Doç. Dr. Burcu Şimşek danışmanlığındaki tezler
10 tez · Hacettepe University
Çevrimiçi pazarda "tüketici üre-tüketim" ve metalaştırma: Letgo'da kullanıcı deneyimleri
Bir ikinci el tüketiciden tüketiciye pazaryeri olan Letgo'yu kullanıcı üre-tüketimi ve metalaştırma bağlamında ele alan bu çalışmada, Letgo pazaryeri uygulamasını kullanan alıcı ve satıcıların üre-tüketim pratiklerinin ne şekilde metalaştırıldığı ve metalaştırılan üre-tüketici pratiğin dayandığı temel vektörün ne olduğu sorularına yanıt aranmaktadır. Söz konusu soruşturmanın gerçekleştirilmesinde çevrimiçi kullanıcı üre-tüketimi etrafında öbeklenen kuramsal tartışmalar yanı sıra, 22 Letgo kullanıcısı alıcı ve satıcıyla yapılan nitel görüşmeler ve Letgo uygulama arayüzünün walkthrough yöntemiyle analizine dayanılmaktadır. Çalışmada Letgo dijital pazaryerinde mübadele edilerek metalaştırılan yegane öğenin ikinci el nesne olmadığı farkedilmiş; bu bağlamda, kullanıcıların Letgo pazaryeri platformunda ikinci el alım-satımda bulunurken açığa çıkardığı enformasyonel verinin çevrimiçi reklamcılık; alım-satım süreçlerini destekleyen kullanıcı iletişiminin ise, platformun piyasada çeşitli yatırımcılardan sağladığı sermaye enjeksiyonları yoluyla parasallaştırdığı tespit edilmiştir. Diğer yandan, meta formuna dönüştürülerek kar realizasyonunda kullanılan çevrimiçi kullanıcı üre-tüketimin, Letgo örneği bağlamında üretim ve tüketimin eşdüzey biçimde ifade bulduğu bir formda tezahür etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu manada, platformda açığa çıkan kullanıcı üre-tüketimi daha çok tüketici pratikle öncelenen bir "tüketici üre-tüketim"le kristalize olmaktadır.
Spanish as a foreign language and digital storytelling: An intercultural approach
Learning a foreign language is a story full of intercultural encounters. Through Digital Storytelling, the purpose of this work was to understand cultural identities in a Spanish as a foreign language class with Turkish students from the English Interpreting and Translation Department of Hacettepe University, in Ankara, Turkey. This work created the "Different Wor(l)ds" workshop and described its different stages. The experience's strengths, weaknesses and the five digital stories produced on that day were outlined. Also, the participants' interactions and level of interculturality with field notes and an in-depth interview were analyzed. Students with a higher level of intercultural competence showed a higher understanding and use of Spanish during the workshop and in their digital stories.
The exploration of social media usage by university students in Bulawayo for academic purposes
It is beyond any reasonable doubt that the introduction of social media, has impacted immensely on the lives of the university students. Realizing that most of today`s university students spend much of their time on various social media platforms, several universities (especially in the developed countries) have embraced social media in their education system. However, it must be pointed out that the same cannot be said in most developing countries such as my country, Zimbabwe because very little has been done by the universities in ensuring that students fully benefit from social media usage academically. Therefore, this research study explored how the university students at one of Zimbabwe`s universities, NUST make use of social media for their academic purposes. Essentially, the thesis outlined and discussed the benefits and challenges that the NUST students face in their social media usage for academic purposes as well as offered some recommendations aimed at addressing this matter. The target population for this research study was mainly the NUST students who were randomly selected regardless of their sex, age, social status or faculty. The methods used in the collection of data were questionnaire surveys and interviews (qualitative methods). A total of 285 NUST students participated in the questionnaire surveys and 7 educators were interviewed. The research findings showed that indeed the NUST students were aware of social media existence and usage for academic purposes. However, the current economic crisis in Zimbabwe and poor ICT infrastructure were among the main challenges that hindered the NUST students from fully benefiting from social media academically. On the other hand, the findings also established that there were benefits gained from using social media for academic purposes which included; easy sharing of information, collaborative learning and improvement of the students` digital and communication skills.
Beypazarı'nda gündelik hayatın dönüşümü: Kadınların deneyimleri
Beypazarı'nda turizmin başlamasıyla birlikte kadınların evlerinde ürettikleri sarma, baklava, bazlama gibi ürünleri tezgâhlarda ve dükkânlarda satmaya başladıkları ve böylece ekonomik özgürlüklerini elde ettiklerine yönelik bir dönüşüm anlatısı vardır. Bu dönüşüm anlatısında kadınlar toplu bir kategori olarak sunulmakta, özneliklerine ve gündelik hayatlarına dair herhangi bir bilgi verilmemektedir. Bu çalışma, Beypazarı'ndaki dönüşüm anlatısında sözü edilen kadınların kamusal ve özel alandaki gündelik hayat deneyimlerine odaklanmıştır. Her bir kadının deneyiminin biricik olduğu meselesi bu çalışmanın izleğini oluşturmaktadır. Tezgâhlarda ve dükkânlarda satış yapan kadınların emek süreçlerine nasıl dâhil oldukları, gündelik hayat içerisinde geliştirdikleri direniş pratikleri, kadınlar arası ilişkiler, kendiliklerini nasıl kurdukları gibi konular bu çalışmada ele alınmıştır. Çalışma, Beypazarı dönüşüm anlatısının tek sesli bir anlatı olmadığını ve kadınların her birinin deneyimlerinin, hayallerinin, eylemliliklerinin ve direniş pratiklerinin birbirinden farklı olduğunu ortaya koymuştur.
Discussing homonormative power relations: Drag queens in Turkey
The aim of this study is to fill the gap of normativity discussions which is specifically based upon homonormativity, and its power relations in the context of Turkey. The study brings an understanding to culturally created norms – they are named homonormativity and a broader sense hegemonic heteronormativity in the frame of the study – with centre & periphery terms. The study adopts a qualitative research method. Homonormativity is concerned by three different approaches according to the flow of the study: i. Semi structured in-depth interviews are conducted with 5 drag queens in order to examine homonormativity from drag queens' point of view. The interviews are voice recorded by the consent of the interviewees. The data from the interviews are analysed by using queer linguistics (QL) approach. ii. Drag queen performances are observed by the researcher with participant observation technique thus the unmarked homonormativity can be discussed by the researcher in its ordinary and common form. This part of analysis consists of observation notes and descriptions of the researcher. iii. Last, the analysis of the study also includes YouTube videos of participants – if there is a channel of the interviewee – so that the scope of the study broadens to online settings. First two methods are the representations of the physical world around drag queens and homonormative settings. On the other hand, the third step focuses on the invisible power of YouTube as a new media tool, and representation of homonormative power relations in media. This research converges to different approaches to discuss homonormative power relations which aims at making a multi-component explanation. To conclude, this thesis has partly reached its aim to understand how homonormativity mirrored itself to the drag scene of Turkey.
Gündelik hayatta yerel ve mülteci kadınların annelik deneyimleri: Ankara-Sincan örneği
Gündelik hayat içinde yer alan olaylar, durumlar, insanlar ve nesnelere kısacası her şeye anlamlar yüklenir. Bu anlamlar toplumun tüm kesimleri tarafından kabul edilmez ya da benimsenmez. Kişinin çevresini anlamlandırmak için girdiği kategorilendirme süreci, bireylerin sosyal etkileşimi yapılandırmasını, bireyleri farklılaştırmasını ve biçimlendirmesini sağlar (Coşgun, 2004: 23-24). Bu süreçte oluşturulan "grup içindekiler"- "grup dışındakiler" ayrımı en çok gündelik hayatta "öteki" yani grup dışında tanımlananla karşılaşma anlarında ortaya çıkar. Bu tip karşılaşmalar göç süreçlerinde ve sonrasında oldukça belirgin bir şekilde gözlemlenmektedir. Göç zorunlu olsun ya da olmasın kişinin yaşadığı yeri, çevreyi, şehri, ülkeyi geride bırakması ve yeni bir yere yerleşme çabası kişiyi olumsuz etkileyen bir durumdur (Şakar, 2019: 30). Gündelik hayat pratiklerinin tamamıyla bozulması, rutinlerin, alışkanlıkların terk edilen yerle birlikte geride bırakılamaması, toplumsal, ekonomik, kültürel değişimler kişinin bir anda yeni geldiği yere adapte olamamasına ve uyum sorunları yaşamasına sebep olmaktadır. Göçle birlikte gelenlerin yerleşiklerle etkileşime geçtikleri gündelik hayat aktiviteleri, hem gelenler hem geldikleri yerde yaşayanlar için karşılıklı uyum süreçlerini beraberinde getirir. Mülteci kadınların toplumsal uyum sorunlarını ekonomik sıkıntılar, sosyal izolasyon ve dil problemi olarak üç ana başlıkta toplayan literatür kadınların bu sıkıntılarla başa çıkma, yeni bir hayat kurma motivasyonlarının altında annelik deneyimlerinin önemli bir rolü olduğunu göstermektedir. Bu motivasyonun temel sebebi ise anneliğin inşa ediliş ve anlamlandırılış şeklidir. Kadın deneyimlerinin önemli bir parçası olarak ele alınan annelik deneyimleri, annelik sürecini ve annelik yapmayı, yaygın toplumsal cinsiyet sistemleri tarafından organize edilen ve toplumsal bir bağlamda yer alan sosyal etkileşimler ve ilişkiler olarak görülmektedir. Annelik deneyimlerinin çeşitliliği tek tip bir annelikten bahsetmenin zorluğunu göstermektedir. Bu nedenle farklı kültürlerin karşılaştığı, etkileşime geçtiği (geçmek zorunda kaldığı) durumlarda aynı kültür içinde bile çeşitlilik gösteren annelik deneyiminin bu karşılaşma anlarında nasıl bir rol oynadığı önemlidir. Tüm bu farklı kadınlık, annelik ve göç deneyimleri çerçevesinde tezin konusunu mülteci ve yerel kadınların gündelik hayatlarında annelik deneyimlerinin neler olduğu oluşturmaktadır.
Türkiye'de kadın sağlığının dijitalleşmesi: Pepapp regl takip mobil uygulamasına dair bir inceleme
Bu çalışmada, kadınların regl ve cinsel sağlık ile ilgili bilgilerini verileştirmesinin bir sonucu olarak değişen gündelik yaşam pratiklerinin sosyokültürel bağlamda incelenmesi amaçlanmıştır. Reglin konuşulmasından imtina edilinilen Türk toplumunda, bireylerin bedenleri ve cep telefonları arasında kurdukları siber bilgi alışverişinin biyopolitika ve cinsiyet eşitsizliği ile nasıl ilişkilendiği incelemektedir. Kadınların, regl döngülerinin ve cinsel sağlıklarının takibi amacıyla kullandıkları mobil uygulamalarından biri olan "Pepapp" özelinde, kadın bedeninin dijitalleşme sürecinde karşılaşılan olgular incelenmiştir. Çalışma için "Pepapp" uygulamasını kullanan 10 kadınla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan nitel araştırmanın yanında uygulamanın kullanımını ve deneyimlerini aktarmak için oto-etnografik bir yöntem benimsenmiştir. Pepapp'in kullanım haritası ve bireysel kullanıcı deneyimleri aktarılmıştır. Araştırmacı olarak benim de dahil olduğum kullanıcı kümesinin cinsel sağlık verilerini uygulama öncesinde analog olarak da takip etmiş olması, mobil uygulamalar öncesi ve sonrası arasındaki pratiklerin değişimini ortaya koymak için tercih edilmiştir. Araştırma sonucunda, dijital okur-yazarlığı yüksek ve eğitimli kadınların Türkiye toplumundaki kabul görmüş heteronormatif regl bakışından azade olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kadının özel alana hapsedilmiş olması ve ahlaki toplumsal kodlardan bağımsız düşünülmemesi, dijital teknolojilerde cinsiyet eşitsizliğini derinleştirmiştir. Siberfeminizm, ataerkil dijital teknoloji ekosistemi içinde kadınlar için kapsayıcı bir bakış önermektedir. Ataerkil güç ilişkilerinin kamusal alandan özel alana hapsettiği kadın bedenleri aracılığıyla çevrimiçi ve çevrimdışı varlıklarını bilinçli olarak yürütmeleri esas amaç olmalıdır. Bu konuda bedene dair kontrol mekanizmalarının öz-takip yoluyla bireylere geçtiği illüzyonunu yaratan iktidar, gücünü pekiştirmiştir.
Özel sektörde yönetici kadınlar: Öznellik, toplumsal cinsiyet ve deneyim
Türkiye'de özel sektörde yönetici olarak çalışan kadınların ait oldukları nesil, sınıf, statü ve eğitim düzeyine göre değişen, gündelik ve iş yaşamlarında karşılaştıkları iktidara karşı kendi iktidarlarının, diğer bireyler ile kurulan ilişkilerinin kadınlıklarını nasıl yeniden inşa ettiği tekil deneyimleri ve anlatıları üzerinden ele alınmıştır. Öznelliklerini inşa sürecinde aktif katılımları ile cam merdiveni tırmanan, cam tavanı aşan kadınların kariyer basamaklarında yaşadıkları, başarı tanımlamaları irdelenirken, iş yaşamlarının gündelik hayatta ev ve sosyal yaşamlarına nasıl yansıdığını anlayabilmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, yönetici kadınların iktidarı nasıl tanımladıkları ve onun dayattığı denetim ve zorluklarla başa çıkma strateji ve taktiklerini öğrenmek de çalışmanın amaçlarından olmuştur. Özel sektörde çalışan 21 yönetici kadının anlatı ve bireysel deneyimlerine odaklanan çalışma, feminist metodolojiye dayanan, anlatı analizi ile irdelenen nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışan kadınlar, iş yaşamında karşılaştıkları zorluklar ve duygusal emek üzerine yapılan çalışmalardan farklı olarak, iktidar alanı olarak kabul edilen yöneticiliğin merkezinde olan kadınların başarı, iktidar algıları, diğer bireyler ile gündelik hayatlarındaki iletişim süreçleri, yaşam mücadelelerinde sınıfın etkisi ve bu anlatılar çerçevesinde statü, eğitim, kültür kıyaslamaları ile gündelik hayatta ev ve sosyal yaşamlarının diğer kadınlar ile nasıl ortaklıklar ve ayrışmaları dile getirdikleri de incelenmiştir.
Büyük veri çağında toplumsal bilgi: Sosyal teorik ve metodolojik sorgulamalar
Büyük veri setleri ve veri bilimi üzerine kurulu veri işlem pratikleri, dijitalleşmeyle birlikte son yıllarda toplumun her alanında yaygınlaşarak benimsenmektedirler. Bu doğrultuda tezin keşfetmeye çalıştığı ana soru "büyük veri" kavramıyla gönderme yapılan dijital veri türleri ile onları analiz etmek için kullanılan bilgisayar tabanlı teknik ve yöntemlerin – hem sıradan toplumsal aktörler hem de araştırmacılar olarak- toplumsal dünyayı bilme biçimlerimiz için ne anlama geldiğidir. Tezin çıkış noktası sahip oldukları muazzam güce rağmen bu dijital bilgi aygıtlarının işleyişlerini, derinliklerini ve mantıklarını bilmediğimiz, bilmek için de gereken kuramsal ve yöntemsel araçlara sahip olmadığımızdır. Bu genel amaç çerçevesinde tez büyük verinin tanımlayıcı unsuru olduğu çağdaş dijital bilgi ekolojisini farklı veçheleriyle sosyal teorik, ampirik ve metodolojik olarak keşfetmeyi denemektedir. Tez büyük veriyle ilgili literatüre iki eksende katkılar sunmayı amaçlamaktadır. İlk olarak, bilgisayar tabanlı veri işlem altyapılarının, cihazların ve pratiklerin toplumsal dünyada yaygınlaşmasıyla dönüşen toplum, teknoloji ve bilgi ilişkilerini posthümanist teorik bir yaklaşımla kuramsallaştırmaya çalışmaktadır. İkinci olarak, dijital medyaya özgü verilerin ve yöntemlerin büyük veri tabanlı dijital platformları, epistemolojilerini ve kültürlerini incelemek için yeni bir alan açtığı iddiasından hareketle, dijital yöntemler metodolojisi temelli vaka çalışmalarıyla alana ampirik katkılar yapmayı amaçlamaktadır.
Yeni medyada hikaye anlatımı pratikleri bağlamında ötekiyle karşılaşma: "Katarsis X-tra" örneği
Bu tez çalışması, yeni medyada gerçekleşen hikaye anlatımı pratiklerinin doğurduğu toplumsal ötekileştirme problemiyle yüzleşme sürecini 'Katarsis X-tra' ve 'Geçecek mi?' programları örnekleminde inceleyecektir. Örneklemde yer alan programlar YouTube üzerinde yayınlanmakta ve uzman psikolog Gökhan Çınar moderatörlüğünde; toplum tarafından ötekileştirilmiş bireylerin kendi hayat hikayelerini anlatmalarına, seslerini duyurmalarına aracı olmaktadırlar. Yeni medya teknolojileri ile izleyiciler içeriklere yorum yaparak cevap verebilmektedirler. Bu çalışmada, belirlenen videolara gelen yorumlar post yapısalcı feminist söylem analizi yöntemiyle analiz edilecek ve videolarda anlatılan hikayelere nasıl yorumlar yapıldığı, bu hikayelerin doğurduğu yeni hikaye anlatımı süreçleri incelenecektir. İncelemeler sonucunda, videolardaki hikaye anlatımlarının izleyicide ötekileştirmeye dair hangi şekillerde farkındalık yarattığı ve ötekileştirme söylemlerine karşıt söylemler geliştirme potansiyeli sorgulanacaktır.