Üriner kateter takılı evde bakım hastalarının bakım vericilerine verilen eğitimin bakım verenlerin bilgi düzeyine ve hastaların idrar yolu enfeksiyon oranına etkisi

Amaç: Bu araştırma üriner kateter takılı evde bakım hastalarının bakım vericilerine verilen eğitimin bakım verenlerin bilgi düzeyine ve hastaların idrar yolu enfeksiyon oranına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tek grup ön test-son test deneme modeli ile yarı deneysel olarak Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetlerine kayıtlı üriner kateter takılı hastalar ve bakım vericileri üzerinde 01 Mayıs 2024- 01 Mayıs 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetlerine kayıtlı ve üriner kateter takılı olan 71 hasta ve bakım vericisi, örneklemi ise araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 32 hasta ve bakım vericisi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Hasta ve Bakım Veren Tanıtım Formu", "Bilgi Testi" ve "İdrar Stripi" ile toplanmıştır. Araştırmada bakım vericilere haftada 1 kez (1. ve 4.oturum yüz yüze, 2. ve 3. oturum online) 4 hafta boyunca eğitim yapılmış ve broşür verilmiştir. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, Wilcoxon testi ve McNemar Testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma için kurum izni ve etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmada bakım verenlerin bilgi testi ön test son test ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Bakım verenlerin ön test bilgi testi ortanca değeri 31.5 iken, son test bilgi testi ortanca değeri 43 olarak belirlenmiştir. Hastaların ön test ve son test lökosit, nitrit, ürobilinojen, protein, ph, kan, özgül ağırlık idrar analizi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir (p<0.001). Bu parametrelerde ön teste göre son testte değerlerin normal aralıkta olduğu bulunmuştur. Hastaların ön test ve son test idrar analizi keton, bilirubin ve glukoz değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmemiştir (p>0.05). Sonuçlar: Araştırmada üriner kateter takılı hastaların bakım vericilerine verilen eğitimin bakım verenlerin bilgi düzeyini artırdığı ve hastaların idrar yolu enfeksiyon oranını azalttığı bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda üriner kateter takılı hastaların bakım vericilerinin bilgi düzeyini artırmak ve hastaların enfeksiyon oranını azaltmak için eğitim verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bakım verici, evde bakım, enfeksiyon, hemşirelik, üriner kateter.