Dönüştürücü ağları kullanılarak biyomedikal metinlerde varlık isimlerinin tanınması ve normalizasyonu
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Çok hızlı ilerleyen literatür içinden ilgili yayınlara ulaşmanın gittikçe zorlaşması biyomedikal alanı hedefleyen doğal dil işleme sistemlerine olan ilgiyi arttırmaktadır. Bu sistemlerin önemli bir kısmında yayınlarda geçen hastalık, gen ve molekül adları gibi özel isimlerin tespit edilmesi (varlık ismi tanıma) ve ilgili ontolojilerdeki kayıtlarla eşlenmesi (normalizasyon) ara adımlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu iki görevin birbiriyle yakın bir ilişki içinde olması ve bu alandaki veri kümelerinin küçük olması nedeniyle bu çoklu görev öğrenmesi literatürde sıkça başvurulan bir yaklaşım olmuştur. Bunun yanı sıra doğal dil işleme alanında son yıllarda BERT gibi dönüştürücü mimarisine dayanan önceden eğitilmiş dil modelleri kullanımıyla farklı görevlerde büyük başarılar elde edilmesiyle biyomedikal alanında da bu tarz modellerden faydalanılmaya başlanmıştır. Biyomedikal metinlerin kendilerine has bir terminolojiye sahip olmaları ve bu metinlerde kısaltmalara sıkça rastlanması gibi nedenlerle bu alana özgü dil modellerinin eğitilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu çalışmada farklı biyomedikal veri kümeleri üzerinde transformer tabanlı dil modelleri ile çoklu görev öğrenmesi yaklaşımının etkili bir biçimde birlikte kullanılmasına çalışılmıştır. İki görev arasında bilgi paylaşımının en iyi düzeyde gerçekleşebilmesi için iki görevde de ortak bir ağ ile elde edilen metin aralıklarının vektör gösterimleri kullanılmıştır. Umut vadeden sonuçlar elde edilmiş ve sistemin performansı sıkça kullanılan veri kümeleri üzerinde literatürdeki en başarılı sistemlerle kıyaslanmıştır.
Author
İlkay Ramazan Pala
How to Cite
İlkay Ramazan Pala (Yüksek Lisans Tezi). Dönüştürücü ağları kullanılarak biyomedikal metinlerde varlık isimlerinin tanınması ve normalizasyonu, 2021, Boğaziçi University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- Investigating the factors affecting the acceptance of generative artificial intelligence in business intelligence applications(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Behind the gallows: Capital punishment, law, and legislative performance in Turkey (1926-1990)(2025)
- Exploring the values for nature, nature connectedness, pro-environmental behaviour, and well-being: A case study on urban park visitors in Istanbul(2025)
- An assessment on the role of regional development agencies in environmental governance in Türkiye: A case study on Thrace Region(2025)
- Political ecology of milk production in Türkiye: Changing practices, rural livelihoods, and dairy animals(2025)