Vazo-vagal senkop düşünülen hastalarımızın tilt testi ve kalp hızı değişkenliği sonuçlarının değerlendirilmesi

Vazovagal senkop (VVS) otonomik kardiyovasküler sistemin aşırı duyarlılığına bağlı gelişen ve çocuklarda en sık görülen senkop nedenidir. Head-up tilt (=eğik masa) testi vazovagal senkopu ayırdetmede sıklıkla tercih edilen bir yöntem olsa da standart bir protokolün olmaması nedeniyle çocuklardaki tanısal değeri tartışmalıdır. Vazovagal senkopun otonomik disfonksiyonu olan kişilerde tetikleyici faktörlerin olmasıyla geliştiği bilinmektedir. Son zamanlarda kalp hızı değişkenliğinin belirlenmesi otonomik disfonksiyonu göstermede en önemli test olarak kullanılmaktadır. Vazovagal senkop tanısı almış çocuk ve adölesanlarda tilt testinin senkop tanısındaki önemini belirleyen ve hastalara kalp hızı değişkenliği bakarak otonomik disfonksiyon açısından değerlendiren sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada olgularımızda tilt testinin senkop tanısındaki yerini değerlendirmek ve aynı zamanda holter monitörizasyonu yapılan hastalarımızda bazal kalp hızı değişkenliğinin bakılarak hastaların otonomik disfonksiyon açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Kardiyoloji Bilim Dalında 2011-2014 yılları arasında vazo-vagal senkop ön tanısı ile tilt testi yapılan yaklaşık 300 hastanın dosya kayıtları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri (Yaş, cinsiyet) anamnez özellikleri (Senkopu kaç kez geçirdiği, bilinen ek hastalık olup olmadığı, kullandığı ilaçlar) fizik muayene bulguları ve EKG, EKO, Holter, EEG ve Beyin MR gibi laboratuvar incelemeleri kaydedildi. 2 ve daha fazla senkop atağı geçiren ve vazovagal senkop düşünülerek HUTT yapılan 139 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan hastalardan holter yapılanların (n:46) 24 saatlik holter kayıtları değerlendirilerek kalp hızı değişkenlikleri hesaplandı. Kalp hızı değişkenliği ölçümlerinden zamana dayalı parametrelerden SDNN, SDANN, SDNNindex, rMSDD, pNN50, Triangular index, frekansa dayalı parametrelerden LF/HF oranı hesaplanarak analiz edildi. Toplam 139 hasta çalışmaya alındı. Bu hastaların 104'ü kız (%74,8), 35'i erkekti (%25,2). Hastalarımızın yaş ortalaması kızlarda 14,27±0,33 yıl, erkeklerde 13,23±0,68 yıl olarak bulundu. 139 hastanın HUTT sonuçları değerlendirildiğinde 110 (%79,1) hastada tilt sonucu (-) iken, 29 (%20,9) hastada tilt sonucu (+) olarak saptandı. 139 hastanın 46'sının holter kayıtlarına ulaşıldı. 46 hastanın 9'unda tilt sonucu (+) ve 37'sinde tilt sonucu (-) idi. KHD'nin zamana bağlı ve frekansa bağlı parametrelerinin ortalama değerleri HUTT(+) ve HUTT(-) hastalarda karşılaştırıldığında, zamana bağlı parametrelerden RMSSD, SDNNindex, pNN50 ölçümlerinde HUTT(+) hastalarda parasempatik sistem aktivitesi lehine anlamlı farklılık saptanırken (p <0,05), SDNN, SDANN, Triangular index arasında ve frekansa bağlı parametrelerden LF/HF oranı arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Sonuç olarak bu çalışmada vazovagal senkoplu çocuklarda bazal kardiyak otonomik aktivite parasempatik sistem lehine bulundu. Çalışmamızda tilt testi sırasında KHD değerlendirilememiş olmasına rağmen, benzer protokolle yapılan literatürdeki diğer çalışmalarda da benzer sonuçlar bulunmuştur. Bu nedenle hastalardaki otonomik aktivite artışının ortostatik bir stresle karşılaşıldığında senkop oluşumuna yol açabileceği kanısına varılmıştır. Vazovagal senkop kliniğiyle başvuran ve HUTT (+) olan hastalarda bazal kalp hızı değişkenliğinde parasempatik aktivite artışının olduğu dikkate alınarak, senkoplu çocuklarda beta-bloker tedavisinin daha dikkatli ve kontrollü başlanmasının gerektiği düşünüldü.