Yrd. Doç. Dr. Meriç Tuncel danışmanlığındaki tezler
10 tez · Bolu Abant İzzet Baysal University
Okul öncesi eğitimde diyaloğa dayalı okuma yöntemine göre hazırlanan Türkçe etkinliklerinin sözel dil becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı; okul öncesi eğitimde diyaloğa dayalı okuma yöntemine göre hazırlanmış olan Türkçe etkinliklerinin beş-altı yaş çocukların sözel dil becerilerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 öğretim yılında Yalova'nın Çınarcık ilçesine bağlı sosyo-ekonomik yönden alt-orta seviye bir ilkokulun anasınıfına devam eden 23 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada, ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Bunun yanı sıra uygulama sırasında gözlem, görüşme ve öğrenci ürünleri de incelenerek araştırma nitel verilerle zenginleştirilmiş ve karma bir araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda çocukların sözel dil becerilerini tespit etmek için geçerliği ve güvenirliği Topbaş ve Güven (2009) tarafından sınanan Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) A ve B paralel formları ön-test ve son-test olarak kullanılmıştır. TEDİL testinin yanı sıra araştırma bulguları sözel dil becerileri, alıcı dil ve ifade edici dil becerileri kontrol listeleri kullanılarak nitel verilerle desteklenmiştir. Süreç boyunca deney grubunda yer alan çocuklardaki ilerlemeyi gözlemlemek için çocukların yöntemde kullanılan sorulara verdiği yanıtlar (dil örnekleri) ve öğrenci ürünleri (hikaye oluşturma çalışmaları) incelenmiştir. Sürece gözlemci olarak katılan öğretmen ve öğretmen adaylarıyla görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizinde SPSS kullanılmıştır. Nitel veriler de betimsel analizle incelenmiştir. Araştırmanın ön hazırlık aşamasında, ilgili literatür taranarak ve alan uzmanlarından destek alınarak sekiz adet resimli çocuk kitabı seçilmiştir. Seçilen kitaplar kullanılarak 21 oturumdan oluşan diyaloğa dayalı okuma yöntemine göre hazırlanan Türkçe etkinlik planları, deney grubunda 10 hafta süreyle uygulanmıştır. Etkinliklerin uygulandığı deney grubunda yer alan çocukların alıcı, ifade edici ve sözel dil becerileri puan ortalamalarında artış olmuştur. Deney grubunda yer alan çocukların ön-test ile son-test puanları arasında anlamlı ve etkili farklılık (alıcı dil p=.004, r=.822; ifade edici dil p=.002, r=.884; sözel dil p=.002, r=.885) bulunmuştur. Çalışmanın deney grubu ile kontrol grubunun sözel dil becerileri son-test puanları karşılaştırıldığında da aralarında anlamlı farklılıklar çıkmıştır. Sonuç olarak diyaloğa dayalı okumaya göre hazırlanan Türkçe etkinliklerinin beş-altı yaş çocukların sözel dil becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Bu araştırma okul öncesinde Türkçe etkinliklerinin daha verimli gerçekleşmesini sağlamak ve diyaloğa dayalı okuma yönteminin etkililiğini incelemek adına önemlidir. Başka araştırmalarda diyaloğa dayalı okumanın sözel dil becerileri dışında diğer değişkenlere katkısının incelenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: diyaloğa dayalı okuma, okul öncesi eğitim, sözel dil becerileri
İlköğretim 6,7. ve 8. sınıf öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıklarının sosyal bilgiler dersi akademik başarısı ile derse karşı tutumu arasındaki ilişki
Bu araştırma ilköğretim okullarının 6, 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Tarama niteliğinde olan araştırma 2012-2013 eğitim-öğretim yılında iki ilköğretim okulunda öğrenim gören toplam 730 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada kullanılan bilgi toplama araçlarından ilki Uluğ tarafından geliştirilmiş "Ders Çalışma Alışkanlıkları Envanteri", ikincisi "Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği"dir. Öğrencilerin kişisel bilgileri "Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Öğrencilerin kişisel bilgileri (cinsiyet, sınıf, yaş, ders çalışırken yardım alıp almama durumu, anne ve baba öğrenim düzeyi) kullanılarak frekans ve yüzde tabloları yapılmıştır. Sosyal Bilgiler dersi akademik başarısının göstergesi olarak 2012-2013 eğitim öğretim yılının ikinci dönemi sonundaki karne notları kullanılmıştır. Ders çalışma alışkanlıkları envanterinden elde edilen puanların ve akademik başarı notlarının ortalamaları hesaplanıp ilgili tablolar oluşturulmuştur. Elde edilen dağılımların normallik (Kolmogorov-Simirnov) testi ile test edilmiş veriler normal dağılmadığı için nonparametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın birinci alt problemi olan öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları envanter puanlarının değişkenlere göre manidar farklılıklar gösterip göstermediği incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda kız öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları envanter puanlarının erkek öğrencilerinkine göre daha yüksek olduğu ve aralarında manidar farklılık olduğu bulunmuştur. Sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırma sonucunda en yüksek ders çalışma alışkanlıkları envanter puanları ortalamasının altıncı sınıf düzeyinde, en düşük ortalamanın ise sekizinci sınıf düzeyinde olduğu ve sınıf düzeyleri arasında manidar farklılık olduğu bulunmuştur. Anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi ve öğrencilerin yardım alma durumlarına göre yapılan karşılaştırma sonucunda ders çalışma alışkanlıkları envanter puanları arasında manidar farklılık olmadığı görülmüştür. İkinci alt problemi olan öğrencilerin Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği puanlarının değişkenlere göre manidar farklılıklar gösterip göstermediği incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumunun cinsiyet durumuna göre erkek öğrenciler lehine ve yardım alma durumlarına göre ise yardım almayan öğrenciler lehine farklılık gösterdiği bulunmuştur. Üçüncü alt problem olan Akademik Başarı Puanlarının değişkenlere göre manidar farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Dördüncü alt problemi olan Çalışma Alışkanlıkları Envanteri Puanları ile Akademik Başarıları, Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği puanları ile Akademik başarıları arasındaki korelasyon incelenmiş, Sosyal Bilgiler dersindeki Akademik başarı notları ile Ders Çalışma Alışkanlıkları Envanteri puanları arasında orta düzeyde manidar bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, eğitim-öğretim yılı, akademik başarı, sınıf düzeyi.
İngilizce okuma ve yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz-düzenlemeye dayalı öğretimin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, ingilizce okuma ve yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz-düzenleyici öğrenmenin etkililiğinin incelenmesidir. Araştırmada deneysel yöntemin ön-test son-test kontrol gruplu deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Horwitz ve Cope tarafından geliştirilen Yabancı Dil Öğrenme Kaygısı Ölçeği, Önce (2012) tarafından geliştirilen "A1 Düzeyine Uygun Okuma Becerisi Başarı Test" ölçeği Fry, Kress ve Fountoukidis (2000) tarafından geliştirilen "RubricforWriting- Elementary/Intermadiate kullanılmıştır. Bu veri toplama araçları çalışmanın başında ve sonunda uygulanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, araştırmanın katılımcılarını 2014-2015 öğretim yılında Bolu ilindeki bir meslek lisesi 9. sınıfda öğrenim gören 44 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma 2014-2015 eğitim öğretim yılının birinci döneminde 10 hafta sürmüştür. Bu süreçte deney grubu öğrencilerine her hafta okuma ve yazma sınavı ve öz-düzenlemeyle öğretim yapılmıştır. Sınav sonuçları her hafta araştırmacı tarafından kontrol edilerek gerekli geri bildirimler verilmiştir. Araştırma sonunda şu bulgulara ulaşılmıştır; Uygulama sonrasında okuma ve yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz düzenleyici öğretiminin kullanımına bağlı olarak öğrenci başarısının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının son-test başarı puanları açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Deney grubu öğrencilerinin öz-düzenleyici öğrenmeye yönelik görüşleri incelendiğinde; öğrencilerin program hakkında çalışılarak başarılı olacağını fark etme, notların yükselmesi, okuma yazmada ilerleme, sınav kaygısını yenme, yabancı dilin gelişmesi, İngilizce dersini sevmeye başlama konularında olumlu görüş belirtirken; programda okuma yazma becerilerinin seçilmesi ve her hafta yapılan sınavların test olmaması konusunda olumsuz görüş belirtmişlerdir. Sonuç olarak öz- düzenleyici öğretiminin, ingilizce okuma ve yazma becerisini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Öz-düzenleme, İngilizce okuma ve ingizlizce yazma
İlköğretim medya okuryazarlığı dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırmanın amacı Bolu ilindeki Medya Okuryazarlığı dersine giren öğretmenlerin İlköğretim Medya okuryazarlığı Dersi Öğretim Programı'na ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve gerekli durumlarda önerilerde bulunmaktır.Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler 2008-2009 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, Bolu ili Gerede İlçe merkezinde bulunan 7 ilköğretim okulunda, Medya okuryazarlığı dersini veren 8 öğretmenle görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma gurubunun görüşleri, araştırmacı tarafından hazırlanan 12 sorudan oluşan kişisel bilgi formu ve 17 sorudan oluşan görüşme formu ile toplanarak içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir.Araştırma sonunda 6, 7 ve 8. sınıflarda ortak olarak kullanılan Medya Okuryazarlığı Dersi Öğretim Programında yer alan kazanımların günlük yaşamda uygulanabilir, birbiriyle tutarlı, içerikle uyumlu ve gerçekleşebilir nitelikte olduğu düşünülmektedir. Programda yer alan etkinlik örneklerinin ve içeriğin sınıf seviyelerine göre düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin ölçme-değerlendirme uygulamalarının yetersiz oldukları düşünülmektedir. Bunun nedeninin ise dersin seçmeli olması ve notla değerlendirilmemesi olduğu söylenmektedir. Bu nedenle görüşme yapılan öğretmenler hem öğrenci motivasyonunu artırma hem de ölçme değerlendirme uygulamalarındaki aksaklıkların giderilmesi için dersin zorunlu olmasını önermiştir. Öğretmenler programda etkinlikler yoluyla içeriğin elde edildiğini bu yüzden içeriği anlaşılır bulmadıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca Medya Okuryazarlığı dersine ait çalışma kitaplarının hazırlanması gerektiği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Medya okuryazarlığı, eğitim programı
İlköğretim hayat bilgisi programının eleştirel düşünceye yönelik kazanımlarının ulaşılabilirlik düzeyi
Bu araştırmanın amacı İlköğretim Hayat Bilgisi Öğretim Programı'nın eleştirel düşünce becerilerine yönelik kazanımlarının ulaşılabilirlik düzeyini uzman görüşlerine sunarak belirlemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniğinin kullanıldığı araştırmada, dokuz uzmanla görüşme yapılmış ve toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, İlköğretim Hayat Bilgisi Öğretim Programı'nın eleştirel düşünce becerilerine yönelik kazanımlarının eleştirel düşüncenin alt becerilerine hizmet ettiği, ancak kazanımların süreci kazandırmak için geliştirilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Aday öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri ile duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, aday öğretmenlerin eleştirel düşünme becerilerine yönelik eğilimleri ile duygusal zeka düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Tarama modelinin kullanıldığı bu araştırma, 2006-2007 öğretim yılı II. yarıyıl döneminde Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesinin 4. sınıfında öğrenim gören toplam 374 aday öğretmenden elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleşmiştir. Araştırma verileri, aday öğretmenlerin bazı kişisel özelliklerinin belirlenmesi için ?Kişisel Bilgi Formu?, eleştirel düşünme becerileri eğilimlerini ölçmek için ?California Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği? ve duygusal zeka düzeylerini ölçmek için ?Bar-On Duygusal Zeka Anketi? aracılığıyla toplanmıştır. Doğan Kökdemir tarafından Türkçe'ye uyarlanan California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği analitiklik, açık fikirlilik, meraklılık, kendine güven, doğruyu arama, sistematiklik olmak üzere alt ölçeklerinde yer alan toplam 51 sorudan oluşmaktadır.Özlem Mumcuoğlu tarafından Türkçe'ye uyarlanan Bar-On Duygusal Zeka Anketi duygusal öz farkındalık, girişkenlik, öz saygı, öz gerçekleştirme, bağımsızlık, empati, kişiler arası ilişkiler, sosyal sorumluluk ve problem çözme, gerçeklik değerlendirmesi, esneklik, strese tolerans, dürtü kontrolü, mutluluk, iyimserlik, olumlu izlenim, olumsuz izlenim alt boyutlarında yer alan toplam 128 sorudan oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS for Windows 11.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde istatistiksel tekniklerden frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, ortalamanın ortalaması, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesiyle ortaya çıkan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir:. 1. Aday öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği alt ölçeklerinde ?Katılıyorum? ve ?Kısmen Katılıyorum? seçeneklerine eğilim gösterdikleri; duygusal zeka anketinde ?Çoğu Zaman Bana Uygun? seçeneğinde yoğunlaştıkları görülmektedir. 2. Aday öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri alt ölçekleri ile duygusal zeka alt boyutları arasında p<.01 manidarlık düzeyinde manidar bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak belirlenen bu ilişkinin pozitif yönlü, düşük ve orta derecede olduğu gözlenmiştir. Ayrıca aday öğretmenlerin eleştirel düşünme ölçeği ve duygusal zeka anketinden aldıkları toplam puanlar arasında p<.01 manidarlık düzeyinde pozitif yönlü ve orta seviyede manidar bir ilişki olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Düşünme, Eleştirel Düşünme, Zeka, Duygu, Duygusal Zeka
Sosyal bilgiler dersindeki ara disiplinlerin sınıf içi uygulamalarına ilişkin öğretmen görüşleri
Bu arastırmanın amacı Bolu ilindeki sınıf ögretmenlerinin 4. ve 5. sınıfSosyal Bilgiler dersindeki ara disiplinlerin sınıf içi uygulamalarıyla iliskingörüslerini ortaya koymak ve gerekli durumlarda önerilerde bulunmaktır.Arastırmada nitel yöntem kullanılmıstır. Veriler 2006-2007 egitim ögretimyılı bahar döneminde, Bolu ili merkezinde bulunan 10 ilkögretim okulunda,dördüncü ve besinci sınıfta görev yapan 20 ögretmenden yarı yapılandırılmışgörüsme teknigi kullanılarak elde edilmistir.Arastırma sonunda ara disiplinler ile ilgili verilmiş olan açıklamaların,ögretmenler tarafından yetersiz bulundugu, ögretmenlerin programda belirtilen aradisiplin dallarına yönelik çalısmaların yanında ek çalısma yapmadıkları sonucunavarılmıstır. Ayrıca ara disiplinlerin amacına ulasmadıgı düsünülmektedir. Bununnedeninin ise ara disiplinlerin hepsinin uygulanabilirliginin olmaması oldugusöylenmektedir. Bu nedenle görüsme yapılan ögretmenler mevcut ara disiplinlerindısında programa baska bir ara disiplinin yerlestirilmesini istememektedirler.. Aradisiplinlerin amacına ulasabilmesi için sosyal bilgiler ders sayısının arttırılması yadaara disiplin kazanım sayılarının azaltılması gerektigi belirtilmistir.Anahtar Kelimeler: Ara disiplin, kazanım, sosyal bilgiler.
Yaratıcı dramanın İngilizce konuşmaya ve tutuma etkisi
Araştırmanın amacı, yaratıcı dramanın İngilizce konuşma becerisi ve öğrencilerin İngilizce konuşmaya karşı tutumlarına etkisini araştırmaktır.Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Bolu İl, merkezinde bulunan bir Anadolu Lisesi öğrencileri oluşturmuştur. Deney ve kontrol grupları yansız olarak belirlenmiştir.Öğrencilerin konuşma seviyeleri ve İngilizce konuşmaya karşı tutumları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla her iki gruba ünite öncesi ve sonrasında konuşma sınavı ve tutum ölçeği uygulanmıştır. Ünite süreci 4 hafta sürmüştür.Elde edilen verilerin istatistiksel yorumlamasında SPSS istatistik programı u, kullanılmış, temel istatistiksel işlemlerin yanında gruplar arasında anlamlı farklılık olup olmadığı bağımsız t testi ve eşleştirilmiş gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırmanın tümünde anlamlılık düzeyi olarak 0.05 alınmıştır..Uygulama süreci, araştırmacının kendisi tarafından gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubu öğrencilerine ders kılavuz kitabında önerilen yöntem ve teknikler uygulanmıştır. Kontrol grubunun aksine, deney grubunda önerilen aktivitelerin yanı sıra drama uygulamaları yer almıştır. Uygulama ortamı olarak öğrencilerin rahat etmelerini sağlayacak okulun salonu kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise sınıf ortamı kullanılmıştır.Elde edilen verilere göre deney ve kontrol gruplarının sontest başarı puanları ve son tutum puanları açısından deney grubu lehine anlamlı faklılıklar belirlenmiştir. Buna göre drama yönteminin geleneksel yöntemlere göre öğrenci başarısında daha etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Yaratıcı Drama, Tutum, İngilizce Konuşma
İlköğretim 3. sınıf müzik dersi müziksel yaratıcılık öğrenme alanı kazanımlarının edinilmesinde yaratıcı dramanın etkisi
Araştırmada, İlköğretim 3. Sınıf Müzik dersi ?Müziksel Yaratıcılık? öğrenmealanı kazanımlarının edinilmesinde programın ön gördüğü yöntem ile Yaratıcı Dramayönteminin etkisi arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı tespit edilmiştir.Araştırmada deneysel desen modellerinden ön test-son test kontrol grupludeneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu'da bir İlköğretimOkulunda bulunan 3. sınıf iki grup oluşturmaktadır. Deney grubunda 22, kontrolgrubunda 30 olmak üzere araştırma 52 öğrenciden oluşmaktadır.Öğrencilerin Müziksel Yaratıcılık öğrenme alanı kazanımlarının edinmesindeanlamlı bir fark olup olmadığını tespit edebilmek amacıyla, 8 hafta süren öğrenme alanıöncesi ve sonrasında kazanıma uygun geliştirilen değerlendirme araçları uygulanmıştır.Veriler uzmanlar tarafından değerlendirilerek toplanmıştır. Elde edilenverilerin istatistiksel yorumlamasında SPSS istatistik programı kullanılmış, temelistatistiksel işlemlerin yanında tüm alt problemlerin yapısına bağlı olarak t- testistatistiksel tekniği kullanılmıştır.Elde edilen verilere göre; Yaratıcı Drama yöntemiyle işlenen grup ileprogramın ön gördüğü yöntemle işlendiği grubun son test puanlarına bakıldığındaviYaratıcı Drama yöntemi lehine anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Buna göre YaratıcıDrama yönteminin, Müzik dersi Müziksel Yaratıcılık öğrenme alanı kazanımlarınınedinilmesinde programın ön gördüğü yönteme kıyasla daha etkili olduğu sonucunaulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Müzik Dersi, Müziksel Yaratıcılık, Yaratıcı drama
Ortaokullarda Bilişim Teknolojileri dersinde örtük programın varlığına ilişkin öğretmen görüşleri:Bolu ili örneği
Bu araştırmanın amacı Bolu ilinde Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı ortaokullarda görev yapan bilişim teknolojileri rehber öğretmenlerinin görüşlerine göre seçmeli bilişim teknolojileri dersinde örtük programın varlığını ortaya çıkarmaktır. Örtük programın varlığı, örtük programın sınıf iklimi öğelerinden olan öğretmen görüşleri, beklentileri, davranışları ve eleştirileri çerçevesinde ele alınıp incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Bolu ili Merkez ilçesindeki ve Merkez ilçesine bağlı köylerde ortaokullarda görev yapan 15 Bilişim Teknolojileri Rehber Öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden benzeşik (homojen) örnekleme kullanılmıştır.Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına yer verilmiştir. Araştırmada örtük program tek bir durum olarak ele alınmıştır. Araştırmanın alt birimleri öğretmen görüş, beklenti, eleştirileri ve davranışları şeklinde oluşturulmuştur.Bulguların elde edilmesinde veriler araştırmacı tarafından hazırlanan ?yarı yapılandırılmış gözlem formu? ile toplamıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmayla elde edilen bulgulara göre derste sosyo-ekonomik yönden daha düşük okullardaki öğrencilerin bilişim teknolojileri araçlarına yönelik özgüvenlerini yüksek tutma beklentisi içinde oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin, öğrencilerden toplumsal ve ahlaki açıdan sanal ortam ile gerçek ortamı ayırt edebilmeleri, sanal ortamda konuşmalarının daha düzgün, saygılı ve dürüst olmaları yönünde yüksek düzeyde beklenti içerisinde oldukları görülmüştür. Öğretmenlerin yaşadığı sorunların beklentilerine örtük olarak olumsuz yönde etki ettiği, motivasyonlarının ve çalışma azimlerinin düştüğü, huzursuz oldukları sonucuna varılmıştır. Bütün bu durumların da dersin bütününü örtük olarak etkilediği tespit edilmiştir.Öğretmenlerin kişisel gelişim, ahlaki, toplumsal, ekonomik ve sosyal değerleri daha çok sözlü olarak örtük program kapsamında kazandırmaya çalıştığı görülmüştür. Sosyal olarak sportif faaliyetlere daha çok erkek öğrencileri yönlendirdikleri, önemsedikleri konuları daha yüksek performansta anlattıkları, önemsemedikleri konuları hiç anlatmadıkları veya yüzeysel geçtikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğrencilere daha üst yeterlilikleri kazandırma beklentileri oldukları halde uygulamada bunu yansıtmadıkları, ideolojik olarak Atatürk, belirli gün ve haftalar konusunda bilişim teknolojileri araçlarını kullanarak örtük olarak kazandırmayı çalıştıkları, bazı öğretmenlerin dini görüşlerini öğrencilere yansıttıkları, akran öğrenmeyi çok sık kullandıkları, ailelerin internet ve bilişim teknolojilerini kullanmaları konusunda bilinçlendirildikleri tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına yönelik bilişim teknolojileri dersi öğretim program geliştirme uzmanlarına, öğretmenlerin yaşadığı sorunların çözümü için okul yönetimine, bilişim teknolojileri öğretmenlerinin örtük program konusunda bilgilendirilmesine ve gelecekte yapılacak araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Örtük program, bilişim teknolojileri, öğretim programı, öğretmen görüş ve beklentileri, öğretmen davranışları.