Yaşlı hipertansiyon hastalarında ilaç tedavisine uyum ile akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki

Amaç: Bu araştırma yaşlı hipertansiyon hastalarında ilaç tedavisine uyum ile akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı-ilişki arayıcı türde, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran yaşlı hipertansiyon hastaları üzerinde 01 Ocak 2024-01 Şubat 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini kardiyoloji polikliniğine başvuran yaşlı hipertansiyon hastaları, örneklemi ise, araştırma kriterlerine uyan 370 yaşlı hipertansiyon hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, "Hasta Tanıtım Formu", "Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği", "İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" ve "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn testi, Spearman's rho korelasyon katsayısı ve Robust Regresyon testi ile analiz edilmiştir. Araştırma için kurum izni ve etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmada yaşlı hipertansiyon hastalarının "Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği" puan ortalamaları 33.87±3.75, "İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" puan ortalaması 39.77±9.2 ve "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" puan ortalaması 26.02±8.45 olarak bulunmuştur. Araştırmada "Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği" puanının bir birim artmasının "İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" puanını 0.240 birim artırdığı (p=0.019) ve "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" puanının bir birim artmasının "İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" puanını 0.288 birim arttırdığı belirlenmiştir (p<0.001). Sonuç: Araştırmada yaşlı hipertansiyon hastalarının akılcı ilaç kullanımı, ilaç tedavisine uyum ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Yaşlı hipertansiyon hastalarının akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı arttıkça ilaç tedavisine uyumlarının arttığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, hipertansiyon, akılcı ilaç kullanımı, ilaç tedavisine uyum, sağlık okuryazarlığı, hemşirelik.