Üretken yapay zeka okuryazarlığı : öğretmen adayları üzerine bir araştırma

Son yıllarda eğitim alanında üretken yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı hızla artmakta ve bu durum, öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini önemli bir konu haline getirmektedir. Öğretmen adaylarının bu teknolojileri nasıl algıladıkları, kullanım düzeyleri ve memnuniyet durumları, teknolojik dönüşümün eğitimde etkin ve sürdürülebilir biçimde uygulanabilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ (YZ) araçlarına yönelik okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından tarama modeliyle desenlenmiştir. Çalışmanın evren örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar ve güz döneminde devlet ve vakıf üniversitelerinin eğitim fakültelerinde öğrenim gören toplam 501 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Katılımcıların %75'i kadın, %25'i erkek; %64.5'i vakıf üniversitesinde, %35.5'i ise devlet üniversitesinde eğitim görmektedir. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ okuryazarlığı düzeyi ortalamaları maksimum 5 puan üzerinden değerlendirilmiş olup 3.90 bulunmuştur. Bu bağlamda katılımcıların yapay zekâ okuryazarlığı düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların %40.3'ü sıklıkla, %38.3'ü bazen, %6.8'i ise her zaman üretken YZ araçlarını kullandığını belirtmiştir. Buna karşın %13'ü nadiren, %1.4'ü ise hiç kullanmadığını ifade etmiştir. Yapılan analizlerde erkek öğretmen adaylarının Yapay zekâ okuryazarlığı düzeyinin erkek öğretmen adaylarında kadınlara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Okul türüne göre yapılan karşılaştırma sonucunda vakıf üniversitelerindeki öğretmen adaylarının devlet üniversitelerindeki öğretmen adaylarından anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bölüme göre yapılan karşılaştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının yapay zekâ okuryazarlığı düzeyi okul öncesi öğretmen adaylarına göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Yapay zekâ araçlarını her zaman kullandığını ifade eden öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlığı düzeninin nadiren, bazen ve sıklıkla kullananlara göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Bu bulgular, öğretmen adaylarının üretken yapay zekâya yönelik farkındalıklarının arttığını ve bu teknolojiyi eğitim bağlamında etkili şekilde kullanmaya yönelik potansiyelleri olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, Yapay zekâ Okuryazarlığı, Öğretmen Eğitimi