Yirmi dakikalık sanal gerçeklik uygulamalarının rekreasyonel fayda üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, Sanal Gerçeklik uygulamalarının Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerine rekreasyonel açıdan kişiye sağladığı faydalar ve sanal gerçeklik hakkındaki tutumları üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada öğrencilere VR (Virtual Reality) gözlükleri ile bir aktif katılımcı oldukları bir de pasif olarak yalnızca etrafı gözlemledikleri uygulamalar denetilmiştir. Çalışmada ölçüm aracı olarak Rekreasyon Fayda ölçeği ve Sanal Gerçeklik Tutum ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca sanal gerçeklik gözlüğü ile öğrenciler iki farklı aktiviteye dahil edilmiş ve sonuçlar buna göre değerlendirilmiştir. Araştırmaya Trakya Üniversitesi Kırkpınar Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencileri arasından 33 kişi katılmıştır. Ho tarafından 2008 yılında geliştirilen, Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması ise 2018 yılında Beyza Merve Akgül, Ezgi Ertüzün ve Suat Karaküçük tarafından yapılan (Cronbach Alpha değeri .83 olup üç alt boyut için ise iç tutarlılık katsayıları .80-.86 arasında değişmektedir.) Rekreasyon Fayda Ölçeği ve 2023 yılında F. Gizem Karaoğlan Yılmaz, Ramazan Yılmaz, Ke Zang, Ahmet Berk Üstün tarafından geliştirilen ve geçerlik güvenirliği yapılan (Cronbach alfa edVR tutum ölçüm aracının katsayısı 0,92 ve aracın test-tekrar test güvenirliği 0,94'tür.) Sanal Gerçeklik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılanların Rekreasyon Fayda düzeyleri Fiziksel, Sosyal ve Psikolojik alt boyutları ile birlikte Sanal Gerçeklik Tutumuna da bakılmıştır. Rekreasyonel Fayda Ölçeği alt boyutları ve Sanal Gerçeklik Tutum Ölçeği skorlarının deney ve kontrol gruplarındaki ilk ve ikinci ölçüm değerlerinin karşılaştırılması sonucunda, ilk ölçümde fiziksel fayda skorlarının kontrol grubunda deney grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu; ikinci ölçümde ise Sanal Gerçeklik Tutum Ölçeği skorlarının kontrol grubunda deney grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir. Rekreasyonel Fayda Ölçeği alt boyutları ve Sanal Gerçeklik Tutum Ölçeği ilk ölçüm skorlarının cinsiyete göre karşılaştırılması sonucunda, sosyal fayda skorlarının erkeklerde kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Diğer karşılaştırmalarda ise anlamlı bir fark elde edilememiştir. Fiziksel fayda ve Sanal Gerçeklik tutumlarında ise interaksiyon etkisi anlamsız olup grup etkisi anlamlı olduğu için; fiziksel fayda üzerinden gelişen rekreasyonel fayda bakış açısının ve VR tutumunun deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde farklı olduğu, ancak oyun oynama öncesi ve sonrasında bu farklılığın değişmediği söylenebilir. Rekreasyonel Fayda ve Sanal Gerçeklik Tutumları açısından deney ve kontrol grupları arasında yapılan analizlerde, katılımcıların sosyal Fayda ile ilgili rekreasyonel fayda perspektiflerinin ve genel rekreasyonel fayda bakış açılarının deney öncesi ve sonrası Sanal Gerçeklik ile oyun oynayan grupta anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir.