2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kayseri yöresel el örgüsü (lizöz) hırkaları
El sanatları toplumların yaşamlarından elde edilen kültür birikimleridir. Anadolu'nun birçok bölgesinde yaşamış olan uygarlıkların kültür birikimi örneklerini müzelerimizde görmekteyiz. Kayseri ili kültürel birikimin yoğun olduğu önemli bölgelerden birisidir. Kayseri bölgesinin kültür birikiminin bir parçası olan el örücülüğünün içerisinde yer alan Lizöz hırkaları bu araştırmanın konusudur. Araştırmanın evrenini, Kayseri ili araştırmanın örneklemini ise Kayseri ili merkezinde bulunan 54 adet Lizöz hırkası oluşturmaktadır. Hırkaların malzeme, örme aracı, teknik, motif, renk, boyut özelliklerinin belirlenmesi için ürünler bilgi formlarında kaydedilmiştir. İl merkezinde yaşayan kaynak kişilerin demografik özellikleri ve el örücülüğüne ait bilgiler, hırkaların kullanım özelliklerinin belirlenmesi için kaynak kişilere görüşme formları sunulmuştur. Hırkaların iç ve dış turizmde değer bulması hedeflenen turistik ürün örneklerinin sunulabilmesi için tasarım ürünler oluşturulmuştur. Bulgulardan ve görüşme formlarından elde edilen bilgilerin yüzdelikleri alınarak tablolar halinde sunulmuştur. Hırkalarda kullanılan iplik türlerinin, akrilik, pamuk, tiftik ve simli ipliklerin olduğu, bazı hırkalarda kurdele ve düğme kullanıldığı tespit edilmiştir. Hırkalarda örme aracı olarak tığ, şiş ve firketenin kullanıldığı ve bu araçlarla yapılam çeşitli tekniklerin olduğu tespit edilmiştir. Sembolik, bitkisel, geometrik ve figüratif motiflerin kullanıldığı belirlenmiştir. Pembe, mavi, sarı, yavruağzı rengi, krem, beyaz, turkuaz, gülkurusu, fuşya, kırmızı ve gri renklerinin kullanılğı gözlemlenmiştir. Hırkaların kollu, kolsuz (pelerin hırka), yakalı ve yakasız olmasına bağlı olarak boyutlarının değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir.
Seramik torna şekillendirme yöntemi ile üretilen temel formların yapım aşamaları ışığında; bazı çok parçalı-eklemeli formların çözümlenmesi
Çok eski bir geçmişi olan seramik üretiminde ve günümüz seramik sanatında; "Seramik Torna Şekillendirme Yöntemi" nin hiç kuşkusuz yadsınamaz bir yeri olmuştur. Başlangıçta doğada bulduğu özlü/plastik toprağı elde şekillendirerek birtakım figüratif heykelcikler, dinsel kaplar ve yaşamını kolay hale getirmek için yeme-içme-saklama kapları üretmeye başlayan insanoğlu; daha sonraları üretimi daha hızlı hale getirmek, aynı zaman diliminde daha fazla seramik üretebilmek gayesi ile arayışlarda bulunmuştur. Zaman içerisinde günümüzdeki seramik tornalarının ilk örnekleri olan el tornaları icat edilmiştir. Tarih öncesi çağlarda yeme-içme-saklama kaplarının üretimini hızlandırmak ve daha kolay hale getirmek isteyen insanoğlu; günümüzde de bu temel amacın yanı sıra sanatsal tasarımlarını daha hızlı ve rahat şekilde sonuca ulaştırabilmek için ilgili yöntemi tercih etmektedir. Bu araştırmada; seramik torna şekillendirme yönteminin keşfi ve tarihsel gelişim süreci, bu gelişim süreci içerisindeki torna türleri, ilgili şekillendirme yönteminde kullanılan çamurlar ve şekillendirme aletleri, seramiğin rötuşlanması, kurutulması, bisküvi fırınlanması, dekorlanması, sırlanması ve sırlı fırınlanması konularında bilgi verilmiştir. Ancak esas önemli görülen, bizi bu çalışmaya iten amaç doğrultusunda; seramik torna şekillendirme yöntemi ile üretilen temel formların yapım aşamaları uygulamalı olarak aktarılmış ve bu temel formların yapım aşamaları ışığında; bazı çok parçalı-eklemeli formaların nasıl yapıldığı uygulamalı olarak çözümlenmiş ve anlatılmıştır. Araştırma kapsamında konuyu pekiştirmesi açısından; seramik torna şekillendirme yöntemi ile çok parçalı-eklemeli formlar üreten bazı sanatçıların eserleri ile birlikte tanıtımına yer verilmiş ve çok parçalı-eklemeli formlardan oluşan bir sergi oluşturulmuştur.