150<A<170 bölgesinde yer alan çift-çift psödo ayna çekirdeklerde manyetik dipol uyarılma özelliklerinin incelenmesi

Atom çekirdeğinin yapısının belirlenmesi, nükleonlar arasındaki bağlanma etkileşimleri gibi temel konuları ele alan nükleer fiziğin önemli bir odak noktasıdır. Bu alandaki en güvenilir bilgi, çekirdeğin dış etkilere verdiği tepkinin titizlikle değerlendirilmesiyle elde edilir. CERN, INFN, GSI ve HILL gibi dünyanın önde gelen nükleer araştırma merkezleri, uzun yıllar boyunca kapsamlı ve etkili çalışmalar yürütmüştür. Bu uyarılmalar, her çekirdek için seviye diyagramlarının oluşturulmasıyla sonuçlanır ve dipol uyarımı çok önemli bir özellik olarak öne çıkar. Dipol uyarılmaları nükleer yapı fiziğinde büyük ilgi görmektedir ve hem çeşitli teorik çerçeveler kullanan araştırmacılar hem de deneyselciler tarafından aktif olarak takip edilmektedir. Teknoloji ilerlemeye devam ettikçe, özellikle deneysel bağlamlarda, MeV enerji ölçeğine ulaşan uyarılmaların doğası giderek daha önemli hale gelmektedir. Dipol uyarılmaları spin ve parite değerlerine göre kesin olarak sınıflandırılır. Özellikle, manyetik dipol uyarılmaları Iπ=1+ spin (I) ve belirli bir pariteye (π) sahiptir. Bu uyarılmaların kritik bir özelliği, nötron-nötron veya proton-proton seviyelerinin spin-yörünge çiftleri arasında gözlenen geçişlerdir. Nüklidler çizelgesinde bulunan 3.000'den fazla nüklidin analizleri, çekirdeklerin hem farklı hem de ortak özelliklere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar, çekirdeklerin seviye diyagramlarında parçacık-delik simetrisine sahip sözde-ayna çekirdekler (PMN) olarak eşleşmiş çekirdeklerin düşük enerji seviyelerinde, özellikle de kuadrupol geçişlerinde dejenere olduklarını ikna edici bir şekilde göstermiştir. Bu çekirdeklerin enerji sistemlerini inceleyen çalışmalarda PMN çekirdeklerinin NpNn sayısına göre E(4+)/E(2+) enerji değerleri incelendiğinde sistemin daha kolay anlaşıldığı görülmüştür. NpNn niceliği, en yakın kapalı kabuktan sayılan Nn nötron parçacığı veya boşluğu ile Np proton parçacığı veya boşluğunun çarpılmasıyla bulunur. NpNn miktarı aynı zamanda kapalı kabuğun arkasında deformasyona neden olan etki olan nötron-proton etkileşiminin bir ölçüsüdür. Bu yöntem, aynı NpNn sayısına sahip çekirdeklerin E(4+)/E(2+) oranlarının aynı olması durumunda nükleer yapılarının benzer olduğunu iddia eder. Bu sonuca ulaşmak için, E(2+), E(4+)/E(2+) ve B(E2; 2+→0+) nicelikleri, kapalı kabuklar dikkate alınarak nükleer çizelgedeki birçok çekirdek için analiz edilmiştir. Sistematik bir yaklaşım geliştirilmiştir. NpNn sistemi temel olarak parçacık-delik simetrisi fikrine dayanmaktadır ve NpNn hesaplanırken ya delik-delik ya da parçacık-parçacık sayıları kullanılarak tutarlı bir model yoktur. Bu ölçeklendirme özellikleri ister parçacık ister delik olarak düşünülsün, proton ve nötron çiftleri arasında proton-nötron kuvvetinin ne kadar önemli olduğunu açıkça göstermektedir. PMN çiftlerinin seviye şemalarının daha düşük enerji seviyelerinde görülen bu karşılıklı benzerliğin daha yüksek enerji uyarılmaları için detaylı bir çalışması bulunmamaktadır. Bu tezin amacı, PMN çekirdek çiftlerinin düşük enerjili kuadrupol geçişlerinde gözlenen benzerliğin manyetik dipol e (M1;0+ →1+) geçişlerinde de mevcut olma olasılığını titizlikle araştırmaktır. İlk olarak 150