Yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının Türkçe konuşma becerisine etkisi

Bu araştırma yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının (ChatGPT) ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe konuşma becerisine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili Gebze ilçesinde bir devlet ortaokulunun 6. sınıfında öğrenim gören 60 öğrenci (30 deney, 30 kontrol) oluşturmuştur. Deney grubunda yapay zekâ destekli konuşma uygulamaları kontrol grubunda ise geleneksel konuşma etkinlikleri kullanılarak 12 haftalık deneysel işlem gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Etkili Konuşma Ölçeği, Konuşma Öz yeterlik Algısı Ölçeği ve Konuşma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar t-testi ve ANCOVA kullanılmıştır. Araştırma sonuçları yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının öğrencilerin etkili konuşma becerilerini geliştirmede konuşma öz yeterlik algılarını artırmada ve konuşma kaygılarını azaltmada geleneksel yöntemlere göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Deney grubunda özellikle etkili konuşma becerisinin "Sunum" ve "Ses" alt boyutlarında konuşma öz yeterlik algısının "Duyuşsal" alt boyutunda ve konuşma kaygısının "Fiziksel" alt boyutunda daha belirgin gelişmeler gözlenmiştir. Ayrıca etkili konuşma becerisi ile konuşma öz yeterliği arasında pozitif yönde konuşma kaygısı ile negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yapay zekâ destekli konuşma uygulamalarının Türkçe derslerinde etkili bir şekilde kullanılması önerilmektedir.