Üniversite Öğrencilerinin İnfertiliteye Yönelik Tutumları ile Toplumsal Cinsiyet Algıları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

ÖZ: Çalışma, üniversite öğrencilerinin infertiliteye yönelik tutumları ile toplumsal cinsiyet algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapıldı. Çalışmanın evrenini 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı’nda Doğu Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi ile Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin tamamı oluşturdu. Örneklemi ise çalışmaya katılmayı kabul eden ve örneklem seçim kriterlerine uyan 602 öğrenci oluşturdu. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, İnfertiliteye Yönelik Tutum Ölçeği (İYTÖ) ve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ) aracılığıyla toplandı. Katılımcıların çoğunluğunun 21-23 yaş aralığında (%46,35), kadın (%61,13), çekirdek aileye sahip (%61,79), gelirini giderine eşit algılayan (%66,94), en uzun köy/kasabada yaşayan (%33,22) ve ailesiyle kalan (%67,94) öğrencilerden oluştuğu belirlendi. Katılımcıların ülkeleri ise Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti şeklinde yarı yarıya dağılımaktaydı. Öğrencilerin İYTÖ’den aldıkları toplam puan ortalaması 49,11±7,62 ve TCAÖ toplam puan ortalaması 104,60±15,54 idi. Yapılan korelasyon analizinde iki ölçek rarasında pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki belirlendi (p<0,05). Ayrıca TCAÖ puanlarının İYTÖ puan sonuçlarını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde etkilediği saptandı (β=0,30; p<0,05). Çalışmada TCAÖ puanlarını etkileyen faktörlerin; cinsiyet, aile tipi, kardeş sayısı, anne ve baba eğitim düzeyi, sıgara kullanımı, cinsel deneyim durumu, toplumsal cinsiyet algısına ve infertiliteye yönelik bilgi sahibi olma durumu, ilerde çocuk sahibi olma isteği, evlat edinme isteği olduğu belirlendi (p<0,05). İYTÖ puanlarını etkileyen faktörler ise; öğrencilerin cinsiyeti, uyruğu, aile yapısı, en uzun süre yaşadığı yer, cinsel deneyim durumu, madde ve sıgara kullanım durumu, toplumsal cinsiyet algısına yönelik bilgi sahibi olma durumu, tanıdığı infertil birey olması, ilerde çocuk sahibi olma isteği ve evlat edinme isteği olarak belirlendi (p<0,05). Çalışmada elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin toplumsal cinsiyet algısı ve infertiliteye yönelik tutumları oldukça olumludur. Ölçekler arasındaki pozitif yönlü ilişki ve regrasyon analizi ise toplumsal cinsiyet algısının infertiliteye yönelik tutumu etkilediğini göstermektedir. Buna göre olumlu toplumsal cinsiyet algısı infertiliteye yönelik tutumda olumlu yönde etkilemektedir. Çalışma sonuçları doğrultusunda öğrencilerin toplumsal cinsiyet algısı ve infertiliteye yönelik tutumlarını etkileyen faktörler göz ününe alınarak, bu öğrencilere yönelik üreme sağlığı ve toplumsal cinsiyet algısı içerikli derslerin verilmesi, farkındalık toplantılarının ve faaliyetlerin yapılması önerilmiştir.