Prof. Dr. Emine Babaoğlan Çelik danışmanlığındaki tezler
12 tez · Yozgat Bozok University
Köy enstitülü romancılarla köy enstitülü olmayan romancıların öğretmen olgusuna bakış açılarının karşılaştırılması (1950-1960)
Bu çalışmada, köy enstitülerinden mezun olmuş yazarlarla, enstitülü olmayan yazarların 1950–1960 yılları arasında öğretmeni konu edinen romanlarındaki öğretmen olgusu tespit edilmeye çalışılmıştır. Köy enstitülerinin genel yapısı ve öğretim programlarından hareketle, köy enstitülü yazarların yetiştikleri eğitim öğretim süreci çalışmada temel alınmıştır. Köy enstitülerinde yetişen yazarların öğretmen olgusuna bakışlarıyla; köy enstitülü olmayan yazarların, öğretmen olgusuna bakışlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya konu edinilen romanların, tespit edilmesinden sonra; enstitülü yazarlara ait üç roman (Bizim Köy, Köye Gidenler, Sarı Traktör) ile enstitülü olmayan yazarlara ait üç romanın (Karapürçek, Havada Bulut Yok, Alinin Biri) metinleri üzerinden çözümleme yapılmış, elde edilen çıkarımlardan hareketle, romanlardaki öğretmen olguları konusunda genellemeye gidilmiştir. Köy enstitülü yazarlarla, enstitülü olmayan yazarların romanlarındaki öğretmenlerin; idealist, sosyal ve aydın öğretmen olguları açısından benzer özelliklere sahip oldukları, yetiştikleri ortam, hayat görüşleri ve toplumsal değerlere yaklaşım bakımından ise farklılıklar taşıdıkları tespit edilmiştir. Enstitülü öğretmenlerin, köy ve köylüyle bütünleşebilmede enstitülü olmayan öğretmenlere göre daha başarılı oldukları; ancak köylünün manevi değerleriyle örtüşebilme hususunda enstitülü olmayan öğretmenlere göre başarısız oldukları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Köy enstitüleri, Öğretmen olgusu, Öğretmen romanları
Öğrencilere verilen ödüllerin etkililiğine ilişkin öğretmen ve veli görüşleri
Bu araştırma, öğretmenler ve veliler tarafından öğrencilere verilen ödüllerin etkililiğine ilişkin görüşleri ortaya çıkararak ödül verilmesiyle beklenen faydaların elde edilip edilemediğini anlamaya çalışmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseninde kurgulanmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim öğretim yılı 2. döneminde Yozgat ili Merkez ilçesinde görev yapan ortaokul öğretmenleri ve bu öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki öğrencilerin velileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ilgili alanyazın ve uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Görüşme formları; ödülün kullanım durumu, ödülün kullanım amaçları, ödülün olumlu ve olumsuz taraflarına yönelik görüşleri ortaya çıkarmayı amaçlayan dört bölümden oluşmaktadır. Araştırma verileri derinlemesine görüşme (mülakat) yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan edinilen sonuçlara göre öğretmen ve velilerin tamamının ödül yöntemini kullandığı görülmüştür. Öğretmenlerin ödül yöntemini öğrencilerin akademik başarılarını artırmaya yönelik çalışmalarını desteklemek ve ders etkinliklerine katılımı artırmak için kullandıkları; velilerin ise çocuklarının akademik başarılarını artırmak ve aile içinde olumlu davranışlarını artırmaya yönelik kullandıkları görülmüştür. Öğretmenler ödül yönteminin öğrencilerin ders etkinliklerine katılımını artırdığı ve motivasyonu yükselttiğini belirtmişlerdir. Veliler de ödül yönteminin çocuklarının olumlu davranışlarını artırdığını belirtmişlerdir. Araştırma sonuçlarından öğretmenlerin görüşlerine göre ödülün öğrencileri ödül için çalışır hale getirdiği, öğrencilerin sürekli ödül beklentisi içerisine girdikleri, ödül pazarlığı yapar hale geldikleri, sınıf ortamında birtakım sorunlara neden olduğu ve bazı öğrencilerin motivasyonlarını düşürdüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Velilerin görüşlerine göre ödülün pek de işe yaramadığı, akademik başarıyı artırmadığı, ödülün beğenilmediği, etkisinin çok kısa olduğu, çocuklarının ödül için çalışır hale geldiği ve ödül için olumsuz davranışlar yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ödüller motivasyonu artırma, verilen görevleri yerine getirme, davranışları kısa sürede değiştirme ve ödev yaptırma konularında öğretmenler ve veliler tarafından etkili bulunmuştur. Kalıcı davranış değişikliği yapılamaması, etkisinin çok kısa olması, bazı öğrenciler için anlam ifade etmemesi, motive etme özelliğinin azalması ve ödülden beklenen etkinin elde edilememesi konularında da ödüllerin yeterli etkiye sahip olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğrenci, Öğretmen, Veli, Ödül, Pekiştireç, Pekiştirme, Motivasyon.
Okul öncesi eğitimde öğretmen veli çatışma durumlarının incelenmesi
Bu araştırma, okul öncesi eğitimde öğretmenle-veli arasındaki çatışma durumlarını incelemek, çatışmanın nedenlerini belirlemek ve çatışmanın çözümüne yönelik önerileri öğretmen görüşleriyle sunabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma Yozgat ili Merkez ilçesinde 2020-2021 eğitim-öğretim yılında resmi anaokulu ve ana sınıflarında çalışan 50 öğretmenle görüşülmüştür. Araştırma nitel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Öğretmenler tarafından algılanan, öğretmen-veli çatışması durumlarını belirlemek üzere yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, okul öncesi öğretmenleri ile velilerin en çok hissedilen çatışma boyutunda çatışmalar yaşadıkları belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin velilerle çatışmaya girdikleri konular: Veli beklentilerinin çok yüksek olması, velilerin okul öncesi eğitimin kazanımları içinde yer almayan harf öğretimi ve sure ezberi konusunda taleplerde bulunmalarıdır. Öğretmenlerin algısıyla, çatışmanın en önemli nedeni ise veli kaynaklı durumlar olarak gruplanan, velilerin okul öncesi eğitim konusunda bilgi eksiklikleri olması ve okul öncesi eğitime gereken önemin verilmemesidir. Okul öncesi eğitimde öğretmen veli çatışmasının öğretmenlerin işlerine en önemli etkisinin psikolojik boyutta olduğu, öğretmenlerin motivasyonlarını düşürdüğü ve performanslarını azalttığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin velilerle çatışmaları azaltmak için önerileri uzlaşma boyutunda yoğunlaşmaktadır. Okul öncesi eğitimde öğretmenlerin kendilerine yönelik velilerden beklentileri; öğretmenlere saygılı davransınlar, öğretmenlere eğitim konusunda destek versinler, öğretmenlerle işbirliği yapsınlar, öğretmenlere güvensinler, öğretmene ve sınıfa müdahale etmesinler. Okulda öğrencilere öğretilenleri evde tekrar ettirsinler, eve gönderilen çalışmalarda çocuklara yardım etsinler ve çocuklarının gelişimine destek versinler olarak sınıflandırılmıştır.
Ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki (Yozgat ili örneği)
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin görüşlerinden hareketle okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. İlişkisel tarama modelinde ve nicel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmanın çalışma evrenini 2019-2020 Eğitim Öğretim yılında Yozgat ili Merkez ilçede resmî ortaöğretim kurumlarında görev yapan 501öğretmen oluşturmaktadır. Evren ulaşılabilir olduğu için ayrıca örneklem belirlenmemiştir. Araştırmada çalışma evrenini oluşturan öğretmenlerin tümüne ölçekler ulaştırılmış olup geri dönüşü sağlanan 280 ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için Etik Liderlik Ölçeği ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Alan çalışması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilerek analiz edilmesinde SPSS 26.0 programından faydalanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma) , Kolmogrov-Simirnov Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri ile ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algıları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bu durum öğretmenlerin okul müdürlerine yönelik etik liderlik algıları arttıkça iş doyumu düzeylerinin de arttığını göstermektedir. Bununla birlikte katılımcı öğretmenlerin algısına göre ortaöğretim okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarını sergileme düzeyi okul türü ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı faklılık göstermektedir. Yine katılımcı öğretmenlerin iş doyumları medeni durum, okul türü, mesleki kıdem ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı farklılık göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Lider, Liderlik, Etik liderlik, İş doyumu.
Okul yöneticilerinin yetki kullanma kaygısının okul iklimini yordama gücü
Bu araştırmanın amacı ilkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki okul yöneticilerinin yetki kullanma kaygısının okul iklimini yordama gücünü belirlemektir. Bu amaçla öncelikle okul yöneticilerinin yetki kullanma kaygı düzeyleri ile eğitimcilerin okul iklimine yönelik görüşleri belirlenmiştir. Ayrıca eğitimcilerin demografik özelliklerinin bu görüşlerine bir etkisinin olup olmadığı tespit edilmiş, yetki kullanma kaygısının okul iklimini yordama gücü incelenmiştir. Araştırma İstanbul ili Anadolu yakasında ilçelerinde ilkokul, ortaokul ve lisede görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenleriyle yürütülmüştür. Çalışma nicel bir araştırma olduğundan araştırmanın verileri "Okul Yöneticilerinin Yetki Kullanma Kaygı Ölçeği" ve "Okul İklimi Ölçeği" kullanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24 programı kullanılmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin yetki kullanma kaygısı ile okul ikliminin arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yetki kullanma kaygısının okul iklimini pozitif yönde yordadığı ortaya çıkmıştır. Araştırmaya göre eğitimcilerin okul iklimine ilişkin algıları, cinsiyet, mesleki kıdem, yaş ve görev yaptığı okul türüne göre değişiklik göstermektedir. Okul yöneticilerinin yetki kullanma kaygısı eğitimcilerin cinsiyet, mesleki kıdem, yaş, görev türü ve görev yaptığı okula göre fark göstermemektedir. Elde edilen sonuç ve verilere göre kurumlara, eğitimcilere ve araştırmacılara çeşitli öneriler sunulmuştur. 2024, Xi+82 SAYFA Anahtar Kelimeler: Eğitim Yöneticisi, Okul Ortamı, Öğretmen, Kaygı, Yetki.
Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin incelenmesi
Araştırmanın amacı sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin incelenmesidir. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenolojik türde desenlenmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. 20 ilkokul öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. İlkokul öğretmenlerinin görüşlerini almak amacıyla görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin toplanması amacıyla, Yozgat'ta görev yapan 20 ilkokul öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler öğretmenlerden izin alındıktan sonra ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin tamamının istenmeyen veli müdahaleleri ile karşılaştığı tespit edilmiştir. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahaleleri şunlardır: velinin sınıf yönetiminde duygusal müdahalesi, velinin sınıf içi oturma düzenine müdahalesi, velinin öğretmenin ödevlendirmesine müdahalesi, velinin etkinliklere müdahalesi, velinin derse müdahalesi, velinin öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerine müdahalesi, velinin öğretmenin ödül ve cezalarına müdahalesi. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin nedenleri şunlardır: velinin kişisel tutum ve davranışları kaynaklı nedenler, veli-öğretmen ilişkisine dayalı nedenler. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin öğretmene etkileri, öğretmende oluşan olumsuz duygu ve davranışlardır. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin öğrenciye etkileri şunlardır: öğrencide oluşan olumsuz duygular, öğrencide oluşan olumsuz davranışlar. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin öğrenme ortamına etkileri şunlardır: derse karşı isteksizlik, öğrenme kayıpları. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahaleleriyle başa çıkma yöntemleri şunlardır: veli duygularını yönetme, veliye kuralları açıklama. Sınıf yönetiminde istenmeyen veli müdahalelerinin önüne geçmek konusunda sınıf öğretmenlerinin önerileri şunlardır: veliyle iletişimi artırma ve veliye okul kurallarını açıklama.
Okul müdürlerinin yöneticilik anlayışı
Bu araştırma, okul müdürlerinin yöneticilik anlayışlarını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda okul müdürlerinin yöneticilik anlayışlarını derinlemesine incelemek üzere nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde kamu ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 20 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırmada verileri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre okul müdürlerinin yöneticilik metaforlarının otoriter yönetici, paternalist yönetici, transformatif yönetici ve vizyoner yönetici tiplerine karşılık geldiği görülmüştür. Okul müdürleri, adalet ve dürüstlüğün bir yöneticinin sahip olması gereken en önemli özellikler olarak görmektedir. Okul müdürlerinin benimsedikleri yöneticilik yaklaşımlarının daha çok insan ilişkileri kuramı ve bilimsel yönetim kuramları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin bürokratik örgüt ve sistem kuramlarını daha az benimsedikleri görülmüştür. Okul müdürü olarak görev yapmanın hissettirdiği duyguların ağırlıklı olarak olumlu duygular olduğu tespit edilmiştir. Yöneticiliğin okul müdürlerine hissettirdiği olumlu duyguların başında mutluluk gelmektedir. Okul müdürlerinin yöneticilik yaparken hissettikleri olumsuz duyguların ise öncelikle iş baskısı/stresi ve yorgunluk olduğu görülmüştür. Okul müdürleri yönetici olmak isteyen adaylara yönetsel beceri olarak iletişim becerilerini geliştirmeleri, mevzuata hakim olmaları, yöneticilik kuramsal bilgisine sahip olmaları; değer donanımı açısından ise sabırlı olmaları, insana değer vermeleri ve adil olmaları açısından öneri ve tavsiyelerde bulunmaktadır. Diğer taraftan okul müdürlerinden 4'ü okul müdürü olmayı yönetici olmak isteyen adaylara tavsiye etmediklerini ifade etmiştir. 2024, xi + 81 Sayfa ANAHTAR KELİMELER: Yöneticilik, Liderlik, Algı, Yöneticilik Anlayışı, İdeal yönetsel özellikler, Okul Müdürü, Duygu, Nitel araştırma
Öğretmenlerin öğrenci ve veli kaynaklı yıldırma yaşantılarının incelenmesi
Bu araştırma, öğretmenlerin öğrenciler ve veliler tarafından maruz kaldıkları yıldırma yaşantılarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda derinlemesine inceleme yapmak için nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında, Samsun ilinde kamu okullarında görev yapan 20 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenler; öğrenciler ve veliler tarafından yıldırmaya maruz kalmaktadırlar. Öne çıkan yıldırma davranışları; telefon aramaları ile rahatsız edilmek, telefon mesajları ile rahatsız edilmek, tehdit edilmek, şikâyet edilmek, iftiraya uğramak, suçlanmak, dedikodu yapılması, öğretmenliğinin sorgulanması ve dersi sabote etmek olarak görülmüştür. Yıldırmanın nedenleri; örgütsel ve kişisel nedenler olarak incelenmiştir. Öğretmenler; iletişim problemi olan, dedikoducu, bencil, psikolojik sorunları olan velilerin; öfke problemi olan, ders başarısı düşük, psikolojik sorunları olan öğrencilerin, yıldırmaya neden olduğunu söylemişlerdir. Öğretmenlere göre işini doğru yapmaya çalışmak yıldırmanın en önemli nedenidir. Yıldırmanın öne çıkan örgütsel sonuçları; motivasyon kaybı ve okula gitmek istememe olarak görülmüştür. Yıldırmanın öğretmenlere yansıyan sonuçları; aile içinde huzursuzluk, öfke problemi ve fiziksel yorgunluk olarak ortaya çıkmaktadır. Öğretmenler yıldırmayla baş etme yöntemi olarak; güçlü olmaya çalışmak, milli eğitim müdürlüğünden destek almak, sendikal ve hukuksal destek almak, iş arkadaşlarından destek görmek, rehberlik servisinden destek görmek gibi yollar kullanmaktadırlar. Bu sonuçlar öğretmenlerin sadece yöneticiler tarafından değil; veliler veya öğrenciler tarafından yıldırmaya maruz kalabileceklerini göstermektedir. Öğretmenlerin; veliler veya öğrenciler tarafından, yıldırmaya maruz kalabilecekleri konusunda bilinçlendirilmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. 2024, xi + 88 Sayfa Anahtar Kelimeler: Psikolojik taciz, Psikolojik yıldırma, Psikolojik şiddet, zorbalık
Ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin iletişim becerileri ile öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmada, ortaöğretim kurumlarında görev yapan okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımıyla ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde desenlenen çalışma, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Yozgat ili Sorgun ilçesindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, yöneticilerin iletişim yeterliklerini belirlemek amacıyla "İletişim Becerileri Ölçeği" ve öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerini ölçmek için "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler öğretmen algılarına dayalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı, ancak düşük düzeyli ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, cinsiyet, yaş, medeni durum, meslek kıdem, çalışılan okuldaki görev süresi, çalışılan okuldaki öğretmen sayısı değişkenlerinin hem iletişim becerilerine hem de psikolojik iyi oluş düzeylerine dair algıları belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin, okul yöneticilerinin iletişim beceri düzeylerine ilişkin genel algılarının güçlü fakat geliştirilmesi gereken düzeyde olduğunu göstermektedir. Medeni durum değişkenine göre öğretmen görüşleri arasında anlamlı farklılık bulunmuş; evli öğretmenler, bekâr öğretmenlere göre yöneticilerin iletişim becerilerini daha olumlu değerlendirmiştir. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerine ilişkin algının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Araştırma, yöneticilerin iletişim becerilerinin geliştirilmesinin, öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerini geliştireceği ve eğitim kalitesinin artmasını sağlayacağı yönünde bulgular sunmaktadır. Bu bağlamda okul yöneticilerinin iletişim becerilerinin geliştirilmesi için hizmet içi eğitim programları düzenlenmelidir ve öğretmenlerin psikolojik iyi oluşunu destekleyici okul içi uygulamalar yaygınlaştırılmalıdır.
İlkokul öğretmenlerinin çalıştıkları okullara yönelik öğrenen örgüt algıları
Bu araştırmanın amacı, Peter Senge tarafından önerilen öğrenen örgüt modeli temelinde, ilkokul öğretmenlerinin çalıştıkları okullardaki öğrenen örgüt deneyimlerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, durumsal çalışma ve fenomenolojik desen kullanılmış ve veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada, ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen ilkokul öğretmenlerinden veri toplanmış ve veriler betimsel ve içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik eğitim fırsatlarının yetersiz olduğu ve fazla iş ile evrak yükü nedeniyle zaman sıkıntısı yaşadıkları belirlenmiştir. Okullarda ortak hedef oluşturma çabalarının olduğu ancak bazı durumlarda vizyonun yeterince benimsenmediği ve iş birliğinin yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Bazı öğretmenler, okulda fikirlerini özgürce ifade edebildiklerini düşünmekte ancak fikir ayrılıkları ve meslektaşlarının yeniliklere direnç göstermesi gibi sorunlar yaşamaktadır. Takım halinde öğrenme sürecinde bireysel hareket etme eğilimi ve ortak çalışma kültürünün yeterince gelişmemiş olması, öğretmenler arası bilgi paylaşımını sınırlamaktadır. Okullarda uyum kültürünün olduğu görülmekle birlikte, adaletsiz görevlendirmeler ve iletişim sorunları öğretmen motivasyonunu olumsuz etkilemekte ve sistem düşüncesinin benimsenmesini zorlaştırmaktadır. Bu doğrultuda, öğretmenlerin mesleki gelişim fırsatlarının artırılması, adil yönetim anlayışının benimsenmesi, ekip çalışmasının güçlendirilmesi, okul içi iletişimin geliştirilmesi ve öğretmenlere yönelik teşvik ve motivasyon mekanizmalarının uygulanması önerilmektedir. Bulgular, eğitim yöneticileri ve politikacılar için ilkokullarda öğrenen örgüt kültürünün geliştirilmesine yönelik önemli veriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Öğrenen Örgüt, Öğrenen Okul, Örgütsel Öğrenme
Okul yöneticilerinin liderlik stillerinin öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerini yordama gücü
Bu araştırma kapsamında okul yöneticilerinin liderlik stillerinin öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerini yordama gücü incelenmiştir. Ayrıca öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin liderlik düzeyleri ve öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri belirlenerek, sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşma düzeyleri incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla "Okul Yöneticilerinin Liderlik Stilleri Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Yozgat İli Merkez İlçede bulunan özel ve devlet kurumları Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulda görev yapan 448 öğretmenden veri toplanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri yüksek bulunmuştur. Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin tam serbestlik tanıyan liderlik stili yüksek düzeyde, demokratik ve otokratik liderlik stili orta düzeydedir. Okul yöneticilerinin tam serbestlik tanıyan liderlik stilleri ve psikolojik iyi oluşu cinsiyete göre anlamlı fark göstermektedir. Otokratik ve tam serbestlik tanıyan liderlik stilleri cinsiyete göre fark göstermemektedir. Liderlik stilleri ve psikolojik iyi oluş eğitim düzeyi, yaş, okul türü ve mesleki kıdeme göre anlamlı fark göstermemektedir. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluşları demokratik liderlik stili ve tam serbestlik tanıyan liderlik stiliyle pozitif; otokratik liderlik stiliyle negatif ilişkilidir. Yapılan regresyon analizi sonucunda psikolojik iyi oluş düzeylerindeki değişimin %18.5'inin demokratik liderlik stilinden, %14,1'inin otokratik liderlik stilinden, %07,3'ünün tam serbestlik tanıyan liderlik stilinden kaynaklandığı belirlenmiştir.
Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilikleri ile okul iklimi arasındaki ilişki
Bu araĢtırmanın amacı, yönetici görüĢlerine göre okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilik düzeyleri ile öğretmen görüĢlerine göre öğretmenlerin okul iklimi düzeyleri arasındaki iliĢkiyi incelemektir. Nicel araĢtırma yöntemlerinden iliĢkisel tarama modeli kullanılmıĢtır. AraĢtırmanın evrenini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Yozgat ili merkez ve ilçelerinde bulunan resmi eğitim kurumlarında görev yapan okul yöneticileri ve öğretmenler oluĢturmaktadır. Örneklem, ulaĢılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen 260 okul yöneticisi (müdür, müdür yardımcısı) ile bu yöneticilerin görev yaptığı aynı okullarda çalıĢan 360 öğretmenden oluĢmaktadır. Veri toplama aracı olarak ―Eğitim Yöneticilerinin Teknoloji Liderliği Yeterlilikleri Ölçeği‖ ile ―Okul Ġklimi Ölçeği‖ kullanılmıĢtır. Teknoloji liderliği verileri yöneticilerden, okul iklimi verileri ise öğretmenlerden yüz yüze ve çevrim içi olarak toplanmıĢtır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi tekniklerinden yararlanılmıĢtır. Bulgular, okul yöneticilerinin teknoloji liderliği yeterlilik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğunu, ancak sistematik geliĢim boyutunda görece düĢük kaldığını ortaya koymuĢtur. Öğretmenlerin okul iklimine iliĢkin algıları ise çoğunlukla olumlu düzeyde bulunmuĢtur. Ġki değiĢken arasında anlamlı bir iliĢki saptanmamıĢ olup bazı alt boyutlarda düĢük düzeyde iliĢki görülmüĢtür. AraĢtırmada elde edilen bu sonuçlar teknoloji liderliğinin okul iklimini doğrudan değil dolaylı ve bağlamsal faktörler aracılığıyla etkileyebileceğini düĢündürmektedir. AraĢtırmada elde edilen sonuçlar literatür ıĢığında tartıĢılmıĢ ve uygulamaya yönelik (hizmet içi eğitim programları ve teknoloji liderliği odaklı uygulamalı atölye çalıĢmalarının düzenlenmesi, teknoloji kullanımını destekleyecek ekipler oluĢturularak öğretmenlerin bu süreçlere aktif katılımı teĢvik etmek, okul ikliminin güçlendirilmesi amacıyla yöneticilerin açık iletiĢim, iĢ birliği ve katılımcı karar alma kültürünü benimsemeleri vb.) öneriler geliĢtirilmiĢtir. 2025, xii + 90 Sayfa Anahtar Kelimeler: Okul yöneticisi, teknoloji liderliği, okul iklimi, eğitim yönetimi, dijital eğitim