Zihin haritası kullanımının 6.sınıf öğrencilerinin akademik başarı, kalıcılık ve fene yönelik tutumlarına etkisi

Bu çalışmanın amacı fen bilimleri dersinde zihin haritası kullanımının öğrencilerin akademik başarısına, fene yönelik tutumlarına ve öğrenilen bilgilerin zihinde kalıcılığına etkisini belirlemektir. Araştırma 2013-2014 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Ankara ilinin Keçiören ilçesindeki Keçiören Ortaokulu'nda 6. sınıfta okumakta olan 61'i deney, 61'i kontrol grubu olmak üzere olmak üzere toplam 122 öğrenci ile 5 hafta boyunca yürütülmüştür. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan yarı deneysel desenlerden kontrol gruplu ön test-son test araştırma deseni kullanılmıştır. Altıncı sınıf fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan ''Vücudumuzdaki Sistemler'' ünitesi deney grubunda zihin haritaları ile desteklenmiş öğretimle yürütülürken, kontrol grubundaki öğrenciler ile fen bilimleri dersi öğretim programına göre işlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin akademik başarılarının ölçülmesinde 6. sınıf fen bilimleri dersi ''Vücudumuzdaki Sistemler'' ünitesi ile ilgili olarak geliştirilen akademik başarı testi kullanılmıştır. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla da tutum ölçeği kullanılmıştır. Akademik başarı testi ile fen bilimleri dersine yönelik tutum ölçeği deney ve kontrol grubu öğrencilerine ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Zihin haritalarının öğrenilen bilgilerin hatırda kalıcılığı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla da uygulamadan 4 hafta sonra akademik başarı testi her iki gruptaki öğrencilere tekrar uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bağımsız gruplar t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, deney grubu öğrencilerinin akademik başarı testi son test puan ortalamalarının kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarı testi son test puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Uygulama sonrasında fen bilimleri dersine yönelik tutum açısından yapılan değerlendirme sonucunda deney grubu öğrencilerinin tutum ölçeği son test puan ortalamaları ile kontrol grubu öğrencilerinin tutum ölçeği son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, araştırma sonucunda elde edilen bulgular zihin haritaları ile desteklenmiş öğretimin bilgilerin hatırda kalıcılığı üzerinde daha etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında zihin haritalarıyla desteklenmiş etkinliklerin fen bilimleri derslerinde kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığına katkısının olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Zihin haritaları, Fen bilimleri dersine yönelik tutum, Fen bilimleri eğitimi, Akademik başarı, Kalıcılık.