Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde bebeği yatan annelerin öz şefkat, depresyon ve anksiyete düzeyi ile anne-bebek bağlanması arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YYBÜ) bebeği yatan annelerin özşefkat, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile anne-bebek bağlanması arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Nisan-Aralık 2024 tarihleri arasında Bitlis Ahlat Devlet Hastanesi YYBÜ'de bebeği yatan anneler, örneklemini ise araştırma seçim kriterlerine uyan 192 gönüllü anne oluşturdu. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Öz Şefkat Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ), Durumluluk Anksiyete Ölçeği (STAI) ve Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) kullanılarak toplanıldı. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayıları, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA, Post Hoc analizler için Bonferroni testleri ve korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırmada annelerin öz şefkat ölçeği puan ortalaması 77.00±11.21, EDSDÖ puan ortalaması 10.61±3.11, STAI puan ortalaması 42.37±5.87 ve ABBÖ puan ortalaması 5.25±2.07 olarak bulundu. Depresyon ve anksiyete düzeyleri ile anne-bebek bağlanma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken, özşefkat düzeyi ile bağlanma arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Annenin eğitim düzeyi, eşin eğitim düzeyi, algılanan gelir durumu, aile tipi, kronik hastalık varlığı ve ilaç kullanımı gibi özelliklerin öz şefkat, depresyon ve bağlanma puanları üzerinde anlamlı farklılık yarattığı belirlendi (p<0.05). Sonuç: Annelerin öz şefkat, depresyon ve anksiyete düzeylerinin anne-bebek bağlanması üzerinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Yenidoğan yoğun bakım hemşirelerinin yalnızca bebek bakımıyla değil, annelerin duygusal ihtiyaçlarını fark etme, değerlendirme ve uygun destek yaklaşımlarıyla yönlendirme konusunda aktif rol üstlenmeleri gerektiği sonucuna ulaşıldı. Bu bağlamda, özşefkati artırıcı psikososyal müdahalelerin yapılandırılması, depresyon ve anksiyete risklerinin erken dönemde taranması ve gerekli desteklerin sağlanması önerilmektedir. Ayrıca, çocuk sağlığı hemşirelerinin anne-bebek bağlanmasını destekleyici temas fırsatlarını artırmaları, annelere eğitim ve danışmanlık sağlamaları ve öz şefkati güçlendirmeye yönelik girişimlerde bulunmaları, bakım kalitesini artırarak bağlanma sürecini güçlendirebilir. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, anne-bebek bağlanması, depresyon, şefkat, yenidoğan yoğun bakım ünitesi.