44
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Departman Tezleri
Sosyal bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi
Sosyal Bilgiler dersi, ilköğretim basamağında yer alan, konularını gerçek yaşamdan alan, bu yönüyle yaşamla iç içe olan derslerden biridir. Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilere, gerçek yaşam sorunlarıyla karşı karşıya getirilerek problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, bulduğu çözüm önerilerini paylaşma, işbirliği yapma, tartışmalara etkin katılma vb. beceriler kazandırılmaktadır. Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin gerçek yaşam sorunlarıyla karşı karşıya getirilmesi sürecinde değişik toplumsal kaynaklardan yararlanılmaktadır. Bu kaynaklardan biri olan güncel olaylar, gerek öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmede gerekse geçmişi ve geleceği anlamlandırmada önemli görülmektedir.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim beşinci sınıfta Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanmanın öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem çeşitlerinden biri olan baskın-daha az baskın desen kullanılmış ve araştırma bu çerçevede gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri deneme modellerinden ?öntest-sontest kontrol gruplu model?, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmaya ilişkin uygulama, 2009-2010 öğretim yılının güz döneminde Eskişehir Ticaret Borsası İlköğretim Okulu'nda deney ve kontrol grubu olarak belirlenen 5-A ve 5-B sınıflarında gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama araçları olarak, öğrencilerin denkleştirilmesinde kişisel bilgiler formu, eleştirel düşünme becerilerini ölçmek için eleştirel düşünme becerisi ölçekleri, güncel olaylardan yararlanılarak hazırlanmış materyaller, ders planları ve gerçekleştirilen öğretimden sonra öğrencilerin görüşlerini almak amacıyla hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.Araştırmayla ilgili nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının öntest ve sontest ortalama puanları ve puan dağılımlarının standart sapmaları hesaplanmıştır. Gruplararası karşılaştırmalarda t testinden yararlanılmış; anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin çözümlenmesinde QSR-Nvivo 8 programından yararlanılmış ve betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanılarak öğretim yapılan deney grubu ile güncel olaylardan yararlanılmadan öğretim yapılan kontrol grubunda öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinden analiz, değerlendirme, çıkarım ve yorumlama becerileri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunurken, eleştirel düşünme becerilerinden açıklama ve öz düzenleme becerileri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sosyal Bilgiler dersinde güncel olaylardan yararlanılarak yapılan öğretimden sonra deney grubundaki öğrencilerin güncel olaylardan yararlanmaya ilişkin genellikle olumlu görüş belirttikleri görülmüştür. Öğrenciler güncel olayları yeni haberler, yaşanan olaylar, haberlerin medyadan aktarılması, eğlenceli ve üzücü haberler biçiminde tanımlarken; güncel olayların Sosyal Bilgiler dersine katkısını ise derse olan ilgiyi artırması, dersi daha eğlenceli hale getirmesi, akademik başarıyı artırması olarak belirtmişlerdir. Öğrenciler güncel olayların Sosyal Bilgiler, Fen ve Teknoloji, Türkçe, Matematik ve İngilizce derslerinde kullanılabileceğini dile getirmişlerdir. Güncel olayların kullanımına ilişkin haber bulma, haber okuma, haberleri tartışma, haber inceleme, haberleri canlandırma, haber haritası kullanma vb. etkinliklerle ilgili olumlu ya da olumsuz olarak görüşlerini belirtmişlerdir. Öğrenciler bu süreçte öğrenciden ve öğretmenden kaynaklı kimi sorunlar yaşadıklarını dile getirmişler; gazetelerinin sınıflandırılması, sınıf gazetesi oluşturma ve güncel olayların her derste kullanılmasına ilişkin öneriler getirmişlerdir.
İlköğretim Türkçe dersinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının uygulanması: Bir eylem araştırması
Bu araştırmanın genel amacı, Türkçe dersinin ilköğretim beşinci sınıf düzeyinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına göre nasıl uygulanabileceğini belirlemek ve bu yaklaşımın öğrencilerin dil becerilerinin gelişimine yansımalarını ve Türkçe dersine ilişkin tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir.Araştırmanın uygulaması 2008-2009 öğretim yılının bahar döneminde Eskişehir il merkezinde bulunan İstiklal İlköğretim Okulu'nun 5/A şubesindeki öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Seçilen sınıfta, Türkçe dersinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına ilişkin uygulamalar tüm sınıfa yönelik olarak gerçekleştirilmiş ve örnek etkinliklerin dökümünde ve analizinde ilgili etkinliğe ilişkin sınıfta gerçekleşen tüm olaylar ele alınmıştır.Araştırmanın uygulaması 19.02.2009 tarihinde başlamış, on altı haftalık bir uygulama sürecinin sonunda 05.06.2009 tarihinde sona ermiştir. Araştırmanın belirlenen amacına ulaşması için gerekli olan veriler araştırmacı ve öğrenci günlükleri, tutum ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşmeler, fotoğraflar, video kayıtları ve öğrenci ürün dosyalarından elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada yarı-yapılandırılmış görüşmelerin analizinde bilgisayar destekli nitel veri analizi programlarından biri olan ?NVivo 8? bilgisayar programı kullanılmıştır Araştırmada kullanılan Türkçe Dersi Tutum Ölçeği'nden elde edilen veriler ise SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.Yapılan bu araştırma sonucunda, İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders programında yer alan öğrenme alanlarına ve öğrencilerin okuma ilgilerine uygun olacak biçimde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına dayalı öğrenme etkinlikleri düzenlemenin olanaklı olduğu ortaya çıkmıştır. Eylem araştırması biçiminde yürütülmüş olan süreç boyunca, uygulanan farklılaştırılmış öğretim yaklaşımına dayalı öğrenme etkinlikleri öğrencilerin dil becerilerinin gelişimine yönelik öğretme öğrenme sürecinin daha ayrıntılı ve derinlemesine bir biçimde gerçekleştirilmesine katkı sağlamıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda, farklılaştırılmış öğretim yaklaşımının öğrencilerin öğrenme etkinliklerine etkin katılımlarına olanak sağladığı, öğrencilerin bireysel ve grup çalışmaları gerçekleştirme becerilerinin gelişimine katkıda bulunduğu, öğretmene bağımlılıklarının azaldığı ve bağımsız çalışma alışkanlığı kazandıkları ortaya çıkmıştır.Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı kapsamında gerçekleştirilen öğretme-öğrenme süreci, öğrencilerin ele alınan konulara yönelik eleştirel ve yaratıcı bakış açılarını yoğun bir biçimde gösterebilecekleri bir öğrenme ortamı yaratılmasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca tutum ölçeği puanları farklılaştırılmış öğretim yaklaşımıyla işlenen dersin öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Türkçe dersinde uygulanan farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı, öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme, sorgulayıcı düşünme ve yaratıcı düşünme gibi üst düzey düşünme becerilerini geliştirmenin yanı sıra paylaşım, empati kurma, farklı fikirlere saygı duyma becerilerinin gelişimine ve kendi öğrenmelerine ilişkin bir farkındalık geliştirerek öğrenme stillerini keşfetmelerine de katkıda bulunmuştur.
Hayat bilgisi dersi öğretim programı'nın etik bilinç geliştirme açısından öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nda etik konusuna ilişkin belirlenen kazanım, kişisel nitelikler ve değerler ve yaşam becerilerinin etik bilinç kazandırma yeterliliğine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu Malatya ili merkez ilçesinde görevli 1-3. sınıfı okutan 437 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.Tarama türünde betimsel bir çalışma olan araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığı ile toplanmıştır. Anketin birinci bölümünde sınıf öğretmenlerinin kişisel özelliklerini içeren 3, ikinci bölümünde ise Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nın etik bilinç geliştirme açısından öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesine yönelik olarak hazırlanmış 23 soruya yer verilmiştir. Araştırma ile ilgili istatistiksel çözümlemelerde SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde yüzde, frekans ile Khi Kare tekniğinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığının belirlenmesinde ise .05 anlamlılık düzeyi benimsenmiştir.Araştırmanın bulgularına dayalı sonuçlarına bakıldığında; araştırma amacının birinci sorusuna ait bulgularda, Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nda etik konusuna ilişkin belirlenen kazanım, kişisel nitelikler ve değerler ve yaşam becerilerinin etik bilinç kazandırma yeterliliğine ilişkin, sınıf öğretmenlerinin büyük çoğunluğunun yeterli görüşünde oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırma amacının ikinci sorusuna ait bulgularda ise Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nda etik konusuna ilişkin belirlenen kazanım, kişisel nitelikler ve değerler ve yaşam becerilerinin etik bilinç kazandırma yeterliliğine ilişkin;?Meslekteki hizmet süresi değişkenine göre en çok 21 yıl ve üzeri çalışan sınıf öğretmenlerinin,?Eğitim durumu değişkenine göre en çok Eğitim enstitüsü, eğitim önlisans/eğitim yüksekokulu mezunu öğretmenlerin,?Okutulan sınıf değişkenine göre ise en çok 2. sınıf öğretmenlerinin yeterligörüşünde oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerde etik bilincin kazandırılmasına yönelik örnek olaylar oluşturularak sınıf içi etkinliklerin yaptırılması, daha az hizmet yılına sahip öğretmenlerin programı yeterli bulmama nedenleri üzerinde çalışılması gibi öneriler getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Etik, Hayat Bilgisi Dersi, ilköğretim, sınıf öğretmeni.
Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilim düzeyleri
Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin empatik eğilim düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni 2009?2010 öğretim yılında Düzce ilinde görev yapan 1257 sınıf öğretmenidir. Örneklemi ise bu evrenden basit tesadüfî örnekleme yoluyla seçilmiş 307 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu ile Empatik Eğilim Ölçeği (EEÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde .05 anlamlılık düzeyi belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimlerinin cinsiyet, medeni durum, mesleği isteyerek seçip seçmeme, mesleklerinden memnun olup olmama durumuna göre değişip değişmediğini belirlemek amacıyla, ilişkisiz örneklemler için t testi yapılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimlerinin mesleki kıdem, mezun oldukları fakülte, bulundukları yerleşim yeri, okuttukları sınıf düzeyine göre değişip değişmediğini belirlemek amacıyla ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (One-Way Anova) yapılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimlerinin, eğitim durumu ve öğrenci sayısına göre değişip değişmediğini belirlemek amacıyla da ilişkisiz ölçümler için Kruskall Wallis H-Testi yapılmıştırAraştırma sonucunda, sınıf öğretmenlerinin empatik eğilimleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kadın sınıf öğretmenlerin empatik eğilim puan ortalaması, erkek sınıf öğretmenlerinin empatik eğilim puan ortalamasından yüksek olduğu görülmüştür. Medeni durum, eğitim düzeyi, mezun oldukları fakülte, mesleki kıdem, öğrenci sayısı, çalıştıkları yerleşim yeri, mesleği isteyerek seçip seçmeme, mesleklerinden memnun olup olmama durumu, okuttukları sınıf düzeyleri ile empatik eğilim puan ortalamaları arasında istatistikî olarak anlamlı fark bulunamamıştır.Anahtar Kelimeler: Empatik eğilim, ilköğretim, sınıf öğretmeni, sınıf öğretmenliği
İlköğretim 5.sınıf Türkçe ders kitaplarının eleştirel düşünme açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim 5. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarının eleştirel düşünmenin stratejilerine ne kadar yer verdiğini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda eleştirel düşünme ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasından elde edilen bilgiler ışığında stratejilere ne kadar yer verildiğini belirlemek amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen uzmanların görüşleri alınarak son şekli verilen eleştirel düşünme envanteri hazırlanmıştır. Metinlerin eleştirel düşünmeye ne kadar yer verdiğini belirlemeye çalışırken, eleştirel düşünme envanterinin yanı sıra cümlelerin sahip olduğu derin anlamda göz önünde tutulmuştur. Araştırmada, eleştirel düşünmenin bilişsel stratejilerinden 11 boyutuna ders kitaplarında ne kadar yer verip vermediğine bakılmıştır.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Yayınevi'nin hazırladığı 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı ile Erdem Yayınevi'nin hazırladığı 5. sınıf Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini kitaplarda zorunlu tema olarak bulunan birey ve toplum, değerlerimiz, yenilikler ve gelişmeler temalarındaki toplam 22 metin oluşturmaktadır. Ders kitaplarındaki metinlerin içerik analizi, araştırmacı ve üç hakem tarafından yapılmıştır. Metinlerdeki bulguların sayısal olarak çetelemesi yapılmış ve frekans tablosunda sunulmuştur. Araştırmacı ile üç hakemin bulguları arasındaki puanlayıcı güvenirliğini belirlemek amacıyla Kendall W Testi'nden yararlanılmıştır. Araştırmada, araştırmacı ile üç hakemin bulguları arasında, anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.Milli Eğitim Yayınevi'nin hazırladığı 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin, öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik olarak Erdem Yayınevi'nin hazırladığı 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlere göre daha fazla yer verdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bir halk eğitimi kurumu olarak İzmit Halkevi (1932-1951)
Cumhuriyet döneminde, 1923 yılından 1938 yılına kadar Atatürk'ün önderliğinde, Türk toplumunun hayatını kökten değiştirmeyi hedefleyen sosyal, siyasal, kültürel, hukuki ve ekonomik alanlarda yapılan inkılâplar seri bir şekilde hayata geçirilmiştir. Bu inkılâpların hızla amaçlarına ulaşması için halkı hızlı bir şekilde eğitmek zorunluluk haline gelmiş ve sosyal, kültürel ve demokratik niteliğe dayanan bu görev Halkevlerine verilmiştir. Halkevleri, 19 yıl boyunca Türkiye'nin hep gündeminde kalmış; faaliyetlerini Türkiye'nin dört bir yanında, gerek çıkardıkları yayınlarla gerek halkla birebir temasa geçerek Türk milletinin kültürel ve sosyal yapısında önemli bir görev üstlenmişlerdir.Bu çalışma Cumhuriyet tarihimiz açısından oldukça önemli bir yaygın eğitim kurumu olan ve daha önce çalışma yapılmamış olan ?İzmit Halkevi?nin, Halkevleri içerisindeki yerini ve faaliyetlerini belirlemek ve kent kültürüne ne gibi katkılar yaptığını tespit etmek amacıyla başlatılmıştır. Çalışmada en doğru bilgiyi verebilmek için o dönemin İzmit'in yerel gazeteleri ayrıntılı bir şekilde incelendiği gibi ayrıca Cumhuriyet arşivinden İzmit Halkevi ile ilgili belgeler taranmıştır. Belgelerin fişlenmesinin ardından 9 şubesinin 1932?1951 yılları arasındaki faaliyetlerine yer verilmiştir. İzmit Halkevi 19 yıl boyunca açtığı okuma yazma, yabancı dil kursları, cezaevlerinde açtığı kurslar, öğrenciler için açtığı bütünleme kursları, keman, koro gibi kurslar, devamlı bir şekilde kitap ve okuyucu sayısı artan kütüphanesi halkın eğitimi ve kendini geliştirmesine yardımcı olan faaliyetleriyle İzmit halkının eğitimi adına ciddi çalışmalar yapmıştır.Sonuç olarak İzmit Halkevi halkın aydınlatılmasına yardımcı olduğu gibi Cumhuriyete ve Cumhuriyetle gelen düşünce yapısının halk tabanına yayılmasına önemli katkılar sağlamıştır. Eğitim ve sanat kurumlarının tam olarak örgütlenemediği bir dönemde İzmit Halkevi yaptığı çalışmalar, açtığı kurslar, sergiler, verdiği temsiller ve daha birçok çalışması ile bir döneme damgasını vurmuştur.
6. sınıf sosyal bilgiler dersi "yeryüzünde yaşam" ünitesindeki kavramların hatırlama düzeyleri üzerine bir araştırma (Sakarya ili örneği)
Bu çalışmada, İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin, Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavramları hatırlama düzeyleri; cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, anne-baba eğitim durumu, anne-baba meslek durumu, okul dışında eğitim alıp almadığı ve okul türü değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırma 2007?2008 eğitim-öğretim yılında, Sakarya ili Merkez Özel Şahin İlköğretim Okulu, Karasu ilçesi Merkez İnönü İlköğretim Okulu, Karasu köyü Karasu İlköğretim Okulu ve Kuyumcullu Köyü Şehit İsmail Hakkı Yılmaz İlköğretim okullarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma yapılmadan önce; konuyla ilgili literatür taranmış ve bu literatüre ve uzman görüşlerine dayalı olarak, kavramların öğrenciler tarafından hatırlama düzeylerini ölçmek amacıyla ilköğretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavramlara dayalı ?Başarı Testi? hazırlanmıştır.Bu araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Sosyal Bilgilerin tanımı ve önemi, Sosyal Bilgiler ile Sosyal Bilimler arasındaki ilişkiler, Sosyal Bilgiler eğitiminin tarihsel gelişim süreci, yeni Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı ve özellikleri, Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının genel amaçları, yeni Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı 6. sınıf öğrenme alanları, üniteleri, kazanım sayıları ve süreleri, kavramın ne olduğu, kavramların özellikleri, kavram öğretimi, kavram öğretim modelleri Sosyal Bilgiler dersinde kavramları öğrenmenin önemi ve Sosyal Bilgiler dersinde kavramların önemi açıklanmıştır.İkinci bölümde; araştırmanın yöntemi, modeli, evreni, örneklemi, verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise; araştırmanın bulguları, yorumları, son olarak da bulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlar ışığında yapılan önerilere yer verilerek tez çalışması tamamlanmıştır.Uygulanan veri toplama araçları; öğrencilerin kişisel özelliklerini belirlemeye yönelik bilgi edinme anketi ile ünitedeki kavramların öğrenciler tarafından hatırlanma düzeylerini ölçmek amacıyla hazırlanan 30 soruluk çoktan seçmeli başarı testinden oluşmaktadır. Veri toplama aracının araştırmada geçerliliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasına özen gösterilmiştir. Araştırmada toplanan bilgilerin işlenmesi ve tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programından yararlanılmıştır. Yapılan veri analizlerinden ve istatistiksel çözümlemelerden sonra şu sonuçlara ulaşılmıştır:1. Yeryüzünde Yaşam ünitesinde geçen kavramları hatırlama düzeyleri açısından, İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin cinsiyetlerine göre hatırlama düzeylerinin değişmediği saptanmıştır.2. Okul dışında aldıkları herhangi bir eğitime göre farklılık saptanmış ve okul dışında eğitim almayan öğrencilerin, alan öğrencilere göre kavramları daha iyi derecede hatırladıkları görülmüştür3. Okul türü değişkenine göre köy okulunda öğrenim gören öğrencilerin, şehir okulu ve özel okula kıyasla kavramları çok daha düşük bir oranla hatırladıkları saptanmıştır.4. Ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri düşük ve orta olan öğrencilerin hatırlama düzeylerinin, ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri yüksek olan öğrencilere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir.5. Anne-baba eğitim durumu üniversite olan öğrencilerin hatırlama düzeylerinin, anne-baba eğitim durumu ilkokul ve ortaokul olan öğrencilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.6. Babalarının mesleki durumları açısından öğrencilerin hatırlama düzeylerinin farklılaşmadığı görülmüştür. Anne mesleğinin %76'sı ev hanımı olduğu için bu değişken araştırmaya katılmamıştır
Sınıf öğretmenlerinin düşünme stillerinin kullandıkları yöntemler ve epistemolojik inançları açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin düşünme stillerini, kullandıkları öğretim, ölçme-değerlendirme yöntem ve tekniklerini, epistemolojik inançlarını ve bu değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkilerini incelemektir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 akademik yılında, Amasya ilinde görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri, örneklemini ise 375 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Sternberg-Wagner (1992) tarafından geliştirilen, Türkçe geçerlik, güvenirlik çalışmaları Buluş (2005) tarafından gerçekleştirilen "Düşünme Stilleri Ölçeği", epistemolojik inançları belirlemeye yönelik olarak ise Schommer' in (1998) geliştirip Karhan (2007) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Epistemolojik İnanç Ölçeği" kullanılmıştır. Bunun yanı sıra araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve öğretmenlerin kullandıkları öğretim, ölçme-değerlendirme yöntem ve tekniklerini belirlemeye yönelik form kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanılayıcı analizler, t-testi Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Korelasyon ve Ki-Kare analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, sınıf öğretmenleri çoğunlukla, yasama, yürütme ve hiyerarşik düşünme stillerine sahipken; en az muhafazakâr, global ve lokal düşünme stillerine sahiptirler. Düşünme stilleri sınıf öğretmenlerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve mezuniyet branşına göre farklılaşmamaktadır. Sınıf öğretmenleri öğretim yöntem ve tekniklerinden en çok, soru cevap ve anlatım yöntemini kullanırken, en az istasyon, altı şapka ve analoji tekniğini kullanmaktadırlar. Ölçme-değerlendirme yöntem ve tekniği olarak ise en çok kullanılanlar, çoktan seçmeli, kısa cevaplı açık uçlu ve boşluk doldurmalı soruları iken; en az veya hiç kullanmayanlar ise bulmaca, günlük, yapılandırılmış grid ve tanılayıcı dallanmış ağaç olarak belirlenmiştir. Araştırmada bir diğer değişken olan epistemolojik inançlar incelendiğinde, sınıf öğretmenlerinin daha çok olgunlaşmış bilim anlayışına sahip oldukları görülmüştür. Düşünme stilleri ile diğer değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; belirli bir düşünme stilinin baskın olarak kullandığı öğretim, ölçme-değerlendirme yöntem ve tekniği bulunmadığı belirlenmiştir. Sadece bazı düşünme stilleri ile öğretim, ölçme-değerlendirme yöntem ve teknikleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Düşünme stillerinin epistemolojik inançlarla arasında anlamlı bir ilişkili görülmemiştir. Düşünme stillerinin ve epistemolojik inançların alt boyutları arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Düşünme stilleri, epistemolojik inanç, sınıf öğretmeni, öğretim yöntem ve teknikleri, ölçme-değerlendirme yöntem ve teknikleri
Tarihsel yaklaşımın, 7. sınıf öğrencilerinin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerini geliştirmeye etkisi
Bu çalışmada bilimin doğasının öğretilmesinde tarihsel perspektifin etkisi incelenmiştir. Tarihsel perspektif atomun yapısı konusunda uygulanmıştır. Çalışmanın örneklemi Türkiye'nin, Bolu ilindeki bir ilköğretim okulunun 7. sınıfında öğrenim gören toplam 56 öğrenciden oluşmaktadır. Bu okuldaki öğrenciler, 5. sınıfın sonunda akademik başarılarına göre ikiye ayrılmışlar; akademik başarıları yüksek olanlar A şubesine, düşük olanlar ise B şubesine ayrılmışlardır. A şubesi 29 öğrenci ( 15 erkek, 14 kız), B şubesi ise 27 öğrenciden (16 erkek,11 kız) oluşmaktadır.Katılımcıların, bilimin doğasının; bilimsel bilginin değişebilirliği, deneyselliği, hayal gücü ve yaratıcılık, gözlem ve çıkarım, bilimsel modeller, bilimin sosyo-kültürel yapısı gibi özellikleri hakkındaki görüşleri, Bilimin Doğası Üzerine Görüşler Anketi (Views of Nature of Science Questionnaire, VNOS) ile tespit edilmiştir. Anket 7 sorudan oluşmaktadır.Bilimin Doğası Üzerine Görüşler Anketi, öğrencilere uygulamadan önce on-test sonrasında ise son-test olarak uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların bilimin doğası hakkındaki görüşlerini daha detaylı ortaya koyabilmek amacıyla uygulama öncesinde ve sonrasında 6 öğrenci ile yari yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Öğrencilerin ankette verdikleri cevaplar: ?bilgili? (informed), ?yetersiz? (naive) ve ?kategorize edilemeyen? (uncategorized) olarak kodlanmıştır. Öğrencilerin, bilimin doğası ile ilgili görüş anketindeki on test ve son test cevapları arasındaki olası farklılıkları incelemek için Khi-Kare testi kullanılmıştır. İki şube öğrencilerinin, bilimin doğası ile ilgili görüş anketi cevaplarının ön ve son test uygulamalarına ilişkin puanlarının karsılaştırılmasında t-testi analizi yapılmıstır.Khi-Kare ve t-testi analizlerine göre; her iki şube öğrencilerinin, incelenen bilimin doğası ile ilgili bakış açılarının olumlu yönde geliştiği tespit edilmiştir. On test sonuçlarına göre akademik başarıları düşük olan B şubesi öğrencilerinin, bilimsel bilginin üretilmesinde çok önemli yeri olan, hayal gücü ve yaratıcılık konusunda A şubesi öğrencilerine göre daha bilgili olmaları oldukça dikkat çeken bulgulardandır. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerinin geliştirilmesi için atomun yapısı konusunun tarihsel perspektifin göz önünde bulundurularak öğretilmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Tarihsel perspektif, bilimin doğası, fen öğretimi
6.-8. sınıf öğrencilerinin istatistiksel düşüncelerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı; 6.- 8. sınıf öğrencilerinin veriyi betimleme, veriyi düzenleme, veriyi temsil etme, veriyi analiz etme ve yorumlama süreçlerindeki istatistiksel düşüncelerini SOLO taksonomisine göre incelemektir. Ayrıca bu araştırmada öğrencilerin istatistiksel düşüncelerinin sınıf düzeyine, cinsiyete ve matematik başarısına göre nasıl değişim gösterdiğinin incelenmesi de amaçlanmıştır.Araştırma 2008?2009 güz döneminde Bolu il merkezindeki ilköğretim okullarından birinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar bu ilköğretim okulunda 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden otuz öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri arasından her bir sınıf seviyesinden onar öğrenci olmak üzere maksimum çeşitlilik örneklemesine uygun olacak şekilde seçilmiştir. Bu seçim, öğrencilerin, sınıflarında matematik derslerindeki başarı düzeylerinin alt, orta ve üst düzey olmasına dikkat edilerek öğretmenleri tarafından yapılmıştır. Öğrencilerin istatistiksel düşünceleri hakkındaki veriler, yarı- yapılandırılmış görüşme ve öğrencilerin görüşme esnasındaki çözüm ve çizimlerinden elde edilmiştir. Görüşmelerde veriyi betimleme, veriyi düzenleme, veriyi temsil etme ve veriyi analiz etme ve yorumlama süreçlerine yönelik 7 problem kullanılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Veri analizinde Mooney (2002) tarafından geliştirilen İstatistiksel Düşünce Çerçevesi esas alınmıştır.Araştırmanın sonuçları öğrencinin her bir istatistiksel süreçte 4 düşünce seviyesinde ilerlediğini göstermiştir. Bu düşünce seviyelerinin SOLO taksonomisindeki bilişsel seviyelerle örtüştüğü belirlenmiştir. Ayrıca, araştırmanın sonuçları öğrencilerin istatistiksel düşünceleri dört süreçte de büyük ölçüde tutarlılık göstermektedir. Beş öğrenci bütün süreçlerde aynı seviyede istatistiksel düşünceye sahipken, 18 öğrenci üç süreçte aynı, dördüncü süreçte ise 1 alt ya da yukarı seviyede istatistiksel düşünce sergilemiştir. Beş öğrenci ise süreçlerin ikisinde aynı diğer 2 süreçte 1 alt ya da yukarı seviyede istatistiksel düşünce sergilemiştir. Sadece 2 öğrencinin istatistiksel düşünce seviyeleri 3 ardışık seviyeye dağılmıştır.Araştırma bulgularına göre veriyi betimleme sürecinde öğrenciler SOLO taksonomisine göre üst seviyelerde yer alırken, diğer süreçlerde öğrenciler seviyelere, çoğunlukla 2. ve 3. seviyeler olmak üzere, dağılmışlardır.. Sınıf seviyesi yükseldikçe, öğrencilerin istatistiksel düşünce seviyelerinin yükselmediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin istatistiksel düşünce seviyeleri cinsiyetlerine göre incelendiğinde erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha üst seviyelerde istatistiksel düşünceye sahip oldukları belirlenmiştir. Bu duruma araştırma için seçilen erkek öğrencilerinin çoğunluğunun üst düzey matematik başarı grubundan olmasının etkili olduğu düşünülebilir. Ayrıca öğrencilerin matematik başarı gruplarına göre istatistiksel düşünce seviyeleri incelendiğinde üst düzey matematik başarısına sahip öğrencilerin istatistiksel düşüncelerinin de üst seviyelerde yer aldığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İstatistiksel düşünce, istatistiksel süreçler, SOLO taksonomisi, ilköğretim