6
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Zihin yetersizliği olan çocuklara hayvanların temel özelliklerinin kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritasının etkililiği
Bu araştırmada hafif düzeyde zihin yetersizliğine sahip iki çocuğa hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınaklarının kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniğinin etkililiği incelenmiştir. Araştırma da tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, hedef öğrencilerin hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınakları konusunu öğrenme düzeyleridir. Bağımsız değişken ise doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniğidir. Ayrıca doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası ile öğretim sona erdikten bir hafta, iki hafta ve dört hafta sonraki kalıcılık etkisi ile farklı bir kişiye (kendi öğretmeni) genelleme etkisi araştırılmıştır. Çalışmada öğrencilerin öğretmenlerinden uygulamaya ilişkin görüşleri alınarak sosyal geçerlik verileri elde edilmiştir. Araştırma bulguları hafif düzeyde zihin yetersizliğine sahip çocuklarda, hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınaklarının kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritaları tekniğinin kullanımının etkili olduğunu, bireylerde, kalıcılığını öğretim tamamlandıktan bir hafta, iki hafta ve dört hafta sonra da koruyabildiğini ve farklı kişilere genelleyebildiklerini göstermiştir. Çalışmada ayrıca araştırmanın sonunda deneklerin öğretmenlerinin doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniği ile öğretimine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu bulunmuştur.
Bir ilkokulda okul çaplı olumlu davranışsal destek programının uygulanması
Bu araştırmanın amacı, bir ilkokuldaki mevcut durumu ortaya koyarak okul çaplı bir olumlu davranışsal destek müdahalesi tasarlamak; tasarlanan bu okul çaplı olumlu davranışsal destek müdahalesinin, öğrencilerin problem davranışlarını azaltma, sosyal becerilerini geliştirme ve akademik yeterliklerini arttırma ile öğretmenlerin problem davranışların nedenlerine ilişkin görüşleri ve problem davranışlarla başa çıkma yolları üzerindeki etkisini incelemek; ayrıca müdahale sonrasında okul çaplı olumlu davranışsal destek müdahalesine ilişkin öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Eskişehir ili Tepebaşı ilçesindeki bir ilkokulda tasarlanan araştırma karma araştırma yöntemlerinden, karma yöntem müdahale deseniyle yedi öğretmen ve 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sürecinde öncelikle okulda gözlemler ve öğretmenlerle görüşmeler yapılarak öğrencilerin ve öğretmenlerin gereksinimleri ortaya konmuş ve bu gereksinimler dikkate alınarak olumlu davranışsal destek müdahalesi tasarlanmıştır. Müdahale uygulanmadan önce ve müdahale tamamlandıktan sonra öğretmenlerden problem davranışların nedenlerine ilişkin görüşleri ile problem davranışlarla başa çıkma yollarına; öğrencilerden ise problem davranış ve sosyal beceri sergileme sıklığı ve akademik yeterlik düzeylerine ilişkin veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler nicel ve nitel veri analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular alanyazına dayalı olarak çeşitli açılardan tartışılarak uygulama ve ileri araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere ev içi yaşam becerilerinin öğretiminde fotoğraf ipucunun ve video ipucunun karşılaştırılması
Araştırmada otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere ev içi yaşam becerilerinin öğretilmesinde fotoğraf ipucunun ve video ipucunun etkililik ve verimlilikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmanın katılımcılarından ve öğretmenlerinden ev içi yaşam becerilerine, fotoğraf ipucu ve video ipucuna yönelik görüş alınmıştır. Katılımcılar 12-14 yaşlarında OSB olan dört erkek bireydir. Araştırmada uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Çalışmanın iç geçerliliğini tehdit eden unsurları ortadan kaldırmak için üçüncü bir beceri kontrol beceri olarak belirlenmiş ve edinim evresi bitene kadar tüm katılımcılardan bu beceriye ilişkin başlama düzeyi verisi alınmıştır. Katılımcılar edinim evresini tamamladığından etkili ve verimli olarak seçilen yöntem ile kontrol becerinin öğretimi gerçekleştirilmiştir. Etkililik bulgularına bakıldığında OSB olan bireylere ev içi yaşam becerilerinin kazandırılmasında tüm bireylerde fotoğraf ipucunun ve video ipucunun her ikisinin de etkili olduğu görülmüştür. Verimlilik bulgularına bakıldığında, katılımcılar için video ipucunun daha verimli olduğu görülmüştür. İzleme ve genelleme bulgularında da katılımcıların becerileri koruduğu ve her iki öğretim yöntemiyle de genelleyebildiği görülmüştür.
Özel eğitim öğretmenlerine sunulan mentorluk hizmeti (Bir eylem araştırması)
Bu çalışmada özel eğitim sınıfında çalışan stajyer özel eğitim öğretmenine sunulan mentorluk (danışmanlık) hizmetinin öğretmen ve öğrenciler açısından etkisi araştırılmıştır. Öncelikle sınıfın fiziksel ortamı tanımlanmış, öğrencilerin var olan performans düzeyleri; matematik, okuma yazma, hayat bilgisi, toplumsal uyum becerileri, dil ve iletişim becerileri olmak üzere beş alanda belirlenmiştir. Değerlendirilen alanlara yönelik seçilen öğretimsel amaçlar başarıya ulaşmıştır. Daha sonra öğrencilerin sınıf içerisindeki davranış sorunları tanımlanarak davranış değiştirme planı oluşturulmuştur. Bir yıl boyunca eğitim programının hazırlanması, uygulanması, uygulanan yöntemin seçimi, sınıfın fiziki şartlarının düzenlenmesi, davranış problemlerinin sağaltılması ve materyal seçimi danışman görüşmeleriyle şekillendirilmiştir. Araştırma eylem araştırması olarak oluşturulmuştur. Veriler, video, ses kayıtları, görüşme formları, kaba değerlendirme formları ve kontrol listeleri yoluyla hem süreç içinde hem de süreç sonunda Yrd. Doç. Dr. Arzu Kış tarafından değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışma Batı Karadeniz bölgesinde özel eğitim sınıfında uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre mentorluk sisteminin, stajyer özel eğitim öğretmenini sınıf yönetimi, etkinlik planlaması, öğretim yöntemlerinin seçimi ve uygulanışı, davranış yönetimi, aile eğitimi gibi alanlarda geliştirdiği, öğrencilere bireysel olarak seçilen amaçların başarıya ulaştığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırmada stajyer özel eğitim öğretmeninin mesleğin ilk yılında öğrenciyi tanıma, işlevsel program oluşturma, idareci ve öğretmenlerle etkileşim kurma, teknoloji ve materyal eksikliği konularında daha fazla yardıma, yönlendirmeye ve eğitime ihtiyacı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Özel Eğitim Öğretmenleri, Mentorluk, Stajyer Öğretmen, Mesleki Gelişim
Zihinsel yetersizliği olan öğrencilere bilgisayarda eğitsel CD'yi açarak izleme becerisinin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, zihinsel yetersizliği olan öğrencilere bilgisayarda eğitsel CD'yi açarak izleme becerisinin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkili olup olmadığını belirlemektir. Aynı zamanda bu çalışmada öğretimi gerçekleştirilen becerinin, öğretim sona erdikten 7, 14, 21 ve 35 gün sonra kalıcılığı ve farklı ortam, zaman ve araç gerece genellenebilirliği araştırılmıştır. Ayrıca hedeflenmeyen bilgi kazanımının ne düzeyde gerçekleştiği incelenmiştir. Araştırma, tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli denekler arası çoklu yoklama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırma, 15-16yaş aralığında ve zihinsel yetersizliği olan ikisi erkek biri kız toplam üç öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın bağımlı değişkeni, bilgisayarda eğitsel CD'yi açarak izleme becerisi, bağımsız değişkeni ise eşzamanlı ipucuyla öğretim yöntemidir. Araştırma yoklama, öğretim, izleme, genelleme ve hedeflenmeyen bilgi kazanımı oturumlarından oluşmuştur. Araştırmada hem gözlemciler arası güvenirlik hem de uygulama güvenirliği verileri toplanmış ve ideal güvenirlik katsayısına ulaşılmıştır. Eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiğine ilişkin elde edilen verilerin vii analizinde grafiksel analiz kullanılmıştır. Hedeflenmeyen bilgi kazanımı ise yüzde hesabı yapılarak farklı bir grafik üzerinde gösterilmiştir. Araştırmanın bulguları eşzamanlı ipucuyla öğretimin, zihinsel yetersizliği olan öğrencilere bilgisayarda eğitsel CD'yi açarak izleme becerisinin öğretiminde etkili olduğunu gösterir niteliktedir. Öğrenilen becerinin öğretim tamamlandıktan 7,14,21 ve 35 gün sonra kalıcılığı sağlanmıştır. Araştırmaya katılan deneklerin tamamı öğrendikleri beceriyi farklı ortam, zaman ve araç gerece genelleyebilmişlerdir. Ayrıca tüm deneklerde hedeflenmeyen bilgi kazanımı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizlik, eşzamanlı ipucuyla öğretim, teknoloji kullanımı, boş zaman becerileri, CD açarak izleme becerisi
Zihin engelli bireylere çıkarma işlemi öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimle sunulan nokta belirleme tekniğinin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, sabit bekleme süreli öğretim yöntemiyle sunulan nokta belirleme tekniğinin zihin engelli bireylere çıkarma işlemi öğretiminde etkili olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada ayrıca kişiler, ortamlar arası genelleme, öğretim sona erdikten on gün ve yirmi gün sonraki kalıcılık etkisine ve sosyal geçerliğine bakılmıştır. Araştırmada zihin engelli üç öğrenci yer almıştır. Tek denekli araştırma desenlerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, zihin engelli öğrencilerin çıkarma işlemini öğrenmeleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise sabit bekleme süreli öğretim yaklaşımına dayalı olarak sunulan nokta belirleme tekniğidir. Uygulama süreci, araştırmacı tarafından; yoklama, öğretim, izleme ve genelleme oturumları olarak düzenlenmiştir. Tüm oturumlar birebir öğretim düzenlemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları sabit bekleme süreli öğretim yaklaşımına dayalı olarak sunulan nokta belirleme tekniğinin çıkarma işlemlerinin öğretiminde etkili olduğunu gösterir niteliktedir. Ayrıca, öğrenilen becerinin öğretim bittikten on gün ve yirmi gün sonrasında korunduğu, farklı kişilere ve ortamlara genellenebildiği ve sosyal geçerlikle ilgili sorulara öğretmenlerin verdikleri cevaplar incelendiğinde sosyal olarak geçerli olduğu söylenebilir. Anahtar sözcükler: Zihin Engelli Çocuklar, Çıkarma İşlemi, Sabit Bekleme Süreli Öğretim, Nokta Belirleme Tekniği