileri: Bir karma yöntemler araştırması

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin iş hayatına geçiş sürecinde sahip olmaları beklenen güncel istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştırma bir karma yöntem çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın nicel kısmında, kariyer kaynaklarının düşük ve yüksek istihdam edilebilirlik becerileri gruplarını yordamadaki rolü hiyerarşik regresyon ve ikili lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmanın nitel bölümü durum çalışması olarak tasarlanmış ve güncel istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmek amacıyla öğrenciler, akademisyenler ve işverenlerle nitel görüşmeler yapılarak veri toplanmıştır. Çalışmanın nitel kısmı, öğrenciler, akademisyenler ve işverenler tarafından algılanan mevcut istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın nicel kısmı için 2023-2024 eğitim öğretim yılında yükseköğrenimlerine devam eden 496 üniversite öğrencisinden ölçme araçları yoluyla nicel veri toplanmıştır. Araştırmanın nitel bölümü için 10 üniversite öğrencisi, 12 akademisyen ve 5 işverenden görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel bölümüne yönelik bulgular ışığında istihdam edilebilirlik becerileri yüksek ve düşük öğrencilerin yordanmasına yönelik oluşturulan modelin doğru açıklama yüzdesi %81.3 olarak tespit edilmiştir. Kariyer kaynakları modelinde yer alan sosyal kariyer desteği, işin geliştirici gücü, ağ oluşturma ve öğrenme kaynaklarının modele anlamlı katkısı olduğu görülmüş olup; modelin açıkladığı varyans oranı Cox&Snell değerine göre %48 ve Negelkerke değerine göre %58 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünün bulgularına göre güncel istihdam edilebilirlik becerileri kişilerarası beceriler, bilişsel beceriler, mesleki beceriler, kişisel özellikler ve teknoloji becerileri olmak üzere beş farklı tema ortaya çıkarılmıştır. Kişilerarası beceriler iş hayatında sahip olunması gereken liderlik, iş birliği, etkili iletişim, problem çözme, ağ oluşturma ve uyum becerilerini içerisinde barındıran bir beceri setidir. Bilişsel beceriler yaratıcı düşünme, analitik düşünme, esnek düşünme, hedef odaklılık ve problem çözme becerisinden oluşmaktadır. Mesleki beceriler işi takip etme becerisi, teknik beceriler, profesyonellik ve deneyimi kapsamaktadır. Kişisel özellikler girişkenlik, esneklik, öz farkındalık, sabır, imaj, isteklilik ve rekabet gibi becerileri kapsamaktadır. Son olarak Teknoloji becerileri teknoloji okuryazarlığı, yapay zeka kullanımı ve yazılım bilgisi becerilerini kapsamaktadır. Nicel ve nitel sonuçlar birleştirilerek tartışılmıştır.