3
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne ağaç bayramları
Ağaç bayramları dünyada yaygın olarak kutlanan etkinliklerden biridir. Ülkemizde ise ağaç bayramlarının tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Osmanlı'dan günümüze kadar her şart ve ortamda ağaç bayramları kutlanmıştır. Kalıcı olması için kanunlar ve yönetmelikler çıkarılmıştır. Ülkenin yeşillendirilmesi için birçok cemiyetler kurulmuştur. Ağaç ve orman sevgisini arttırmak için kitaplar yazılmıştır. Çeşitli kitle iletişim araçlarıyla ağaç bayramları hakkında farkındalık oluşturmak için çaba sarfedilmiştir. Çalışmada arşiv belgeleri, uzman raporları, orman kanunu, kanun taslakları, yönetmelik vb. mevzuatlara ilaveten, gazete haberleri, dergi makaleleri ve çağdaş araştırmalar incelenmiştir. Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar geçen süre zarfında, ülkemizde kutlanan ağaç bayramlarının yer ve zamanları çıkarılmıştır. Ağaç bayramlarına öncülük eden kişi, kurum ve dernekler tanıtılmıştır. Ağaç bayramlarının başarı durumu, dönemler içerisinde üstlendiği farklı misyonlar ve konuyla ilgili mevzuat tartışılmıştır. Tüm çıktılar, Osmanlı Devleti Dönemi, Milli Mücadele Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi şeklinde gruplanarak kronolojik şekilde işlenmiştir. Yüzyıllardır tahrip edilmiş Anadolu coğrafyasını ağaçlandırmak suretiyle geri kazanmak için başlatılan ağaç bayramları, kanun desteği olmadan ve tamamen şahsi gayretlerle başlamıştır. Osmanlı'nın son döneminde İstanbul, Bursa, Erzurum, Eskişehir, Ankara ve Manisa'da ağaç bayramları yapılmıştır. Ağaç bayramı kutlamaları, savaş ve işgal yıllarında toprağa sahip çıkma misyonunu da üstlenmiştir. Cumhuriyet Dönemi'nde ağaç bayramları çok sayıda il, ilçe ve köylerde kutlanmıştır. Osmanlının son zamanlarında ve Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde ülkenin yeşillendirilmesi için Ada Çamlarını Muhafaza ve Teksir Cemiyeti, Ankara Ağaç Derneği, Ağaç Muhipleri Cemiyeti ve Himaye-i Eşcar gibi çeşitli cemiyetler kurulmuştur. Bu cemiyetler, ağaçlandırmayı özendirmek ve ağaç sevgisini gönüllere kazımak amacıyla her yıl ağaç bayramları yapmıştır. Ağaç Dikelim, Ağaç Dikmek, Ağaç Sevgisi ve Ağaç Dikmenin Dini ve İctimai Faydaları gibi yayınlar yapılmış ve bazıları ücretsiz olarak öğrencilere dağıtılmıştır. Ayrıca bayramların kalıcı olması için kanun desteği aranmıştır. İlk kez 3116 sayılı Orman Kanunu ağaç bayramlarının yasa ile kutlanmasını teminat altına almıştır. Ancak yasa himayesinde yapılan kutlamalar ile gönüllülük esasına göre yapılmış kutlamalarda aynı ritim sağlanamamıştır. Bunun üzerine yasada değişiklik yapılmıştır. Özellikle 1950'li yıllardan sonra orman fidanlıklarının sayısının artması, buna bağlı olarak kaliteli fidan üretilmesi ve kutlamaların orman teşkilatının sorumluluğuna verilmesiyle birlikte ağaç bayramlarının başarısı artmıştır.
Bursa kenti mesire yerlerinde dış mekân ahşap donatıelemanları kullanımı
Gelişen teknoloji ve kentleşmenin artması ile insanlar boş zamanlarını geçirmek için sessiz, rahat, konforlu, modern piknik ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri donatılara sahip olan yeşil alanları tercih etmeye başlamıştır. Artan çevre sorunlarının da etkisi ile şehirde yaşayan insanlar için doğal yaşam, yeşil alanlar ve açık hava eskisinden daha fazla talep görmüş ve önemli hale gelmiştir. Sağlık için yeşili bol olan, kalabalık olmayan yerler daha çok tercih edilmeye başlamıştır. Yeşil alanlara artan talep, bu alanlarla ilgili mevzuatın gelişmesine neden olmuş ve doğal alanlarda kullanılacak materyallerin özellikleri ile ilgili çalışmaların artması ihtiyacını doğurmuştur. Bu kapsamda ahşabın hem doğal alanlara uygunluğu, hem de elde edilme kolaylığı açısından, yeşil alanlarda kullanımı giderek artan bir malzeme olduğu ve ilgili mevzuatta da kullanımının tavsiye edildiği görülmüştür. Çalışma ile Bursa ili sınırlarında bulunan ve Mesire Yerleri Yönetmeliği'nde geçen dört tip mesire yerini temsil eden alanlardaki donatılarda ahşap kullanım özelliklerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu çerçevede literatür taramalarına ek olarak, çalışma alanlarında inceleme, gözlemler yapılmış, dış ortam için kullanılan ahşap donatılar sınıflandırılmış, Türkiye'deki dış ortam için ahşap üreten firmaların malzeme seçimi, üretim ve montajda dikkat ettikleri hususlar ile ilgili görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, rekreasyon alanları donatılarında genellikle ahşap malzeme kullanıldığı tespit edilmiştir. Ekonomik olduğu için ağaç türü olarak genellikle iğne yapraklı türlerin tercih edildiği ve donatı tasarımlarının genelde birbirine benzediği görülmüştür. Ahşap malzemenin kullanım ömrünün uzatılması için montaj, koruma işlemleri ve bakım yapılmasının önemli olduğu, ekolojik dengenin devamlılığı için ağaç sarfiyatının azaltılması gerektiği, ağaç tüketimini dengelemek için ahşap malzeme özelliklerine yakın alternatif malzeme denemelerinin yapılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Ahşap donatı, Rekreasyon, Mesire yeri, Kent ormanı
Bursa kent içi ağaçlandırmalarında ağaç türlerinin yara kapatma sürelerinin belirlenmesi
Bursa; asırlık ağaçları, tarihi yapıları ve doğal güzellikleriyle zengin kültürel mirasa sahip bir şehir olarak tanınmaktadır. "Yeşil Bursa" olarak anılmasının temelinde kentteki park, bahçe ve yeşil alanların bolluğu ile zengin bitki örtüsü yer almaktadır. Bursa, yeşil alanlarını koruyarak ve giderek artan ağaçlandırma projeleriyle çevre dostu bir yaşam ortamı sunmaktadır. Bu çabalar, kent içindeki yaşam kalitesini artırmayı ve sürdürülebilir çevre politikalarını geliştirmeyi hedeflemektedir. Kentsel ekosistemde, kent ağaçları önemli bir yer tutar. Kent içi ağaçlandırmalar, ekolojik dengeyi sağlamakla birlikte, şehirlerin çevrelerindeki ormanlarla olan ilişkilerin düzenlenmesine de katkı sağlar. Ayrıca, şehirlerdeki orman kaynaklarının planlanması ve yönetimi ile kent ormancılığı da bu ekosistemin bir parçasıdır. Kent peyzaj bitkilendirmeleri, hava kirliliğini azaltmada ve hava kalitesini iyileştirmede önemli bir rol oynar, aynı zamanda kent sağlığını iyileştirir ve yaşam kalitesini artırır. Ancak, çevresel faktörlerden olumsuz etkilenen ağaçlar, zamanla fonksiyonlarını yerine getiremez hale gelmekte, biyotik ve abiyotik faktörler ağaçlarda hasarlar oluşturmaktadır. Bu nedenle, kentlerdeki ağaçların korunması, bakımı, doğru ve düzenli budanması çok önemlidir. Ağaçların sağlığının korunması için yaralanmalarına karşı tedbir almak, çürükleri zamanında tedavi etmek ve koruyucu önlemler almak gerekmektedir. Bakım işlemleri, ağaçların yaşam döngüsünü daha sürdürebilir bir hale getirir. Bu araştırmada, Bursa Botanik Park içindeki yeşil alanlarda bulunan, 18 farklı türden yapraklı ve ibreli ağaçların 3'er adedinde 5 ve 10'ar cm'lik yaralar açılmıştır. Yerden bir metre yükseklikte ve tamamı güney yönde daire şeklinde yaralama yapılmıştır. Hastalık bulaşmaması için açılan yara yerleri önce fungusit ile ilaçlanıp, ardından fırça ile çam katranı sürülmüştür. Yara açılan yapraklı ve ibreli türlerin 3 yıl boyunca yara kapatma oranları takip edilmiştir. Bu çalışmada, budama uygulamalarına rehber oluşturmak için, şehir içinde bulunan ağaç türlerinde suni oluşturulan yaraların kapanmasında, ağaç türü, artım ve yara çapı gibi etmenlerin etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Üç yıllık çalışma sonunda yara kapatma oranlarının ağaç türlerine ve yara boyutuna göre farklılık arz ettiği belirlenmiştir.