06 Mil Yz A 6163/1 Terceme-i Tıbb-i Cedîd-i Efrencî: (1a-99b) İnceleme ve metin

Bu tez, Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 6163/1 numarada kayıtlı olan Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî isimli yazma eserin 1a–99b varaklarının Latin alfabesine çevrilmesi yoluyla hazırlanmıştır. Metinde yirmi iki farklı başlık altında çeşitli ilaç tarifleri, bu ilaçların nasıl yapıldığı, neye iyi geldiği ve kullanım miktarları yer almaktadır. Eser, tercüme olması ve içerisinde ilaç tarifleri dışında edebiyatla ilişkilendirilebilecek unsurlar barındırması açısından bu çalışma için esas alınmıştır. Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrenci, Batılı hekimlerin tariflerinin farklı kaynaklardan terceme yoluyla derlenmesinden oluşan bir eser olması bakımından Osmanlı terceme pratiklerine dair pek çok veri sunmaktadır. Bu tezin ilk amacı henüz çeviriyazısı yapılmamış bir metni Latin harflerine aktarmak ve metindeki sözcük dağarcığını ortaya koymak, daha sonra da metnin edebiyatla olan ilişkisine bakmaktır. Bir tıp kitabının edebiyat sahasında nasıl konumlandırılabileceğinin sorgulanmasındaki amaç farklı disiplinlerin edebi açıdan nasıl incelenebileceğine dair yeni bir perspektif sunmaktır. Bu eser ilk olarak terceme bir eser olması bakımından Osmanlı terceme pratiğinin kültürel boyutlarıyla ilgili çalışmalar yapılmasına olanak sağlamaktadır. Terceme meselesinin yanı sıra hikâye etme geleneğinin de eserde yer tutması eserin edebiyat sahasında ele alınabilmesine katkı sunmaktadır. Bu tez, Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî'nin yalnızca tıpla değil aynı zamanda farklı pek çok açıdan edebiyatla da ilişkide olduğunu ileri sürmektedir.