112 acil sağlık hizmetleri ile acil servise getirilen hastalarda qSOFA skorunun hastane öncesi değerlendirilmesi ve tanısal doğruluğu

Amaç: Bu çalışmada, 112 Acil Sağlık Hizmetleri tarafından acil servise getirilen hastalarda hastane öncesi qSOFA skorunun sepsis tanısı ile ilişkisini ve sepsisi öngörmedeki tanısal doğruluğunu değerlendirmek amaçlanmıştır. Ayrıca qSOFA skorunun hastaların klinik seyri ve erken dönem prognostik göstergeleri ile ilişkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif, gözlemsel ve tek merkezli kohort çalışması, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'nde 01.01.2022–31.12.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, 112 ekipleri tarafından acil servise getirilen ve hastane öncesi vital bulguları tam olarak kaydedilen toplam 1077 erişkin hasta dahil edilmiştir. Sepsis tanısı Sepsis-3 kriterlerine göre SOFA skoruna dayalı olarak değerlendirilmiştir. Hastane öncesi qSOFA skoru ile sepsis tanısı arasındaki ilişki incelenmiş; ayrıca qSOFA'nın tanısal doğruluğu duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif prediktif değerler, olasılık oranları ve ROC analizi kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 1077 hastanın 896'sında (%83,19) sepsis, 181'inde (%16,81) sepsis dışı klinik tablo saptanmıştır. Hastane öncesi qSOFA ≥2 skorunun sepsisi öngörmede duyarlılığı %34,38, özgüllüğü %90,61, pozitif prediktif değeri %94,77, negatif prediktif değeri %21,81 olarak bulunmuştur. LR+ değeri 3,66 ve LR– değeri 0,72 olarak saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde qSOFA ≥2 skoru sepsis ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuş olup OR=5,05 (95% GA: 3,01–8,48) olarak hesaplanmıştır. ROC analizinde hastane öncesi qSOFA için AUC 0,625; laktat için AUC 0,658; qSOFA ve laktatın birlikte değerlendirildiği kombine model için AUC 0,714 olarak saptanmıştır. Kombine modelin tek başına qSOFA'ya göre daha yüksek ayırt edici güce sahip olduğu görülmüştür. Sonuç: Hastane öncesi qSOFA skoru, sepsis olasılığı yüksek hastaların belirlenmesinde yüksek özgüllük gösterirken duyarlılığı düşük bulunmuştur. Bununla birlikte qSOFA ≥2 skoru sepsis ile anlamlı şekilde ilişkili olup erken dönemde kötü klinik seyir riskini göstermede değerli bir belirteçtir. Laktat ile kullanıldığında ayırt edici gücün arttığı görülmüş olup, hastane öncesi triyajda qSOFA'nın destekleyici biyobelirteçlerle birlikte değerlendirilmesinin klinik faydayı artırabileceği düşünülmektedir.