Fully automatic annotation of web service descriptions

Web Servis (WS) birleşimi ve madenciliği gibi alanlarda bir takım önemli işlevlerin otomatize edilebilmesi için WS tanımlarına eklenmek üzere anlamsal bir katmanın oluşturulması gereklidir. Bu nedenle, son yıllarda böylesine bir katmanı tanımlayan ya da bu tarz bir katmanı kullanan bir çok çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmaların düzgün bir şekilde test edilebilmeleri için, ilgili çalışmalar, anlamsal WS tanımlarından oluşan, koleksiyon formundaki uygun bir kalite testine tabi tutulmalıdırlar. Ancak erişilebilir haldeki bu türden tüm koleksiyonlar, büyüklük ve gerçeklik bağlamında kısıtlıdırlar. Bu da güvenilebilir sonuçlar elde etmeyi engelleyici bir faktördür. Öte yandan, büyük ve halihazırda kullanılmakta olan, ancak anlamsal katman içermeyen koleksiyonlar (WSDL) da mevcuttur. Uygun bir kalite testi ortamı oluşturulması bu koleksiyonların anlamlandırılması ile de mümkün olabilir. Ancak koleksiyonların büyük olmasından ötürü yapılması gereken anlamlandırma işini elle gerçekleştirmek hem zaman hem de çaba yönünden çok maliyetli olmaktadır. Bu çalışmada, buradan yola çıkarak geliştirdiğimiz büyük WS koleksiyonlarının tam otomatik anlamlandırılmasını sağlayan MATAWS isimli aracımızı tanıtıyoruz. Aracımız WS tanımlarında potansiyel anlamlandırılabilecek olan parametre isimlerinden, veri tipi isimlerinden ve yapılardan faydalanmaktadır. Anlamlandırma, kelimelere hiyerarşik bir yapıdan kavram ilişkilendirme şeklinde olup, bu iş WordNet'ten SUMO ontolojisine eşlenmiş Sigma tarafından gerçekleştirilmektedir. MATAWS'ın tasarım süreci ASSAM Full Dataset isimli bir WS koleksiyonunun özellikleri baz alınarak ilerletilmiştir. Bu koleksiyon, araştırmalarımıza göre halihazırda kullanılan WS tanımlarından oluşan en büyük WS koleksiyonudur. Anlamlandırma yöntemimizi detaylı bir şekilde tanımladıktan sonra, yöntemi bu koleksiyona uyguladık ve verimliliğini değerlendirdik. Ayrıca MATAWS'ı halihazırda kullanılan WS tanımlarından oluşan ve kendimizin oluşturduğu bir başka koleksiyona daha uygulayıp sonuçları değerlendirdik, böylece aracımızın geliştirilirken baz aldığı koleksiyon haricinde, yeni ve bağımsız koleksiyonlar karşısındaki davranışını ve verimliliğini inceledik. Anahtar Sözcükler: Web Servis, Semantik Web, Anlamlandırma, Ontoloji, WSDL, OWL-S, SUMO, WordNet.