Zonguldak Saltukova Orman İşletme Şefliği orman yol ağının ve sanat yapılarının CBS tabanlı düzenlenmesi

Ormanların işletmeye açılması, entansif ve amaca uygun bir rasyonel ormancılık uygulamasını olanaklı hale getirmektedir. Bu amaçla ihtiyaç duyulan en önemli araçlardan birisini orman yolları teşkil etmektedir. Bu yollar, bir yandan odun hammadde, personel, malzeme ve ekipmanların nakledilmesine, bir yandan da orman köylerinin yol gereksinimlerinin ve bunun yanında halkın dinlenme isteklerinin karşılanmasına imkan sağlamaktadır. Bu suretle söz konusu yollar ekonomik, sosyal ve hatta kültürel faydalar sağlamaktadır. Ormancılığın temel ve göz ardı edilemez disiplinlerinden birisi olan orman yollarının planlanarak tesis edilmesi; ormancılığın bir diğer esas prensiplerinden olan ormanın devamlılığı ile güncel anlayışla bir işletmeciliğin gerçekleştirilmesi ile orman içinde her türlü orman ürünü ile orman işçisi, orman köylüsü vb. gibi beşeri ulaşımı sağlayan ulaşım ağlarının oluşmasını mümkün kılacaktır. Hatalı bir projelendirme başta çevresel açıdan olmak üzere teknik, ekonomik ve peyzaj açılarından olumsuz sonuçlar doğurur Ekskavatör ile yapılan 1 km'lik orman yolu inşaatı sırasında yaklaşık 1,2 ha'lık, dozer ile ise yaklaşık 1,6 ha'lık orman alanı kaybı oluşmaktadır. Orman yolu planlama çalışmalarının en önemli ve en zor aşamasını orman yolu geçkilerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Bu işlemler, üzerinde titizlikle çalışılması gereken zaman alıcı ve maliyetli çalışmalardır. Geleneksel metotlarla çok zaman alan ve maliyeti yüksek olan bu çalışmalar uzaktan algılama verileri üzerinde doğrudan yapılarak kolaylıkla gerçekleştirilebilir. Böylece, klasik haritalarda hiçbir zaman değerlendirilemeyecek kadar çok bilgi tek bir görüntü üzerinde okunup birlikte değerlendirilebilir. Ülkemizde son yıllarda otoyolların planlamasında kullanılan sayısal fotogrametri destekli sayısal arazi modellerinin; dağlık bölgelerde yer alan orman yollarının plan ve proje çalışmalarında kullanılması para ve zaman olarak yapılan harcamaları büyük ölçüde azalmıştır. Çünkü yapılan araştırmalar sayısal veriler ile bilgisayar ortamında çalışmanın, klasik yönteme göre çok daha ucuz olduğunu göstermektedir. Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü Saltukova Orman İşletme Şefliği yol ağının ve sanat yapılarının CBS tabanlı olarak düzenlenmesinin ele alındığı bu çalışmada; işletme şefliğinde ekonomik fonksiyonlarına göre işletme sınıfları ve gerekçeleri, fonksiyon alan sınırları, büyüklüğü, coğrafi mevkileri, diğer kuruluşların yolları, yol ile ilgili planlama çalışmaları, yıllık üretim miktarları, çalışılan alan sınırları ve alan özellikleri de dikkate alınarak, yol ve sanat yapılarının CBS tabanlı olarak yapım maliyetlerinin hesaplanması ve planlanması, düzenlenmesi araştırılmıştır. 77+925 km' si yenı yapımı planlanan 45+575 km' si mevcut olan toplam 123+500 km' lik yolun toplam 83+935 km' si orman içi tülüdür. 4339,50 ha ormanlık alan içerisinde 429.675 m² alana sahip 83+935 km'lik yolun itibari yol yoğunluğu %0,99 olarak hesaplanmıştır. Çalışması kapsamında 77+925 km yol tesviyesi planlanmıştır. Tesviyesi planlanan 77+925 km' lik yol hattının maliyeti 2.223.060,00 TL olarak hesaplanmıştır. Yeni yapımı planlanan yol hattının ortalama eğimi %42,5 iken, klas durumu değerlendirmesinde ortalama toprak küskü değeri %60,17; ortalama kaya durumu %39,84 olmuştur. 77+925 km uzunluğundaki tevzi planlanan yol hattı için; 124,928 m³ toprak küskü, 89.065 m³ kaya' nın kazılması, taşınması ve diğer hafriyat işlemleri gerçekleştirilmiştir.