The performance evaluation of Turkey's export to Ireland using data envelopment analysis

Bu tez çalışmasında Türkiye'nin İrlanda'ya olan 2008 yılı ihracatının performansı üretim sektöründe ilk 100 ihraç ürünü temel alınarak değerlendirilmiştir. İhracat performansının sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi çeşitli niteliksel ve niceliksel kriterlerin göz önünde bulundurulmasını gerektirmektedir. Bundan dolayı, çok kriterli karar verme (MCDM) problemlerinin çözümünde sıkça uygulanan ve sadece niceliksel kriterler kabul eden bir model olan veri zarflama analizi (DEA) modelinin yanısıra hem niceliksel hem de niteliksel kriterler ile başarılı bir şekilde çalışmaya müsade eden bir DEA modeli olan belirsiz DEA (IDEA) modeli de kullanılmıştır. Tez çalışması boyunca DEA veya IDEA'yı takiben çeşitli daha yüksek ayrım güçlü yöntemler uygulanarak ele alınan üretim sektörleri ihracat performanslarına göre sıralanmış ve Türkiye'nin toplamdaki ihracat performasını arttırmak adına hangi sektörlere eğilinmesi gerektiği konusunda yönetimsel anlamda görüşler sunulmuştur. Sıralandırmanın gerçekleştirilebilmesi icin sektörlere dair nesnel ve öznel veriler toplanmıştır. Nesnel veriler TUİK (Turk İstatistik Kurumu), CSO (İrlanda Merkez İstatistik Ofisi), DTM (Dış Ticaret Müsteşarlığı) ve TCMB (Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası)'den, öznel veriler ise çalışma sırasında oluşturulan bir anketin konu üzerinde uzman bir kişi tarafından doldurulmasıyla elde edilmiştir. Hedef sektörler sıralandıktan sonra en kötü performansa sahip sektöre bir duyarlılık analizi uygulanarak hangi faktörlerin değişiminin söz konusu sektörün ihracat verimliliğini arttıracağı belirlenmiştir. Ayrıca en yüksek performansa sahip olduğu belirlenen sektörlerin verimliliklerinin daha fazla gelişime açık olup olmadığı ürün bazlı bir analiz yardımıyla kontrol edilmiştir.