Published Theses
Betonarme elemanların basınç bölgelerinin lifli polimerler ile güçlendirilmesinin araştırılması
Ülkemiz topraklarının büyük bir kısmı 1. derece deprem kuşağındadır ve sıklıkla şiddetli depremlerle sarsılmaktadır. Yakın geçmişte meydana gelen ve ciddi kayıplara neden olan Erzincan (1992), Dinar (1995), Adana-Ceyhan (1998), Kocaeli-İzmit (1999), Bolu-Düzce (Kasım 1999) Bingöl (2003), Elâzığ (2010), Van –Tabanlı (Ekim 2011), Van-Edremit (Kasım 2011) ve son olarak bölgemizde yaşanan Kahramanmaraş Pazarcık-Elbistan (Şubat 2023) depremleri ülkemizin deprem gerçekliğini bir kez daha ortaya koymuştur. Depremlerden sonra ciddi maddi ve manevi hasarlar meydana gelmektedir. Bu hasarlar ve ülkedeki yapı stoğu dikkate alındığında depreme dayanıklı yapı yapmak kadar mevcut yapıların güçlendirilmesinin de üzerinde çalışılması gereken önemli ve acil bir konu olduğu anlaşılmaktadır. Betonarme yapılarda ihtiyaç duyulan güçlendirme salt yapının depremden hasar görmüş olmasından kaynaklı olmayabilmektedir. Şöyle ki standartlara ve yönetmeliklere uygun olmayan malzeme kullanımı, yanlış projelendirme, kötü işçilik, korozyon, yetersiz sargılama, denetimsizlik, kullanım amacının değişmesi vb. sebeplerden dolayı yapılarda güçlendirme ihtiyacı doğabilmektedir. Güçlendirme yöntemlerinin uygulanması ve olası bir depremde bu yapıların nasıl bir davranış sergileyeceği konusunda güçlendirme yöntemlerinin etkinliklerinin deneysel olarak incelenmesi gerekmektedir. Türkiye'de son yaşanan Kahramanmaraş Pazarcık-Elbistan depremleri sonrası sahada çalışmalar ve incelemeler gerçekleştirilmiştir. Saha çalışmalarında betonarme perde duvara sahip yapıların deprem esnasında ağır hasar almasına rağmen diğer yapısal elemanlarda hasarları azaltarak yapının toptan göçmesini engellediği görülmüştür. Eğer bir yapı da perde duvar mevcut ise meydana gelen deprem büyüklüğünün etkilerinin büyük bir çoğunluğu betonarme perde duvarlar tarafından karşılanmaktadır. Bu da bir kez daha yapının perde duvar içermesinin yaşam kaybını büyük oranda düşürdüğünü göstermektedir. Bu çalışmanın amacı literatürde göz önüne alınmayan detaylarla basınç etkisi altından bulunan kiriş orta bölgesi ve nispeten daha yüksek eksenel kuvvet etkisi altında bulunan perde uç bölgelerinin azalan sünekliliğini dıştan lifli polimer (LP/FRP) sargılama ile yönetmelik tarafından istenilen tasarım değerlerini geri kazandırmaktır. Çalışmada basınç gerilmesi altındaki narin perde uç bölgesini temsil eden yeni model perde numunesi de bu çalışmada geliştirilmiş ve deney çalışmasını yürütmek için önerilmiştir. Güçlendirme alternatifleri ile perde uç bölgelerinin güçlendirme öncesi ve sonrası davranışına yönelik deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Sünek elamanda tanım gereği yeterli sargılamanın sağlanması gerekmektedir. Yeterli sargılama dıştan LP ile sağlanabilir. Dıştan LP sargı yapılması ve ilave LP ankrajlar kullanılarak sargılama etkisinin arttırılması ile yönetmeliklerin öngördüğü şekilde yapı elemanlarının süneklik düzeyinin arttırılması hedeflenmiştir. Tez çalışmasında başlangıcında ilk defa önerilen inceltilmiş uçlu prefabrik kirişlerin, orta basınç bölgelerinin dıştan LP ile sargılanarak ve ankrajlanarak güçlendirme tekniğinin etkinliği ve performansı incelenmiştir. İkinci bölümde, önerilen perde uç bölgesi modeli deneysel çalışmaları ile hem güçlendirme öncesi ve güçlendirme sonrası davranışları karşılaştırılmıştır. Hem de farklı güçlendirme detaylarının etkinlikleri araştırılmıştır. Deneylerin son kısmında ise güçlendirme detayları ile perde numunesi uç bölgesi sargılanarak ve ankrajlanarak incelenmiştir. Deney sonuçları ile LP ile dışarıdan sargılama ile ankrajlamanın, numunelerin deformasyon kapasitesini artırmada etili olduğu görülmüştür. Ayrıca elde edilen deneysel verilerin, güçlendirilmiş bölgelerinin teorik hesapları için modeller geliştirilmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Basınç bölgesi, Betonarme Perde Duvar, Güçlendirme, Lifli Polimer (LP), Prefabrik Kiriş, Sargılama, Süneklik
Çelik çerçevelerin memetik algoritma ile optimum tasarımı
En uygun maliyet ile en uygun tasarımı ve sonucu elde etmenin amaçlandığı günümüzde, optimizasyon probleminin çözümü için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Alanı itibariyle inşaat mühendisliğinde optimum tasarımda aranan, standartlar ile belirlenmiş sınırlamalar içinde kalarak yapının, mühendislik bakımında istenilen yapısal davranışı göstermesidir. Bu çalışmada çelik çerçeve sistemlerin, geliştirilen bilgisayar programı yardımıyla, standartlarca belirlenmiş sınırlamalar altında, en az ağırlıklı yapının, kullanılan Memetik algoritma ile elde edilmesi amaçlanmıştır. Önceden yazılmış Genetik algoritma programı geliştirilerek, Memetik algoritmaya modifiye edilmiştir. Bununla, her iki algoritma ile çözümü gerçekleştirilen problemlerin sonuçları değerlendirilmiştir. Çalışmanın; Birinci bölümünde, yapılan çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. İkinci bölümde, bu konuyla ilgili literatürde yapılmış çalışmalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde, konuyu teşkil eden algoritmaların genel yapısı, özellikleri, işleyişi, farkları ve ortak yönlerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde, hem Memetik algoritma ile hem de Genetik algoritma ile çözümü gerçekleştirilen problemlerin sonuçları değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, çözümü gerçekleştirilen problemlerden, elde edilen sonuçların neticesinde Memetik algoritma ile gerçekleştirilen çözümün, Genetik algoritma ile yapılan çözüme göre daha hafif sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: MEMETİK ALGORİTMA, GENETİK ALGORİTMA, ÇELİK ÇERÇEVE SİSTEMLER, OPTİMUM TASARIM, AISC-ASD