Design of seismic retrofitting using innovative techniques: A case study on a school building

Deprem riski yüksek bölgelerde yapıların deprem güvenliğini ve dayanıklılığını sağlamak için deprem güçlendirmesi kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, binaların deprem performansını artırmak amacıyla alternatif bir güçlendirme yöntemi olarak viskoz sönümleyicilerin performansını incelemektedir. Bu kapsamda İstanbul'da bulunan Büyük Halkalı İlköğretim Okulu Binası vaka çalışması olarak seçilmiştir. İncelenen bina 1997 yılında inşa edilmiş olup 2006 ile 2019 yıllarında geleneksel yöntemlerle iki kez güçlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, inşaat süresini, operasyonel kesintileri ve ilgili maliyetleri azaltırken sismik dayanıklılığı artıran yenilikçi bir güçlendirme çözümü önermektir. Geleneksel güçlendirme yöntemleri (betonarme perde duvarlar) ile önerilen alternatif güçlendirme çözümü (viskoz sönümleyicilerin kullanıldığı sistem) arasında karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Değerlendirme kapsamında deprem performansı, maliyet etkinliği, kullanılabilirlik ve mimari etkiler ele alınmıştır. Özellikle önceki güçlendirme uygulamalarında dikkate alınmayan yakın fay etkilerinden olan yönelim etkisine de odaklanılarak TBDY-2018 ve ASCE 41-23 standartları çerçevesinde doğrusal olmayan zaman-tanım alanında analizler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, viskoz sönümleyicilerin katlar arası ötelenmeyi ve yapısal hasarı azaltarak yapının deprem performansını önemli ölçüde artırdığını göstermiştir. Ayrıca, geleneksel güçlendirme ile kıyaslandığında, alternatif güçlendirme yönteminin daha kısa inşaat süreleri sağlayacağı sonucuna varılmış ve bina tahliye ihtiyacının en aza indirilerek sürekli kullanım olanağı sunulabileceğine kanaat getirilmiştir. Bulgular, özellikle okul binaları gibi inşaat sürecinde kesintisiz işlevsellik gerektiren yapılar için, viskoz sönümleyicilerin deprem güçlendirmesinde kullanılmasının uygulanabilir ve etkili bir çözüm olduğunu ortaya koymaktadır.