Üniversite öğrencilerinde toplulukçuluk/bireycilik, erillik/dişillik ve eylemlilik ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin erillik/dişillik yönelimleri ile bireycilik-toplulukçuluk durumlarının eylemliliği yordayıp yordamadığını araştırmaktır. Bu amaçla çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de çeşitli üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim gören 444 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma kapsamında araştırma problemlerine cevap bulabilmek için Atak, Kapçı ve Çok (2013) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Çok-Yönlü Eylemli Kişilik Ölçeği", Hofstede'in Türk toplumu üzerinde yapmış olduğu genellemeyi test etmek üzere, "Sargut (1994) tarafından hazırlamış olan "Erillik-Dişillik Düzeyi Formu" ve Türkçe'ye uyarlaması Öztürk, Gökoğlu ve İnan (2018) tarafından yapılan "IND-COL Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada, nicel verilerin analizi için ilgili ölçeklerden elde edilen toplam puanlar temel alınmış, betimsel analizler gerçekleştirilmiştir. Üniversite öğrencilerinin erillik/dişillik yönelimleri ile bireycilik-toplulukçuluk durumlarının eylemliliği yordayıp yordamadığını belirlemek için Pearson korelasyon analizi ve adımsal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin eylemlilik ölçeğinden elde ettikleri puan ortalamaları incelendiğinde, en düşük puan ortalamasının yaşam amacı ( =2.98) alt boyutunda elde edilirken, en yüksek ortalamanın ( =3.45) öz saygı alt boyutunda elde edildiği görülmüştür. Öğrencilerin eylemlilik ölçeği toplam puan ortalaması ise ( =3.23) şeklindedir. Bununla birlikte bireycilik toplam puan ortalaması =5.46 iken, toplulukçuluk toplam puan ortalaması =5.23 şeklindedir. Bu durumda öğrencilerin bireycilik eğilimleri düzeylerinin toplulukçuluk eğilimi düzeylerinden daha yüksek olduğu bulgusu elde edilmiştir. Araştırma bulguları üniversite öğrencilerinin erillik eğilimleri ortalamasının ( =3.26) iken dişillik eğilimlerinin ( =4.39) olduğunu, dolayısıyla üniversite öğrencilerinin genel olarak daha yüksek bir dişilliğe sahip olduğunu göstermektedir. Araştırmada ayrıca eylemlilik ve erillik [r= .476], dişillik [r= .324], bireycilik [r= .459] ve toplulukçuluk [r= .383] değişkenleri arasında anlamlı, pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır [p<.05]. Erillik boyutu ve eylemlilik boyutu arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliğe ilişkin toplam varyansın %22'sinin erillik boyutu ile açıklanabileceği belirlenmiştir. Eylemlilik ile erillik ve bireycilik arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliğine ilişkin toplam varyansın %30'unun erillik ve bireycilik boyutu ile açıklanabileceği; eylemlilik ile erillik, bireycilik ve dişillik arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliklerine ilişkin toplam varyansın %34'ünün erillik, bireycilik ve dişillik boyutu ile açıklanabileceği görülmüştür.