Matematik Bölümü

Rasyonel interpolasyon yöntemleri ve uygulamaları

Bu tezde, lineer olmayan interpolasyon yöntemlerinden rasyonel interpolasyon yöntemleri incelendi. Bu yöntemler ile interpolasyon polinomlarının elde edilmesi ve rasyonel interpolasyon polinomlarının hesaplanma yöntemleri açıklandı ve bunlarla ilgili algoritmalar verildi. Ayrıca bu rasyonel interpolasyon yöntemlerinden rasyonel Hermite interpolasyon yöntemi kullanılarak açık ve kapalı formüller elde edildi. Bu formüller adi diferansiyel denklemler için başlangıç değer problemine uygulanarak elde edilen yaklaşık çözümler tam çözümler ile karşılaştırıldı.

İzdüşel doğrusal grupların sonlu altgrupları üzerine

1-boyutlu izdüşel doğrunun [x:y] elemanı ile genişletilmiş karmaşık düzlemin bir x/y elemanı eşleşir. C, karmaşık sayılar kümesi olmak üzere determinantı sıfırdan farklı 2×2 boyutlu karmaşık katsayılı matrislerin oluşturduğu grup genel doğrusal GL(2,C) grubu karmaşık düzlem üzerine matris çarpımı ile etkir. 1-boyutlu izdüşel doğru ile genişletilmiş karmaşık düzlem arasında bilinen özdeşliği kullanarak 1-boyutlu izdüşel doğru üzerindeki bu etkinin genişletilmiş karmaşık düzlem üzerindeki doğrusal kesirli dönüşümlerin etkisi ile aynı olduğunu görürüz.Doğrusal kesirli dönüşümler bileşke altında bir grup oluşturur. Bu grup GL(2,C)/Z(GL(2,C)) bölüm grubudur. Burada GL(2,C)'nin merkezidir ve GL(2,C)/Z(GL(2,C)):=PGL(2,C)'dir. Başka bir deyişle, genişletilmiş karmaşık düzlem üzerindeki doğrusal kesirli dönüşümlerin grubu, ki bu gruba Möbiüs grubu denir, PGL(2,C)'ye izomorftur. PGL(2,C) aynı zamanda Riemann küresinin otomorfizmalar grubudur.Öte yandan 3-boyutlu gerçel uzayda küre içine köşeleri küre üzerinde olacak şekilde düzgün konveks çokyüzlüler çizilebilir; bu çokyüzlüler Platonik cisimlerdir. Öklit uzayında Platonik bir P cismini koruyan izometriler, SO(3)'ün sonlu bir altgrubunu verir ve bu gruplar küre üzerine de etkir. Stereografik izdüşüm altında küreyi genişletilmiş karmaşık düzleme gönderirsek aynı grubun 1-boyutlu izdüşel doğru üzerine de etkidiğini, yani Platonik cisimlerin simetri gruplarının sonlu birer Möbiüs grubu olduğu sonucuna varırız. Bu amaçla karmaşık katsayılı doğrusal kesirli dönüşümlerin Möbiüs grubunun, yani PGL(2,C)'nin herhangi bir altgrubunun, kürenin simetrilerinin sonlu bir grubuna, yani n boyutlu devirli gruba, n boyutlu dihedral gruba ya da sırasıyla düzgün dörtyüzlünün, kübün ya da düzgün yirmiyüzlünün 4.dereceden alterne gruba, 4. dereceden simetrik gruba ve 5. dereden alterne gruba izomorf olduğu anlatıldı.Daha sonra doğrusal kesirli dönüşümler aynı zamanda sabit noktaları cinsinden yazılabileceği için doğrusal kesirli bir dönüşümünün sabit noktaları bulundu ve bu noktalar geometrik olarak yorumlandı. Son olarak 3-boyutlu gerçel uzayda Platonik bir cisminin bir simetrisinin bu cismi değişmez bırakan 3-boyutlu gerçel uzayın direkt bir izometrisi olduğu ve bu cismin tüm simetrilerinin bir grup oluşturduğu anlatıldı ve tüm Platonik cisimlerin Möbiüs grupları verildi.Anahtar kelimeler: İzdüşel doğrusal grup, Doğrusal kesirli dönüşüm, Platonik cisimler, Riemann küresi.

İki regüler Sturm-Liouville operatörünün özdeğerler farkının toplamı hakkında

İndirgenemez operatörler

Bu çalışmada, Banach latis üzerindeki pozitif operatörlerin çeşitli özelliklerine göre sınıflarını inceledik. Bunlar değişmez alt uzaylarına göre idealler ve bandlardır.Kompakt pozitif operatörler için spektral yarıçapın pozitifliğini garanti eden durumları sunduk. Özellikle Banach latis üzerinde kompakt yarınilpotent pozitif operatör 'ı sağlıyorsa; olacak şekilde T için aşikar olmayan kapalı latis hiperdeğişmez ideal J'nin varolduğu gösterilmiştir. Bunun benzeri bir sonuç latis hiperdeğişmez bandlar için de verildi.Ayrıca, band indirgenemez pozitif operatörlerin spektral yarıçapı tartışıldı. Band indirgenemez pozitif operatörler ? -sıralı sürekli özelliği altında incelendi.Anahtar kelimeler: Değişmez alt uzaylar, band, ideal, band indirgenemezlik, yarı iç nokta, genişleyen operatör, spektral yarıçap, yarınilpotent.

Bazı yarıgrup aileleri ve yapıları için sonluluk koşulları ve etkinlik

Bu çalışmada yarıgrup yapıları için bazı sonluluk koşulları incelenmiştir. ?, S üzerinde bir kongrüans olmak üzere, periyodiklik, yerel sonluluk, residual sonluluk, kelime probleminin çözülebilirliği ve yerel sonlu takdim edilebilirlik gibi sonluluk koşulları S, ? ve S/? yarıgrupları için incelenmiştir. I bir yarılatis, Si (i ? I) ayrık yarıgrupların bir ailesi ve S=S[I; Si, Øj,i] de { Si } i ? I yarıgruplarının bir güçlü yarılatisi olsun. Benzer şekilde S=S[I; Si, Øj,i] için de periyodiklik, yerel sonluluk ve sonlu takdim edilebilirlik gibi sonluluk koşulları incelenmiştir.G sonlu takdim edilebilir bir grup ve N de G nin herhangi bir sonlu indeksli normal alt grubu olsun. G üzerinde tanımlı?N ={(s,t): st-1 ? N }kongrüansının sonlu doğuraylı ve sonlu takdim edilebilir bir yarıgrup olduğu gösterilmiştir.

Bazı yarıgrup yapılarının sonlu takdim edilebilirliği

Bu çalışmada, S bir yarıgrup ve p da S üzerinde bir kongrüans olmak üzere, S/p nun sonlu takdim edilebilir olup olmadığı incelenmiştir. p kongrüansını SxS direk çarpım yarıgrubunun bir altyarıgrubu olarak ele aldık. p sonlu takdimli bir yarıgrup ise S ve S/p nun sonlu takdimli olduğu gösterilmiştir. Ayrıca p için verilen bir takdimden S ve S/p için takdimler inşa edilmiştir. I bir yarılatis, S(i) ayrık yarıgrupların bir ailesi ve S bu yarıgrupların bir güçlü yarılatisi olsun. S yarıgrubunun takdimi verildiğinde S(i) yarıgruplarının takdimini ve S(i) yarıgruplarının takdimleri verildiğinde S yarıgrubunun takdimi inşa edilmiştir. Ayrıca bulunan bu takdimler için sonlu takdimli olma koşulu incelenmiştir. Son olarak, yarıgrupların birleşimlerinin, yarıgrup bandlarının, monoid bandlarının veya yarıgrup yarılatislerinin sonlu takdim edilebilirliği araştırılmıştır.

İnterpolasyon ve kalan teorisi

Bu çalışmada Lagrange interpolasyon Polinomları ve Newton İnterpolasyon Polinomları incelenmiştir. Ayrıca Kalan Teorisinde bazı sonuçlar elde edilmiştir.

Latis sıralanmış 2-bölünebilir gruplar

Bu çalışmada öncelikle latis sıralı grupların ve bu gruplardaki norm fonksiyonunun bir takım özellikleri incelenip bu gruplarda kabul edilebilir elemanlar olarak adlandırılan bir takım özel elemanlar tanıtıldı.Norm fonksiyonu ve kabul edilebilir elemanların C ile göstereceğimiz bir kümesi yardımıyla bir latis sıralı grup üzerine doğal yollarla bir topoloji konulabilir. Öte yandan bu topoloji C kümesinin seçimine bağlı olduğundan C topolojisi olarak adlandırılır.Bu çalışmada Arşimed aksiyomunu sağlayan 2-bölünebilir latis sıralı gruplar çalışılıp bu grupların C topolojisi ile birer topolojik grup olduğu belirtilmiştir.

Gröbner bazı ve indirgeme teknikleri

Bu tezde G kümesinin gröbner bazı olup olmadığını belirleyen gerek ve yeter koşullar incelenmiştir.Ayrıca değişmeli cebir ve afin cebir geometride pik indirgeme tekniğinin uygulamaları incelenmiştir.

Bazı dönüşüm yarıgruplarının doğurayları ve rankı

Doğal sıralı X kümesi üzerindeki tüm tam dönüşümlerin yarıgrubunu Tn ile, ve tüm kısmi dönüşümlerin yarıgrubunu PTn ile gösterelim. Biz bu tez de PTn nin elemanlarını çarpanlara ayıran bir algoritma verdik. Bu algoritmayı kullanarak tüm kısmi dönüşümler yarıgrubu için bazı doğuray kümeleri elde ettik.Tn in tüm sıra koruyan elemanlarının oluşturduğu yarıgrubu On ve PTn 'nin tüm kısmi sıra koruyan elemanlarının oluşturduğu yarıgrubunu POn ile gösterelim. Ayrıca bu algoritmayı kullanarak On ve POn yarıgrupları için bazı doğuray kümeleri elde ettik.