Users’ Evaluation of Rental Apartment Units: the Case of Laguna Residential Blocks in Mağusa

ÖZ: Konut planlamasıyla ilgili konular mimarlık kuramı, söylemi ve pratiğinin merkezinde yer alır. Ne var ki, konut planlaması, tasarımı ve kullanımı süreçleri insan ve yapılı çevre ilişkisinin kavramsal çerçevesindeki karmaşıklığa da bağlı olarak çok boyutludur. Buradan hareketle bu çalışma insan ve yapılı çevre arasındaki ilişkileri araştırmayı ve aynı zamanda insanın çevreye uyum ya da uyumsuzluk sürecindeki mekanla ilgili deneyimlerini konut tasarımına bir girdi oluşturmak amacıyla anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada özellikle anonim kullanıcı problematiğinin belirgin olduğu kira konutları üzerine yoğunlaşılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma, genelde tasarım bilgisinin kalitesine; özelde kullanıcılarının fiziksel ve psikolojik refahları açısından gelecekteki yerel konut pratiğine katkıda bulunmak için seçilen sınırlı sayıda iki odalı kiralık konut tiplerinin kullanım sonrası değerlendirilmesindeki bulguları aktarmaktadır. İlk bölüm, çalışma alanını ve araştırma problemini bu doğrultuda tanımlamakta, çalışmanın amaç ve hedeflerine açıklık getirmektedir. İkinci bölümde, çeşitli aile büyüklüklerine hizmet eden kira konutlarının ortaya çıkışı, nicelik ve nitelik boyutlarına değinilerek, bu konut türü uygulamalarının tarihsel geri planı 19 ve 20 yüzyıl içindeki gelişimlerinin; özellikle kıta Avrupasında ortaya çıkan global sorunlar, parallel reformlar, kuramsal ve eleştirel bakış açılarıyla nasıl etkilendiğine bakılarak bunların sosyal ve mekansal açıdan sonuçlarına değinilmiştir. Üçüncü bölüm, kullanıcının konut çevresini algılaması ve bu yolla da değerlendirmesinin geri planına kuramsal bir hazırlık niteliğindedir. Insan ve çevresi arasındaki karşılıklı etkileşimi göz önüne alan faktörlerin, tasarımdaki yerini tartışarak bu açıdan yaşam çevresini tasarlayan mimar ile onu kullanan kullanıcı arasında mekan ve yer ilişkisi üzerinden çevresel uyum ve sahiplenmeyi tartışır. Dördüncü bölümde, Mağusa Laguna Bölgesi‟ndeki Laguna Apartmanları‟nın bünyesindeki iki yatak odalı konut üniteleri arasından farklı katlarda ve konumlarda seçilen 15 dairenin kullanıcılarıyla yapılan görüşmelerde kullanıcının kendi konutu ve çevresini değerlendirmesi, konut tercihleri, mekansal kullanım ve tatmini, mekan uygunluğu, iletişim organizasyonu ve mahremiyetin sağlanması açılarından araştırılır. Sonuç olarak araştırma alanı olarak seçilen konut ünitesi tiplerinin hangi özellikleriyle kullanıcının beklentilerini karşıladığı ortaya konulmaya çalışılır. Sonuçta, bazı tersi görüş ve değerlendirmelere rağmen seçilen iki odalı apartman unitelerinin genellikle kullanıcı beklentilerini karşıladığısaptanmıştır. Tezin genel sonuçları ise beşinci bölümde kapsamlı olarak özetlenmiştir. Anahtar kelimeler: Kullanıcı Deneyimi, Kira Konutları, Mekansal Uyum, Konut Tasarımı.